ततः स राक्षसेन्द्रश्रेष्ठः पुण्यैः स्तवैः सत्कृतः, शङ्खदुन्दुभिपणवानां शब्दैः, घोषैः, हस्तताडनैः, शृङ्खलनिःस्वनैः, सिंहनादैश्च, प्रस्थितवान्। स राक्षसाधिपतिः, पर्वतमेघसदृशैः रूपैः, मांसभक्षकैः, ज्वलद्भिः नेत्रैः, अग्निसमदीप्तैः, परिवृतः, रुद्र इव भूतगणैः परिवृतः, बभासे। ततः स महाबलः सहसा नगरात् निर्गत्य, ददर्श तं भीमं वानरबलं, महातिमिङ्गिलघोषवत् समुद्रमेघगर्जननिस्वनम्, वृक्षशिलामुष्टिभिः व्याकुलम्। तं भीषणं राक्षसबलं दृष्ट्वा, रामः, भुजगपतिसदृशभुजः, विभीषणं शस्त्रगणश्रेष्ठं, स्वबलसमन्वितं, तेजस्विनं, इदं वचनम् उवाच—"एषा पताकाध्वजछत्रैः विभूषिता सेना, शूलखड्गशक्त्याद्यायुधयुताऽचलदृढा निर्भया च, इन्द्रसेनासमा—कस्य इयं?" तस्य वाक्यं श्रुत्वा, इन्द्रसमबलः विभीषणः, राक्षसबलस्य महाबलान् प्रमुखान् च रामाय न्यवेदयत्। "यो गजरथे स्थितः, ताम्रवदनः, नवोदयार्कसङ्काशः, गजशिरो कम्पयन् आगच्छति, स अकम्पनः। यो रथे स्थितः, सिंहध्वजधारी, इन्द्रधनुःसदृशदनुर्धारी, गजेन्द्र इव विकटदंष्ट्रः, स इन्द्रजित्। यो विन्ध्यमहेंद्रकल्पः, धनुर्धरः, अतुलबलधनुर्धारी, महावीर्यः, स अतिकायः। यो ताम्रनेत्रः, खरगजसंस्थितः, निनादयन्, महोदरः स बलवान्। यो सुवर्णकाञ्चनाभरणयुक्ताश्वारूढः, सायंमेघसदृशः, सुवर्णबद्धशूलधारी, पिशाचः स विद्युत्समवेगवान्। यो तीक्ष्णशूलधारी, तडिदिव तेजस्वी, वृषभपतिरूढः, सोमसदृशः, त्रिशिराः स प्रख्यातः। यो मेघसदृशवपुः, कुम्भः स, नागराजध्वजधारी, धनुर्धारी, दृढवक्षाः। यो ज्वलन्मुषलधारी, सुवर्णवज्रभूषितः, धूमायमानः, निकुम्भः स, भीषणकर्मा। यो धनुर्धरः, खड्गबाणसङ्कुलः, ध्वजरथारूढः, अग्निसदृशः, नरान्तकः स पर्वतप्रहरणः। यो भीषणरूपैः व्याघ्र-उष्ट्र-गज-मृग-हयमुखैः परिवृतः, विशालनेत्रः, देवदानवमदापहः, स एषः। यत्र एष शुक्लछत्रः, चन्द्रसदृशः, तिष्ठति, तत्र स राक्षसेन्द्रः, रुद्रसदृशः, भूतसंघैः परिवृतः, बभासे। स किरीटी, चलकुण्डलधारी, भीषणकायः, हिमवद्विन्ध्यसमः, इन्द्रयमदमदनः, सूर्यसङ्काशः राक्षसेन्द्रः बभौ।" ततः रामः, रिपुसूदनः, विभीषणं प्रोवाच—"अहो! रावणः राक्षसाधिपतिः प्रज्वलितमहातेजाः।" "रावणः तेजोरश्मिभिः सूर्यसदृशः, तं स्पष्टं द्रष्टुं न शक्नोमि, तेजसा छन्नः सः।" "एष