वानराः घोरकर्माणः रणभूमौ राक्षसान् प्रहारयन्ति स्म। राक्षसाः चापि महाक्रोधेन, शूलशक्तिप्रहरणधारिणः, तत्र तान् वानरान् भीषणैः शस्त्रैः प्राहरन्। तदा राक्षससेनापतिः अकम्पनः महाक्रोधसंयुक्तः स्वबलस्य राक्षसान् घोरपराक्रमान् प्रोत्साहयत्। वानराः अपि महद्भिः द्रुमैः शिलाभिश्च राक्षसान् अभ्यधावन्त; वेगेन प्रधाव्य तेषां शस्त्राणि बलात् विदार्य राक्षसान् विदारयन्ति स्म। एवमेव कुमुदो नलः मैन्दश्च द्विविदश्च महाबलिनः वानरवीराः क्रुद्धाः अद्भुतविक्रमं प्रकटयन्तः, राक्षससेनायाः अग्रभागे द्रुमैः क्रीडया राक्षसान् निघ्नन्तः, विविधैः आयुधैः तान् सम्यक् अभिघ्नन्ति स्म। एवं रौद्रं रणं प्रवृत्तम्। तदा राक्षसानां वधं दृष्ट्वा वानरश्रेष्ठैः कृतं, अकम्पनः युद्धे महतीं क्रोधज्वालां प्राप। सः राक्षसः कोपसंरम्भेण महद् धनुः गृहीत्वा, शत्रूणां कर्माणि दृष्ट्वा, सारथिम् इत्युक्तवान्—"सारथे! शीघ्रं रथं समानेय, एते बलवन्तः वानराः रणभूमौ बहून् राक्षसान् निहन्ति। एते बलिनः क्रुद्धाश्च वानराः द्रुमपर्वतायुधधारिणः मम पुरतः स्थिताः। एतान् युद्धविक्रमदर्पितान् हन्तुम् इच्छामि; सर्वं राक्षसबलं तैः भग्नमिव दृश्यते।" ततः सारथिप्रयुक्तेन शीघ्रगामिना रथेन, अकम्पनः दूरात् वानरान् शरवृष्ट्या प्राहरत्। तस्य शरप्रहारं सहितुं वानराः न शक्ताः; युद्धे स्थितुं तु किं पुनः? सर्वे तस्य बाणैः भग्नाः, दिशः दिशः पलायितवन्तः। स्वबान्धवान् अकम्पनस्य शरैः निपातितान् मृत्युवशं गतान् दृष्ट्वा, महाबलः हनूमान् तत्र समुपेत्य, तान् वानरश्रेष्ठान् रणभूमौ सञ्चितान् हर्षितान् दृष्टवान्। हनूमन्तं दृढस्थितं दृष्ट्वा, ते वानरवराः स्वयम् अपि बलवन्तः अभवन्। अकम्पनः हनूमन्तं पर्वतसन्निभं स्थितं दृष्ट्वा, तं महेन्द्र इव वर्षधाराभिः शरवृष्ट्या अभ्यवर्षत्। स तु महाबलः वानरः, शरीरं पतन्त्याः बाणवृष्ट्याः न ममर्ष; तदा अकम्पनवधाय चित्तं कृत्वा तिष्ठन् हास्यं चकार। वायुपुत्रः हनूमान् तेजसा दीप्तः, तं राक्षसं प्रति प्रधावन्, भूमिं कम्पयन्, प्रहसन्, दहन् इव रूपं घोरं विकृतमकरोत्। शस्त्रहीनः आत्मानं विदित्वा, कोपसंयुक्तः हनूमान् वेगेन पर्वतम् उत्पाट्य एकहस्तेन गृह्य, घोरघोषं कृत्वा तं परितर्जयन् परिभ्रमयन् अकम्पनं प्रति प्रधावति स्म, यथा पुरा पुरन्दरः नमुचिं वज्रेणाभ्यधावत्। अकम्पनः पर्वतशिखरं हनूमता उद्धृतं दृष्ट्वा, दूरात् चन्द्रार्धाकारैः महाबलैः शरैः तं विदार्य व्योम्नः पतन्तं पर्वतं विच्छिन्नं चकार। पर्वतशिखरं बाणैः विदारितम् अपश्यन्, हनूमान् कोपेन समाक्रान्तः अभवत्। ततः कोपगर्वयुक्तः हनूमान् अश्वकर्णमुत्पाट्य, तं महातुण्डं प्रमुदितः परिभ्रम्य रणभूमौ चकार। वेगेन धावन् हनूमान् क्रोधात् वृक्षान् विदलयन् पादाभ्यां भूमिं विदारयन्, हस्तिभिः सारथिभिश्च सह रथान्, राक्षसान् च पदातीन् बलेन निहन्ति स्म। हनूमन्तं वृक्षायुधं, प्राणहरं मृत्युं इव, दृष्ट्वा राक्षसाः भीताः पलायितवन्तः। अकम्पनः राक्षसवीरः, हनूमन्तं क्रोधसंरम्भेण राक्षसभीषणं धावन्तं दृष्ट्वा, कम्पितः सः घोरं निनादं कृतवान्। ततः अकम्पनः महाबलः चतुर्दश तीक्ष्णानि शराणि हनूमन्तं विद्धवान्। तैः तीक्ष्णाग्रैः बाणैः विदारितः स हनूमान्, वृक्षैः समाच्छन्नः पर्वत इव बभासे। महाबलः दीर्घकायः हनूमान् अशोकतरुः पुष्पित इव, वह्निरिव धूमरहितः, शोभमानः अभवत्। पुनः वृक्षम् उत्पाट्य, महावेगेन, हनूमान् शीघ्रं राक्षसाधिपतेः अकम्पनस्य शीर्षे तं प्राहरत्। तेन वृक्षेण कोपात् प्रहृतः, महात्मना हनूमता, स राक्षसः वानरपतिना निहतः भूमौ निपपात। अकम्पनं राक्षसाधिपतिं भूमौ निहतम् दृष्ट्वा, सर्वे राक्षसाः कम्पितवृक्षाः इव महाभूमिकम्पेन संतप्ताः अभवन्। भग्नाः राक्षसाः शस्त्राणि परित्यज्य, भीताः लङ्कां प्रति पलायितवन्तः, वानरैः अनुगम्यमानाः। ते केचित् विकीर्णकेशाः, मोहग्रस्ताः, दर्पभ्रष्टाः, भग्नाः, कष्टेन श्वसन्तः, अंगेषु स्वेदधाराभिः स्रवन्तः, भीताः पलायितवन्तः। एवं तत्र रणभूमौ वानरराक्षसयोः घोरः संग्रामः प्रवृत्तः, हनूमतः पराक्रमः च, राक्षसानां पलायनं च अभवत्।