कुम्भकर्णस्य वचनानि श्रुत्वा रामः सुपर्णयुक्तान् बाणान् ससर्ज। तैः बाणैः, वज्रसमानवेगैः, देवद्विषः कुम्भकर्णः न व्यामिश्रः न च विकम्पितः। ये एव बाणाः येन वानरश्रेष्ठः वाली हतः, येन महावृक्षाः छिन्नाः, तैः बाणैः कुम्भकर्णस्य शरीरं आहतं, किन्तु वज्रसमानं तस्य शरीरं तैः न विकलितम्। इन्द्रशत्रुः सः तान् बाणान् शरीरस्य माध्यमेन जलधाराः इव पिबन्, घोरां शीघ्रां गदां समुत्क्षिप्य रामस्य बाणप्रहारं प्रत्युत्पादयत्। रक्तसिक्तजानुश्च तस्मात् राक्षसः देवसेनानां भयावहः, घोरां शीघ्रां गदां समुत्क्षिप्य वानरसेनां व्यामिश्रयत्। ततः रामः वायुम्बाणं गृहित्वा अन्यं अस्त्रं रात्रिचरस्य प्रति ससर्ज, तेन तस्य गदासहितं भुजं छित्त्वा एकभुजः कुम्भकर्णः भीमं निनादं कृतवान्। तस्य पर्वतसिखराकारः भुजः गदासहितः राघवस्य बाणेन छिन्नः वानरसेनायां पतितः, वानरान् अपातयत्। शेषाः वानराः भग्नाः विह्वलाः सीम्नि शरणं गत्वा, दीनभावेन, तं भीषणं युद्धं नरपतिं राक्षसराजं च दृष्टवन्तः। कुम्भकर्णः दिव्यास्त्रेण छिन्नभुजः, पर्वतसिखरस्य छेदनं इव, हस्तेन वृक्षं समुत्पाट्य नरपतिं प्रति युद्धाय अभ्यधावत्। रामः तस्य समुत्क्षिप्तं ताडपत्रं सर्पवर्तुलं इव भुजं, इन्द्रास्त्रेण सुस्वरूपेण सुवर्णबद्धेन बाणेन आहतवान्। तस्य भुजः छिन्नः भूमौ पर्वतसमानः पतितः, वृक्षान् शिलाः वानरराक्षसौ च अपातयत्। तं छिन्नभुजं सहसा धावन्तं निनादं च कुर्वन्तं दृष्ट्वा रामः तीक्ष्णचन्द्राकारौ द्वौ बाणौ गृहित्वा राक्षसस्य पादौ युद्धे छित्त्वा। तस्य द्वौ पादौ पतन्तौ दिशः पर्वतगुहाः समुद्रः लङ्का वानरराक्षससेनाः च नादयन्तौ पतितौ। छिन्नभुजपादः मृत्युमुखवत् विवृतमुखः सः रामं प्रति सहसा गर्जन्, राहुः यथा आकाशे चन्द्रं प्रति धावति, धावितवान्। रामः तस्य मुखं तीक्ष्णाग्रैः सुवर्णबद्धैः बाणैः पूरितवान्। तस्य मुखं सम्पूर्णं, सः वक्तुं न अशक्नोत्, क्लेशेन निष्प्राणः अभवत्। ततः रामः सूर्यरश्मिसदृशं बाणं ब्रह्मदण्डमृत्युकालसदृशं, इन्द्रास्त्रं, वायुसमानवेगं, समुत्क्षिप्य रात्रिचरराक्षसे ससर्ज। सुवर्णदण्डयुक्तं वज्रसदृशं तेजस्वि सूर्याग्निसदृशं इन्द्रवज्रवेगं च तं बाणं रामः रात्रिचरस्य प्रति ससर्ज। राघवबाहुसंयुक्तः स बाणः दशदिशः तेजसा प्रकाशयन्, निर्भासिताग्निसदृशः, इन्द्रवज्रभीषणवेगेन अग्रे गतः। सः बाणः राक्षसराजस्य पर्वतसिखराकारं, सुपुष्टदन्तं, सुशोभितकुण्डलयुक्तं शिरः छित्त्वा, पुरन्दरः यथा वृत्रं हन्ति, तद्वत्। कुम्भकर्णस्य