रावणः कुम्भकर्णं मित्रे बलश्च तुल्यं न पश्यामि; अतः शत्रुवधाय विजयप्राप्तये त्वं गच्छेति समादिशत्। शत्रुविनाशाय त्वां प्रबोधयामि; एष हि राक्षसानां महाकालः, हे रिपुसूदन। त्वं शूलं गृह्य यमः पाशहस्त इव निर्गच्छ; वानरौ रामलक्ष्मणौ च सूर्यसमप्रभौ भक्षय। तव भीषणं रूपं दृष्ट्वा वानराः भयवित्रस्ताः पलायिष्यन्ति, रामलक्ष्मणयोः हृदये अपि महती कम्पना भविष्यति। एवं उक्त्वा तेजस्वी राक्षसराजः कुम्भकर्णः स्वयम् पुनर्जात इव मन्यमानः स्थितवान्। राजा तु कुम्भकर्णस्य बलं वीर्यं च ज्ञात्वा निर्मलचन्द्रवत् प्रमुदितोऽभवत्। एवं संबोधितः प्रमुदितः महाबलः कुम्भकर्णः राजवचनं श्रुत्वा युद्धाय सज्जः निर्गतः। स तीक्ष्णं शूलं गृह्णाति, यः कृष्णायससमुत्थितः तप्तहेमविभूषितः शत्रुनाशनः दीप्तिमान्। स शूलः इन्द्रवज्रसदृशः, वज्रभारसमः, देवादिदैत्यगन्धर्वयक्षनागनाशकः। तं महाशूलं रक्तमाल्यविभूषितं स्वदीप्ताग्निशिखायुतं शत्रुशोणितरञ्जितं कुम्भकर्णः जग्राह। तेजस्वी कुम्भकर्णः रावणं प्रोवाच—'अहं एकाकी गमिष्यामि; मम सैन्यं तिष्ठतु।' 'अद्य अहं क्षुधितः क्रुद्धश्च वानरान् भक्षयिष्यामि' इति वचनं श्रुत्वा रावणः प्रत्युवाच—'त्वं सैन्यसंवृतः गच्छ, शूलहस्तैः वीरैः सह; वानराः महात्मानः शूराः दृढनिश्चयाश्च। यदि त्वं एकाकी प्रमत्तः गच्छसि, ते तव दंष्ट्राभिः नाशयिष्यन्ति। अतः दुर्निवार्येण स्वसैन्येन संवृतः गच्छ, सर्वशत्रुसैन्यं बलात् नाशय।' ततः रावणः स्वस्थानात् उत्थाय कुम्भकर्णस्य गात्रे मणिवलययुक्तं हारं बबन्ध। सोऽस्य शोभनानि कुण्डलानि, कङ्कणानि, अङ्गुलीयकानि, चन्द्रप्रभं हारं च समर्पितवान्। दिव्यगन्धमाल्यैः गात्रं विभूष्य, कर्णयोः कुण्डले समर्पितवान्। सुवर्णकङ्कणकुण्डलाभरणैः विभूषितः, विशालकर्णः कुम्भकर्णः हविष्मानिव वह्निः बभौ। महाविचित्रमेखलया कट्यां विभूषितः स मन्दरगिरिरिव नागेन बद्धः बभौ। सुवर्णमणिमयमणिकवचं बिभ्राणः, मेघरश्मिसमप्रभः, सायंसंध्याभ्रसंवृत इव पर्वतराजः बभौ। स राक्षसः सर्वाभरणभूषितदेहः शूलहस्तः त्रिविक्रमाय यतमानः नारायण इव बभौ। स भ्रातरं परिष्वज्य, प्रदक्षिणं कृत्वा, शिरसा प्रणम्य, महाबलः निर्जगाम। रावणः तं मङ्गलैः आशीर्भिः सघोषशङ्खदुन्दुभिस्वनैः, उत्तमायुधविभूषितसैन्येन च प्रेषयामास। महात्मानः सारथयः, श्रेष्ठवीराः, गजाश्वरथैः मेघनिनादसदृशैः अन्वयुः। सर्पाः, उष्ट्राः, गर्दभाः, सिंहाः, गजाः, मृगाः, पक्षिणश्च तं भीषणं महाबलिनं कुम्भकर्णं अन्वयुः। स पुष्पवृष्ट्या आच्छादितः, छत्रं बिभ्राणः, तीक्ष्णशूलधारी, मदमत्तः, रुधिरगन्धमत्तः, सुरासुरशत्रुः निर्जगाम। बहवः महाबलिनः पदातयः महानिनादं कुर्वन्तः, भीषणदृष्टयः शस्त्रपाणयः राक्षसाः अन्वयुः। रक्तनेत्राः, विशालभुजाः, अञ्जनराशिसदृशाः, शूलखड्गपरशुधारिणः। तेषां हस्तेषु प्रासाः, मुषलाः, गदाः, मुद्गराः, तलवृक्षाः च दुर्निवार्याः बभूवुः। ततः कुम्भकर्णः अन्यं भीषणरूपं धारयन्, महाबलः तेजस्वी च, अधोऽवततार। तस्य धनुः शतहस्तमितं, ऊर्ध्वं षट्शतानि, चक्राक्षः, पर्वतसन्निभः बभौ। स राक्षसान् संगृह्य, दहद्गिरिसमः, महाजिह्वः कुम्भकर्णः हास्य उक्तवान्—'अद्य क्रुद्धः श्रेष्ठवानराणां सेनां दलशोऽग्निवत् पतङ्गानिव दहिष्यामि। वानराः वनवासिनः मम न किञ्चिदपकारं कृतवन्तः; अस्माकं युद्धभूमौ एतादृशं कर्म भूषणमेव।' 'शत्रुमूलं तु रामः लक्ष्मणेन सह; तयोः निहते सर्वं निहतं स्यात्। तं अहं समरे हनिष्यामि।' इति कुम्भकर्णस्य वचनं श्रुत्वा राक्षसाः समुद्रं कम्पयन्त इव भीषणं निनादं कृतवन्तः। कुम्भकर्णः शीघ्रगामिनः सर्वतो भीषणानि निमित्तानि अद्राक्षीत्। उल्कावृष्टिसंयुक्ताः विद्युद्गणैः मेघाः गर्दभवर्णाः अभवन्; पृथिवी सागरोपवनयुता कम्पिताभवत्। भीषणाः शृगालाः ज्वलन्मुखाः नदन्ति स्म; पक्षिणः वामतो वर्तुलं विहाय ominous-lक्षणानि दर्शयन्ति स्म। पन्थानं गच्छतः तस्य शूलात् गृध्रः पतितः; वामं नेत्रं निपुणितम्, वामभुजः च कम्पितः। एवं स कुम्भकर्णः, रावणस्य आदेशं शिरसि कृत्वा, महतीं सेनां पुरस्कृत्य, महाबलपराक्रमेण युद्धाय निर्जगाम।