वेगवत्यः सागरनिनादसमनादाः प्रवहन्त्यः प्रवाहितजलनद्यो यथा, तद्वत् तत्र राक्षसानां प्रभुः रावणः शस्त्रशोभितैः कवचैः च छत्रैः च सहितैः राक्षसैः परिवृतः सञ्जज्ञे। रथैः, अश्वैः, गजैः च राक्षसाधिपतिं अनुगच्छन्ति उत्साहिताः प्रमुदिताश्च राक्षसाः, तेषां कोलाहलः सञ्जातः। तत्र विविधवर्णानि दीप्तिमन्ति तेजांसि प्रकटानि दृश्यन्ते, यथा दावानलं प्रतप्तवनं दीप्तिं विकिरति तथा। शृणु तत्र रथनिनादान्, अश्वहिन्सनं, वादित्रशब्दं, शृङ्खलानिनादं च। भीषणः स सञ्जातः कोलाहलः, केशराच्छादनकम्पनः, राक्षसानाम् अनीकस्य, येषां हस्तेषु शस्त्राणि उद्दिष्टानि, स्वपतिं अनुगच्छन्ति। सौम्ये! त्वं भाग्यवती, दुःखं तव नाशितम्, भयम् अधुनैव राक्षसासु प्रविष्टम्। रामः, पद्मपत्रनयनः, इन्द्र इव दानवान् प्रति, राक्षसान् प्रति स्थितः। क्रोधं निगृह्य, अपूर्ववीर्यसम्पन्नः रामः संग्रामे रावणं हत्वा पुनः तव पतिः भविष्यति। सः तव पतिः लक्ष्मणेन सह राक्षसानां मध्ये वीर्यं दर्शयिष्यति, यथा इन्द्रः विष्णुना सह शत्रुषु। यदा रामः आगमिष्यति, तदा त्वाम् अहं शीघ्रं द्रक्ष्यामि, शत्रौ निहते, रामस्याङ्के स्थितां, धर्मनिष्ठां, कुशलां च। सीते! महाबलवान् रामः त्वां मासान् बहून् एकवेणिकां बद्ध्वा येन बन्धनस्थां, शीघ्रं विमोक्ष्यति। तदा त्वं, देवी, यदा रामस्य मुखं पूर्णचन्द्रसमानप्रभं पश्यसि, तदा दुःखजन्याश्रुभिः विमुक्ता भविष्यसि, यथा सर्पः त्वचं त्यजति। संग्रामे रावणं हत्वा, मैथिलि! रामः त्वया सह शीघ्रं सुखं प्राप्स्यति, प्रियतमे, यथार्हसि। रामेण सम्मानिता, त्वं तेन महात्मना सह प्रमोदं भविष्यसि, यथा वसुधा शुभकाले समृद्धधान्येन संयुक्ता हृष्टा भवति। त्वं शीघ्रगामिन्या अश्वेन महागिरिं परिक्रामन्त्या इव, अत्र शरणं गच्छ, देवी! सः हि तेजः, सूर्यः, सर्वभूतप्रभवः च। एवं तु चतुस्त्रिंशत्तमः सर्गः श्रूयताम्। ततः सरमा, तां दुःखेन पीडितां, तैः वचोभिः च मोहितां दृष्ट्वा, शुष्कभूमौ जलमिव शमयन्ती सान्त्वयामास। तदा सखीहितकाम्या बुद्धिमती सरमा, सस्मिता, समये समीपस्थे सीतां प्राह। सा उवाच, "श्यामनेत्रे! अहं गुप्तं रामस्य सन्देशं गत्वा निवेद्य, पुनः अनभिज्ञा तव समीपम् आगन्तुं समर्था। मम वेगं वातोऽपि गरुडोऽपि न समश्नोति, निर्भरं गगने गच्छन्त्याः।" एवं उक्ता, सीता सरमां मधुरस्निग्धैः वाक्यैः, पूर्वदुःखेन पीडिता अपि, प्रत्युवाच। सा उवाच, "त्वं गगनं आरोढुं पातालमपि गन्तुं समर्था; अधुना यत्कर्तव्यं तद् बुध्यस्व, मम कृते कर्तव्यम्। यदि त्वं मम प्रीत्यर्थं कर्तुमिच्छसि, चेद् तव मनः स्थिरं, तर्हि गत्वा रावणस्य क्रियाम् अवगच्छ। सः रावणः, मम शत्रुः, क्रूरः मायाविशारदः, दुष्टात्मा, मद्यपानानन्तरं यथा जनः मोहितः भवति, एवं मां मोहयति। सः मां सदा त्रासयति, पुनः पुनः तिरस्करोति, घोराभिः राक्षसीभिः सदा रक्षितः। अहं भयभीता, चित्ते च न शान्तिः, तस्मात् अशोकवने आगता। यदि तस्य किञ्चित् निश्चितं वार्त्तां वा वृत्तान्तं वा अस्ति, तत् सर्वं मे निवेदय; एषा मे महती कृपा स्यात्।" एवं उक्ता, सरमा सान्त्ववाचलता, अश्रुपूर्णमुखीं सीतां स्पृष्ट्वा प्रत्युवाच। सा उवाच, "यदि एषा ते इच्छा, जानकि! अहं गमिष्यामि, शत्रोः मतिं विज्ञाय त्वत्समीपम् आगमिष्यामि, मैथिलि।" इति उक्त्वा, सा राक्षसाधिपतेः समीपं गत्वा, रावणस्य मन्त्रिभिः सह उक्तं वचनं शुश्राव। तस्य दुष्टात्मनः निश्चयं श्रुत्वा, सा शीघ्रं पुनः शुभे अशोकवने प्रत्यागच्छत्। प्रविश्य तत्र, सा जनकात्मजां ददर्श, स्वमुक्त्यै प्रतीक्षमाणां, पतितां लक्ष्मीं शुष्कपद्मात् इव। सीता, सरमां स्निग्धवाचं प्रत्यागतां दृष्ट्वा, स्नेहेन आलिङ्ग्य, स्वयम् उपवेशनं चकार। सैव उवाच, "इह उपविश्य सर्वं यथातथ्यं विस्तरेण वद; क्रूरस्य रावणस्य किम् अभिप्रायः?" इति। कम्पमानया सीतया उक्ता, सरमा रावणस्य मन्त्रिसभायाम् उक्तं सर्वं न्यवेदयत्। राक्षसेन्द्रः, मातरं वरिष्ठमन्त्रिणं च प्रेरयित्वा, तव विमोचनाय दीर्घं वाक्यम् स्नेहेन अवदत्, वैदेहि! "मैथिली राज्ञे प्रत्युपदातव्या; यत् जनस्थानं अभवत्, तेनैव अद्भुतं साक्ष्यमस्ति। केन मनुष्येण सागरः तरणीयः, हनूमता दृष्टव्यः, राक्षसाश्च संग्रामे हन्तव्याः?" इति। एवं पुनः पुनः मातरं हितमन्त्रिणश्च उपदिशन्ति, सः स्वार्थनिष्ठः त्वां विमोक्तुम् इच्छति न। मैथिलि! युद्धे मृत्युरपि त्वां विमोक्तुं न शक्नोति; एष एव तस्य क्रूरस्य राज्ञः मन्त्रिणां च निश्चयः। अतः सः दृढनिश्चयः मृत्युं इच्छन्, भयात् त्वां विमोक्तुं न शक्नोति, युद्धे च न विचलति।