श्रीमत् वाल्मीकि रामायणे युद्धकाण्डे षट् त्रिंशः सर्गः आरभ्यते। तत्र दशग्रीवः, दुर्मन्त्रितहृदयः, दैववशात् Mālyavān द्वारा हितं वचनं उक्तं न सहित्वा, क्रोधेन भ्रुकुटिं कृत्वा, नेत्रे विक्षिप्य, Mālyavān प्रति रोषात् वचनं उवाच। सः अब्रवीत्—यद्यपि हितार्थं वचनं उक्तं, यदि तद् शत्रुपक्षं अनुगृह्य भाष्यते, तादृशं वचनं मम श्रवणे न आगच्छति। कथं त्वं रामं दुःखितं, एकं, वनवासिनं, पितृपरित्यक्तं, समर्थं मन्यसे? कथं माम् राक्षसाधिपतिं, देवतानां भयदायकं, वीर्यहीनं मन्यसे, यदा मम किञ्चन वीर्यं नास्ति? अहं मन्ये—वीरद्वेषात् वा, शत्रुपक्षपातात् वा, तत्र उत्साहात् वा, त्वया कष्टं वचनं उक्तं। को वा शास्त्रसारविद्, विद्वान्, शक्तिस्थिताय कष्टं वचनं ब्रूयात्, शत्रुप्रोत्साहनात् ऋते? वनात् सीतां आनयित्वा, पद्महीनं लक्ष्मीं इव, भयात् राघवाय प्रतिदातुं किम् कारणं? असंख्यवानरैः परिवृतः, सुग्रीवेण लक्ष्मणेन च सह, रामं अहं अल्पदिनेषु हनिष्यामि। देवाः अपि मम युद्धे स्थितुं न शक्नुवन्ति; तर्हि रावणः किं युद्धे भयम् अनुभवेत्? द्विधा अपि विभक्तः, अहं कस्यापि न नमामि; एषा मम स्वभावदोषः, दुष्परिहार्या प्रकृतिः। यदि रामेण समुद्रस्य सेतुं निर्मितम्, तद् केवलं यदृच्छया जातम्; तत्र किम् अद्भुतं? किम् तव भयम्? किं तु रामः, समुद्रं सेना सहितः अतिक्रम्य, सत्यं वदामि, जीवन् न प्रतिनिवर्तिष्यति। रावणं क्रुद्धं, व्याकुलं, एवं भाषमाणं दृष्ट्वा Mālyavān लज्जितः, प्रत्युत्तरं न दत्तवान्। ततः यथायोग्यं जयाशिषः दत्त्वा, अनुमतिं प्राप्त्वा, स्वगृहं गतः। तदनन्तरं रावणः मन्त्रिभिः सह लङ्कायाः रक्षायाः व्यवस्था अचिन्तयत्। पूर्वद्वारे प्रहस्तं राक्षसं नियुक्तवान्; दक्षिणद्वारे महापार्श्वं महोदरं च बलिष्ठौ नियुक्तवान्। पश्चिमद्वारे स्वपुत्रम् इन्द्रजितम्, महायोग्यं, बहु राक्षसैः परिवृतं, नियुक्तवान्। उत्तरद्वारे शुकं सारणं च नियुक्त्वा, मन्त्रिभ्यः उवाच—'अहं स्वयं अत्र गमिष्यामि।' मध्ये विरूपाक्षं, बलवीर्यसम्पन्नं राक्षसं, बहु राक्षसैः सह नियुक्तवान्। एवं लङ्कायाः रक्षायाः व्यवस्था कृत्वा, राक्षसश्रेष्ठः, दैववशात्, कृतकार्यत्वं मन्यते। ततः मन्त्रिभ्यः आदेशं दत्त्वा, नगरे सम्पूर्णव्यवस्था अज्ञाप्य, मन्त्रिभिः जयाशिषः लभित्वा, दिव्यं अन्तःपुरं प्रविष्टवान्। श्रीमत् वाल्मीकि रामायणे युद्धकाण्डे सप्तत्रिंशः सर्गः आरभ्यते। तत्र मानववानरराजौ, वायुसुतः हनुमान्, जाम्बवान् ऋक्षराजः, विभीषणः राक्षसः च स्थिताः। अङ्गदः वालिपुत्रः, सौमित्रिः, शरभः वानरः, सुसेनः पुत्रसहितः, मैन्दः, द्विविदः च। गजः, गवाक्षः, कुमुदः, नलः, पनसः च अपि, सर्वे संगम्य, शत्रुपक्षे प्रवेश्य, परस्परं उत्साहयन्तः स्थिताः। 'एषा लङ्का नगरी रावणेन शासनिता, पुरतः दृश्यते; देवैः, असुरैः, नागैः, गन्धर्वैः अपि अजय्या।' इति उक्त्वा, सर्वे कार्यसिद्धिं पुरस्कृत्य, विचारं कर्तुं आरभन्त। रावणः राक्षसाधिपः अत्र सदा उपस्थितः। ततः विभीषणः, रावणस्य अनुजः, स्पष्टार्थं वचनं उक्तवान्—'अनलः, पनसः, सम्पातिः, प्रमतिः च मम मन्त्रिणः, लङ्कां गत्वा, नगरे प्रविश्य, इह पुनः आगताः।' सर्वे पक्षिरूपं धृत्वा, शत्रुपक्षे प्रविश्य, रक्षायाः व्यवस्था दृष्ट्वा, सर्वं अवलोक्य, प्रत्यागताः। 'राम, यथावर्णितं तैः, रावणस्य दुष्टबुद्धेः विभागं मे शृणु।' पूर्वद्वारे प्रहस्तः स्वसेनया स्थितः; दक्षिणद्वारे महापार्श्वः महोदरः च बलिष्ठौ स्थितौ। पश्चिमद्वारे इन्द्रजित्, बहु राक्षसैः, शूलचापमुद्गरधारिभिः, परिवृतः स्थितः। रावणपुत्रः सहस्रैः राक्षसैः, विविधायुधधारिभिः, वीरैः, परिवृतः स्थितः। रावणः स्वयं, मन्त्रकुशलः, अत्यन्तं चिन्तितः, राक्षसैः सह उत्तरद्वारे स्थितः। विरूपाक्षः, महाबलराक्षसैः, शूलचापधारिभिः, मध्ये स्थितः। एवं लङ्कायाः विभागं दृष्ट्वा, मम मन्त्रिणः शीघ्रं प्रत्यागताः। लङ्कायां दशसहस्रं गजाः, लक्षसहस्रं रथाः, द्विलक्षसहस्रं अश्वाः, एकं कोटिं राक्षसाः च सन्निहिताः।