ततः राक्षसाः रावणस्य राजप्रासादं गत्वा रामेण वानरैः सह नगरी समवृत्ता इति निवेदयामासुः। नगरं समवृतं श्रुत्वा स निशाचरः कोपसम्भृतः अभ्यधिकं सावधान्यं कृत्वा प्रासादं आरोहत्। स रावणः पर्वतानि, वनानि, उपवनानि च यया लङ्का सर्वतः वृत्ता, तया लङ्कां दृष्टवान्; तत्र अनन्ताः युद्धोत्सुकाः वानरसैन्याः सर्वतः आवृत्य स्थिताः। भूमिं सर्वत्र वानरैः आवृतां दृष्ट्वा रावणः चिन्तायाम् मग्नः अभवत्, कथं ते विनाशनीयाः इति विचारयन्। दीर्घं समयं चिन्तयित्वा, धृतिं संचिन्य, रावणः विस्तीर्णनेत्रः रामं वानरनायकाश्च दृष्टवान्। तदा रामः प्रमुदितः स्वसैन्येन सह अग्रे गतः, लङ्कां दृष्टवान् या राक्षसैः सर्वतः सुव्याप्ता, सुरक्षिताच्च अभवत्। विविधध्वजपताकाभिः शोभितां लङ्कां दृष्ट्वा दशरथस्य पुत्रः सीतायाः विषादेन आकुलः अभवत्। स चिन्तयामास—अत्र सा जनककन्या मृगनयनी मम कारणेन दुःखार्ता, कृशा, भूमौ शयाना। सदा वैदेहीं पश्यन्, या उपेक्षिताः दुःखेन, धर्मात्मा रामः शीघ्रं वानरान् शत्रुनाशाय आज्ञापयामास। रामस्य निष्कल्मषं वचनं श्रुत्वा वानराः सिंहनादं कृत्वा महान् शब्दः अभ्युत्थितः। सर्वे वानरनायकाः—लङ्कां शिखरैः वा, वा स्वपाणिभिः एव विक्षिपामः इति निश्चयं कृतवन्तः। ते महाशिलाशिखराणि विविधवृक्षांश्च उत्थाय वानरनायकाः सज्जाः अभवन्। राक्षसराजस्य साक्षात् समीपं तेषां सैन्यविभागाः राघवस्य प्रीत्यर्थं लङ्काम् आरोहत्। ते कपिवीराः ताम्रवर्णमुखाः, सुवर्णसदृशदीप्तयः, रामार्थे प्राणान् समर्प्य, शालवृक्षैः पर्वतशिखरैः च लङ्काम् अग्रे गताः। वृक्षैः, पर्वतशिखरैः, पाणिभिः च वानराः अनन्तरक्षकद्वाराणि विदारयामासुः। निर्मलस्रोतांसि खातीः भूम्या, पर्वतशिखरैः, तृणैः, काष्ठैः च पूरयन्तः वानराः अग्रे गताः। तदा सहस्रकोटिसैन्यानां, दशकोटिसैन्यानां, शतकोटिसैन्यानां च नायकाः लङ्काम् आरोहत्। वानराः सुवर्णद्वाराणि विदार्य, कैलासशिखरसदृशस्तम्भान् भङ्क्त्वा, अग्रे गताः। कूत्वा, तर्त्वा, गरजन्तः, वानराः महागजसदृशाः लङ्कां प्रति धावन्तः अभवन्। जयति बलवान् रामः, जयति युद्धशूरः लक्ष्मणः, जयति राजा सुग्रीवः राघवेन रक्षितः। एवं घोषयन्तः गर्जन्तः, रूपान्यन्यथा धारयितुं शक्ता वानराः लङ्कायाः प्राकारं प्रति धावन्तः अभवन्। वीरबाहुः, सुबाहुः, नलः, पनसः च वानरनायकाः प्राकारसमीपे स्थित्वा, तत्रैव आवासं स्थापयामासुः। कुमुदः दशकोटिवानरैः परिवृतः, श्रान्तिजितैः सह, पूर्वद्वारे बलवता सैन्येन स्थितः। तस्य साहाय्याय प्रघसः कपिः स्थितः, बलवान् पनसः वानरैः परिवृतः तत्रैव आवासं स्थापयामासुः। शतबलिः वीरवान् कपिः दक्षिणद्वारं गत्वा, विंशतिः कोटिसैन्यैः परिवृतः, तत्र स्थितः। महाबलः सुशेनः तारया प्रेषितः पश्चिमद्वारं गत्वा, अनन्तकोटिसैन्यैः परिवृतः तत्र स्थितः। रामः सौमित्रिणा सह उत्तरद्वारं गत्वा, तत्र सुग्रीवेण वानरराजेन सह, स्वबलैः स्थितः। गोलाङ्गुलः महाकायः भीमदर्शनः, गवाक्षः महाबलः, रामस्य पार्श्वे कोटिसैन्यैः परिवृतः स्थितः। धूम्रः शत्रुनाशकः, क्रोधी भल्लूकनायकः, रामस्य पार्श्वे कोटिसैन्यैः परिवृतः महाबलः स्थितः। विभीषणः महाबलः, गदापाणिः, सुसज्जः, स्वमन्त्रिभिः सह तत्र महाचमूः यत्र, तत्र स्थितः। गजः, गवाक्षः, गवयः, शरभः, गन्धमादनः च सर्वतः धावन्तः वानरसैन्यं रक्षितवन्तः। तदा रावणः निशाचरपतिः, क्रोधग्रस्तचित्तः, शीघ्रं सर्वसैन्यस्य प्रस्थानं आज्ञापयामास। रावणस्य वचनं श्रुत्वा निशाचराणां भीमः शब्दः सहसा उत्पन्नः। ततः राक्षसैः सर्वतः शशिसदृशमुखैः, सुवर्णदण्डैः ताडितैः, मृदङ्गाः नादिताः। शङ्खाः, भीमस्वनाः, लक्षशः, राक्षसैः वातपूर्णमुखैः वाजिताः। ते निशाचराः, श्यामाङ्गाः, शङ्खधारिणः, विद्युत्प्रभामण्डलैः भूषिताः, जलदाः विद्युत्प्रभाभिः मेघैः च इव दृष्टाः। तदा रावणप्रेरिताः प्रमुदिताः सैन्याः समुद्रतरङ्गाः कालसमये इव निर्गताः। वानरसैन्यस्य गर्जितः सर्वतः उत्पन्नः, मलयपर्वतं शिखरैः, शिलाभिः, गुहाभिः च पूर्णः। शङ्खमृदङ्गनादः, वानरस्य सिंहनादः, भूमौ, आकाशे, समुद्रे च प्रतिध्वनितः। गजानां ह्रादः, अश्वानां ह्रस्वः, रथचक्राणां गर्जितम्, राक्षसाणां घोषः च सहितः अभवत्।