राक्षसाधिपतेः रूपं यत् प्रकाशते, तादृशं न देवदानववीर्येषु दृश्यते।" "सर्वे अस्य योधा पर्वतसदृशाः, पर्वतयोधिनः, दीप्तायुधधारिणः, बलिनः।" "स राक्षसाधिपतिः, भीषणरूपैर्, प्रज्वलितः, कालरूप इव, परिवृतः, बभासे।" "यदृच्छया, अद्य एष दुष्टात्मा मम दृष्टिपथम् आगतः; अद्य सीताहरणसमुत्थं कोपं मोक्ष्यामि।" एवं उक्त्वा, रामः महाबलः धनुः समादाय, लक्ष्मणेन सह, उत्तमं बाणम् उपादाय, युद्धाय स्थितः। तदा राक्षसाधिपतिः महात्मा बलवद्भिः राक्षसैः प्रोवाच—"युष्माकं रक्षणार्थं द्वारकोष्ठटोपेषु, निर्भयैः स्थितव्यम्।" "अहं वनौकसैः सह आगतः इति ज्ञात्वा, शून्ये दुर्गे नगरे, शत्रवः सहसा आक्रमेयुः।" इति मन्त्रिणः विसृज्य, राक्षसांश्च नियोज्य, स राक्षसेन्द्रः वानरसागरमिव महामीनः छित्त्वा प्रविवेश। राक्षसाधिपतिं शीघ्रं युद्धे समागतम्, ज्वलद्बाणधनुर्धरं दृष्ट्वा, वानरपतिः महान् शिलाकूटमुत्पाट्य, राक्षसेन्द्रमभिद्रवत्। स तं शिलाशिखरं, बहुवृक्षसंयुक्तम्, रजनीचराय प्राक्षिपत्; तद् वेगमापन्नं दृष्ट्वा, रावणः सुवर्णपुङ्खैः बाणैः तद् छित्त्वा चकार। तदा तद् गिरिशिखरं, बहुवृक्षसमन्वितं, भग्नं भूमौ पतितम्; राक्षसाधिपतिः मृत्युसदृशं बाणं, महोरगमिव, समादत्त। स तं बाणं, वातवेगसमं, ज्वलदग्निसदृशं, वज्रवेगं, क्रुद्धः सुग्रीववधाय प्रासृजत्। स बाणः रावणबाहुप्रसृतः, वज्रसदृशवपुः, सुग्रीवं वेगेन विव्याध, तीक्ष्णशल्येन बकं यथा। तेन बाणेन ताडितः, स वीरः, विवर्णचित्तः, निपपात; तं पतितं मूर्च्छितं दृष्ट्वा, राक्षसाः हृष्टाः युद्धे निनदन्। तदा गवाक्षः, गवयः, सुषेणः, ऋषभः, ज्योतिमुखः, नलश्च—ते महाबलाः गिरिशिखराणि उपाट्य, राक्षसेन्द्रमभिद्रवन्। राक्षसेन्द्रः तेषां प्रहारान् शतशः तीक्ष्णैः बाणैः व्यर्थीकृत्य, सुवर्णपुङ्खबाणवृष्ट्या तान् वानरप्रमुखान् विव्याध। ते वानरप्रमुखाः, बाणैः ताडिताः, भूमौ पतिताः; ततः भीमवानरसैन्यं बाणवृष्ट्या आच्छादितम्। ते वीराः, रावणबाणैः वध्यमानाः, व्यथिता भयात्, रामं शरणं जग्मुः। तदा महात्मा रामः धनुर्धरः शीघ्रं प्रजगाम; लक्ष्मणः सन्निधाय, अञ्जलिं कृत्वा, रामं गम्भीरार्थं वचनम् उवाच—"आर्य, अहम् अस्य दुष्टस्य वधाय समर्थः; अनुमतिं दत्त्वा, त्वया, अहम् एनं हनिष्यामि।