रामस्य चरितं महत्, यद् वाल्मीकि महर्षिः काव्यरूपेण सम्पूर्णं कृतवान्, तस्य आरम्भे, रामः नन्दिग्रामे च sandals समर्पणं कृत्वा, दण्डकवनं गत्वा, विराधं च संहारयामास। ततः शरभङ्गं प्रतिवेदितवान्, सुतिक्ष्णं च दृष्ट्वा, अनसूयायाः कथा श्रुत्वा, सुगन्धितं च चूर्णं दत्त्वा। आगस्त्यं च दृष्ट्वा धनुषं प्राप्य, शूर्पणखायाः संवादं कृत्वा, तस्य विकृतिं च ददर्श। खरं च त्रिशिरसः संहारयित्वा, रावणस्य उदयम् अनुभवित्वा, मारीचं च नाशयित्वा, वैदेह्याः अपहरणं च कृतम्। राघवस्य विलापः, गृध्रराजस्य मृत्यु, कबन्धस्य संगमः, पम्पा सरोवरस्य दर्शनं च जातम्। शबरीं च दृष्ट्वा, फलानि कृत्वा, पम्पायां विलापं कृत्वा, हनुमानं च संमिलितः। ऋष्यमूकं गत्वा, सुग्रीवस्य संगमः, विश्वासं च सृजित्वा, वलि-सुग्रीवयोः संघर्षः अभवत्। वलिं पराजित्य, सुग्रीवस्य पुनः प्रतिष्ठां कृत्वा, तारायाः विलापं च श्रुत्वा, वर्षाकाले निवासः च कृतः। सिंहवत् राघवस्य क्रोधः, सेनायाः संकलनं, सर्वदिशां प्रेषणं च जातम्। अंगदाय रङ्गं दत्वा, काकुत्स्थस्य प्रतिज्ञां कृत्वा, सम्पातिं च दृष्ट्वा। पर्वतं च चढित्वा, समुद्रं च उडित्वा, मुख्यकं च दृष्ट्वा, मैनकं च पश्यन्। राक्षसीं च धमयित्वा, छायाग्रासं च दृष्ट्वा, सिम्हिकां च नाशयित्वा, लङ्कां च मलयमालां च दृष्टवान्। रात्रौ लङ्कां प्रविष्टः, एकाकिनी चिन्तनं कृत्वा, पानभूमिं गत्वा, रक्षसां प्रहरणं च दृष्ट्वा। रावणं च दृष्ट्वा, पुष्पकं च रथं, अशोकवनं च गत्वा, सीतां च ददर्श। पहचानं दत्वा, सीतायाः सह संवादं कृत्वा, राक्षसानां धमयित्वा, त्रिजटायाः स्वप्नं च दृष्ट्वा। रत्नं दत्त्वा, वृक्षं च भङ्क्त्वा, राक्षसानां पलायनं च जातम्, किङ्कराणां च नाशः अभवत्। पवनसुतं पकृत्य, लङ्कायाः अग्निसंस्कारं कृत्वा, पुनः गत्वा, मधुं च गृहीत्वा। राघवस्य शान्तिं ददत्वा, रत्नं च दत्त्वा, समुद्रं च दृष्ट्वा, नलस्य पुलं च निर्मातुं प्रस्थितः। समुद्रं पारं गत्वा, रात्रौ लङ्कायाः घेरणं कृत्वा, विभीषणेन सह संधिं कृत्वा, नाशाय साधनं च प्रदत्तम्। कुम्भकर्णं च नाशयित्वा, मेघनादं च पराजित्य, रावणं च नाशयित्वा, सीतां च समुद्रनगरी मध्ये प्राप्य। विभीषणस्य अभिषेकं कृत्वा, पुष्पकं च रथं दृष्ट्वा, अयोध्यां गत्वा, भरद्वाजं च दृष्ट्वा। पवनसुतं प्रेषयित्वा, भरतं च दृष्ट्वा, रामस्य अभिषेकस्य शुभकाले, सर्वसेनां च तिरस्कृत्य, स्वराज्यस्य आनन्दं अनुभवित्वा, वैदेह्यां च प्रेषयामास। यत् रामस्य चरितं पृथिव्यां आगच्छति, तं सर्वं वाल्मीकि महर्षिः काव्यस्य अन्ते सम्पादितवान्। एषः चतुर्थः सर्गः बालकाण्डे महात्मनः वाल्मीकि रामायणस्य।