रामः वालिपुत्रम् अङ्गदं समाहूय सान्त्वपूर्वकमिदं वचनमब्रवीत्—"सौम्य! मम सन्देशं दशग्रीवाय ब्रूहि।" ततो रामवचनेन प्रेरितः अङ्गदः, भयमपि च चिन्तां च विहाय, लङ्कापुरं प्रविश्य तत्र रावणं प्रति रामस्य वचांसि सन्ददर्श—"त्वं लङ्कां प्रविश्य निर्भयश्च निराशङ्कश्च जातः, तेजोविहीनः, बलहरितः, मृत्युमिच्छन्, चित्तविभ्रमितश्च स्थितः। हे निशाचर! मुनिषु, देवेषु, गन्धर्वेषु, अप्सरःसु, नागेषु, यक्षेषु, राजसु च, येन त्वया मोहात् मदेन च पापं कृतं, तव स्वयम्भुवरदानोत्थितो गर्वो नूनं नष्टः, तस्य पापस्य घोरं फलमिदानीं प्राप्तम्। अहम् दण्डधारी, भार्याहरणक्लेशार्तः, लङ्काद्वारे स्थितः, दण्डं वहन्। हे राक्षस! युद्धे त्वं यदि स्थितः, तदा देवर्षीणां राजर्षीणां च गतिं गमिष्यसि। येन बलात् च मायया च त्वया, अधम राक्षस, सीता हृता, तद्बलं त्वं दर्शय, नातिक्रामय। यदि त्वं शरणं न यास्यसि मैथिलीं च न प्रत्याप्स्यसि, तदा अहं तीक्ष्णैः शरैः राक्षसविहीनं जगत्करिष्यामि। अयम् विभीषणः, श्रेष्ठो राक्षसानां धर्मात्मा च, आगतः; अस्य नूनं लङ्कायाः राज्यं विघ्नरहितं भविष्यति। त्वं तु, मूढसखः, पापात्मा, आत्मनः स्वभावं न जानन्, अधर्मेण राज्यं क्षणमपि भोक्तुं न शक्नोषि। युद्धे धैर्येण स्थित्वा, मम बाणैः त्वं निगृह्य शुद्धिं प्राप्स्यसि। यदि त्वं त्रिषु लोकेषु विहङ्गरूपं गत्वापि, दृष्ट्वा मया जीवन्न निवर्तिष्यसे। हितवचनं वदामि ते—कृत्यं चोदकं, रक्षितव्यं च लङ्कापुरी, यतः तव प्राणः मयि स्थितः।" एवं रामस्य वचः श्रुत्वा, तारात्मजः अङ्गदः, वह्निसदृशः, आकाशमुत्पत्य, क्षणेन लङ्कां तीर्त्वा रावणस्य राजभवनं प्राप, स च रावणं मन्त्रिभिः सहितं समासीनं ददर्श। तत्र नातिदूरे, स्फुलिङ्गवद्विभ्राजमानः हेमकङ्कणधारी वालिसुतः अङ्गदः स्थितः। स सर्वमपि रामस्य सन्देशं मन्त्रिसमवायस्य मध्ये स्वनाम्ना निवेद्य सन्ददर्श—"अहं रामस्य कोशलेश्वरस्य दूतः, यदि नाम ते श्रुतम्, अहं वालिसुतोऽङ्गदः। कौसल्यानन्दनः राघवः रामः त्वां प्रति वदति—'निष्क्रमतु युद्धाय, पुरुषः भव, न क्रूरः।' अहं त्वां, मन्त्रिणः पुत्रान् बान्धवान् च सह हनिष्यामि; त्वयि हते त्रयो लोकाः निर्भयाः स्युः। त्वां, शत्रुं, देवदानवयक्षगन्धर्वसर्पराक्षससमूहात् निष्कास्य, मुनीनां कंटकं हनिष्यामि। त्वयि हते विभीषणस्य राज्यं भविष्यति, यावत् त्वं सीतां प्रणम्य न प्रत्यापयसि।" एवं वालिसुतेन कठोरं वचनं भाषिते, राक्षसेश्वरः कोपेन परिपूर्णः अभवत्। ततः स कोपाविष्टः पुनः पुनः मन्त्रिभ्यः आज्ञापयत्—"गृह्णीतैनं, हन्यताम्!" इति। रावणस्याज्ञां श्रुत्वा, चत्वारः उग्रतेजसः राक्षसाः अङ्गदं जगृहुः। तारात्मजः, स्वबलप्रदर्शनाय, तैः गृहीतः सन्, तान् द्वाभ्यां बाहुभ्यां लग्नान् विहङ्गानिव, महाप्रासादमुत्पत्य, वेगेन तान् राक्षसान् क्षिपन् भूमौ पातयामास। ततः स वीरः वालिसुतः प्रासादस्य शिखरं हिमवतः शृङ्गमिव विदार्य, स्वनाम घोषयन्, भीमस्वनं कृत्वा, आकाशे उत्पपात्। तेन स्वनितेन सर्वे राक्षसाः कम्पिताः, वानराः प्रमोदिताः च। स रामस्य समीपं वानरमध्यं प्रविश्य स्थितः। रावणः तु तद्राजप्रासादभङ्गं दृष्ट्वा, स्वविनाशं समवेक्ष्य, कोपेन सन्तप्तः, गाढं निःश्वसन् स्थितः। रामः, बहुभिः हृष्टैः नर्दद्भिः वानरैः परिवृतः, शत्रोर्मरणाय उत्सुकः, युद्धाय प्रस्थितः। तत्र सुषेणः, महाबलवान् वानरः, पर्वतशृङ्गसदृशः, नानाविधानां वानराणां मध्ये स्थितः। स च दुष्प्रसह्यः वानरः सुग्रीवस्य शासनं पालन्वान्, द्वाराणि रक्षित्वा, ताराराशौ चन्द्रमाः इव विचचार। लङ्कायाः समन्तात् शतशः वनौकसां गणान् समुद्रं प्रति गच्छतः दृष्ट्वा, केचित् राक्षसाः विस्मिताः, केचित् भीताः, केचित् तु युद्धोत्साहेन प्रमोदिताः। राक्षसाः सम्पश्यन्ति—यावत् प्राकारपरिखाम् अन्तरं सर्वं वानरैः पूरितम्; ते भयार्ताः प्राकारं वानरैः आक्रम्यमाणं दृष्ट्वा, भीताः शब्दं चक्रुः। तस्मिन्महति भीमरवे, राक्षसराजस्यानुचराः, महास्त्राणि गृहीत्वा, कल्पान्तवाताः इव विचेरुः।