शिरः, कुण्डलैरलङ्कृतं, विशालं, रात्रौ चन्द्रमण्डलवत् सूर्यस्य उदयेन दीप्तिमान् अभवत्। राघवस्य बाणेन आहतं पर्वतसमानं तस्य शिरः, आश्रमद्वाराणि भग्नानि कृत्वा, उच्चप्राकारं अपातयत्। हिमवद्वत् दीप्तिमान् तद् विशालशिरः समुद्रे पतितम्, मकरान् महामीनान् नागान् च भग्नं कृत्वा, भूमौ अपि प्रविष्टम्। कुम्भकर्णः ब्राह्मणदेवद्विषः युद्धे हतः इति, पृथिवी पर्वतैः सहिताः कम्पिताः, देवाः हर्षात् घोषं कृतवन्तः। देवाः ऋषयः महर्षयः नागाः सुराः भूताः गरुडाः गुह्याः, यक्षगन्धर्वाः च आकाशे, रामस्य पराक्रमं दृष्ट्वा हर्षिताः अभवन्। राक्षसराजस्य बन्धवः तस्य महावधेन, बुद्धिमन्तः, रामं रघुकुलश्रेष्ठं दृष्ट्वा, दुःखेन उच्चैः रुदन्तः, गजाः यथा शोकं कुर्वन्ति, तद्वत्। सूर्यः राहुमुखात् विमुक्तः यथा देवलोकस्य तमः नाशयति, एवं रामः कुम्भकर्णं युद्धे हत्वा वानरसेनायां दीप्तिमान् अभवत्। बहवः वानराः, पद्मवत् मुखैः प्रहृष्टाः, राघवम् अभ्यर्चितवन्तः, तस्य शत्रुं महाबलिनं भयङ्करं राजपुत्रं हत्वा। भरताग्रजः सः, कुम्भकर्णं देवसेनानां संहारकं, महायुद्धेषु अजितं, युद्धे हत्वा, अमराधिपः वृत्रं हत्वा यथा, हर्षितः अभवत्। शृणु अद्य वाल्मीकिरामायणस्य युद्धकाण्डस्य अष्टषष्टितमं सर्गम्। कुम्भकर्णं महात्मना राघवेन हतम् दृष्ट्वा, राक्षसाः राक्षसराजं रावणं निवेदितवन्तः। राजन्, सः मृत्युसदृशः मृत्युकर्मसंयुक्तः, वानरसेनां विक्षिप्य, बहून् वानरान् भक्षितवान्। किञ्चित्कालं शत्रून् दग्ध्वा, रामतेजसा विजितः, तस्य शरीरस्य अर्धं भीषणं समुद्रे निमग्नं अभवत्। नासिका कर्णौ छिन्नौ रक्तप्रवाहः, पर्वतसमानशरीरेण लङ्काद्वारं आवृत्य स्थितः। कुम्भकर्णः तव भ्राता काकुत्स्थस्य बाणैः पीडितः, विकृतः दग्धवृक्ष इव स्थितः। कुम्भकर्णं महाबलं युद्धे हतम् श्रुत्वा, रावणः शोकात् मूर्च्छितः पतितः। तस्य कुम्भकर्णस्य मृत्युं श्रुत्वा, देवान्तकः नरान्तकः त्रिशिरा अतिकायः च शोकात् रुदन्तः। रामकृतं भ्रातृवधं श्रुत्वा, महोदरो महापार्श्वः च शोकग्रस्तौ अभवताम्। बहुदोषं चित्तं पुनः प्राप्त्वा, राक्षसश्रेष्ठः कुम्भकर्णवधेन व्याकुलः, मोहितेन्द्रियः विलपितवान्। हाहा! महाबलः कुम्भकर्णः, शत्रुप्रतापविनाशकः, वीरः—भाग्येन मां त्यक्त्वा यमसदनं गतः। बन्धुजनस्य शूलं अपाकृत्य, महाबलः शत्रुसैन्यं एकाकी दग्ध्वा, मां त्यक्त्वा क्व गच्छसि? अधुना अहं नात्मा, दक्षिणभुजः यस्मिन् निर्भरः, सः पतितः; अहं देवदानवान् न भीते।