तत्र तत्र सहस्रशः कवचिनः सैनिका वेगेन प्रधावन्ति, राजमार्गाः सेनाभिः समन्तात् पूरिताः, अद्भुतदर्शनं दृश्यते। तेषां वेगेन गर्जितरवेण सागरस्येव प्रवाहः प्रवहति, तिष्ठन्ति च तेजस्विनः शस्त्राणि, कवचानि, आयुधानि च दीप्तिमन्ति। राक्षसेन्द्रस्य अनुयायिनः रथैः, अश्वैः, गजैः सह राक्षसाः प्रमुदिताः उत्साहयुक्ताः च प्रचण्डं कोलाहलं कुर्वन्ति। तत्र नानावर्णरूपा दीप्तिः विसृष्टा दृश्यते, यथा दावाग्निना तापे जङ्गलस्य रूपं प्रकाशते। शृणु शृङ्खलानां निनादं, रथानां गर्जनं, अश्वानां हेषितं, वाद्यनादं च। अयं कोलाहलः उग्रः, रोमाञ्चकरः, राक्षसानां भ्रमः, ये स्वराजानुगाः, आयुधोत्क्षिप्तकराः। भवत्याः सौभाग्यं दुःखं निवारयति, भयमपि राक्षसाः प्राप्तवन्तः; रामः पद्मपत्रनयनः, इन्द्र इव दैत्येषु, तत्र विद्यमानः। जयप्राप्तः रामः, कोपं निगृह्य, अप्रमेयवीर्यः, रणाङ्गणे रावणं हत्वा पुनः पतिः भविता। पतिः तव लक्ष्मणेन सह राक्षसेषु वीर्यं दर्शयिष्यति, यथा इन्द्रः विष्णुना सह शत्रुषु। रामस्य आगमने, त्वां दृक्ष्यामि शीघ्रं, स्थिरां सिद्धां च, रिपौ विनष्टे, तस्मिन् रामस्य अङ्के उपविष्टाम्। शीघ्रं, हे सीते, सुदीर्घकालं एकवेण्या बद्धया या त्वया प्राप्ता, तस्मात् बन्धनात् रामः त्वां विमोक्ष्यति। तस्य मुखं पूर्णचन्द्रसदृशं दृष्ट्वा, हे देवि, दुःखजाताश्रुभ्यः विमुक्ता भविष्यसि, यथा सर्पः त्वचं त्यजति। रावणं हत्वा रणाङ्गणे, मैथिलि, रामः त्वया सह शीघ्रं सुखं प्राप्स्यति, प्रियया, यथा योग्यः। रामेण पूजिता त्वं महात्मना सह हर्षं प्राप्स्यसि, यथा वसुधा सस्यसमृद्ध्या ऋतौ। यथा शीघ्रगः अश्वः महतीं गिरिं परिक्रामति, तथा त्वं तत्र शरणं गच्छ, हे देवि; स एव तेजः, सूर्यः, सर्वभूतानां कारणम्। एवं समागतस्य चतुस्त्रिंशत्तमे सर्गे शृणु। तदा सरमा, दुःखभाराभिभूतां सीतां तानि वाक्यानि श्रुत्वा, यथा दग्धभूमिं वारि शमयति, तथा सान्त्वयामास। सखीहितकाम्या सा प्राज्ञा सरमा स्मितपूर्वं सम्यक् काले इदं वचनमब्रवीत्— हे कृष्णेक्षणे, अहं गुप्तं तव सन्देशं रामाय दातुं शक्नोमि, तत्र गत्वा तस्य कुशलं ज्ञात्वा पुनः आगमिष्यामि। मम वेगं न वायुः, न गरुडः अपि समीयात्; अहं निरालम्बेन व्योम्नि शीघ्रं गच्छामि। एवं उक्तायाम्, सीता सरमां मधुरं मृदु च वाक्यं प्राह, यद्यपि सा पूर्वदुःखेन क्लिष्टा। त्वं दिवं समारुह्य पातालं वा गन्तुं समर्था; किं कर्तव्यं, किं मया कार्यं, इति त्वं बुध्यस्व। यदि त्वं मम प्रियं कर्तुमिच्छसि, चित्तं च स्थिरं तव, अहं ज्ञातुमिच्छामि—गत्वा रावणस्य किमाचरणं जानीहि। सः रावणः, क्रूरः मायाबलसम्पन्नः, मम शत्रुः, सः दुष्टात्मा, मां सुरापानान्तरितां यथा, मोहितवती। सः मां सदा त्रासयति, पुनः पुनः तिरस्कारं करोति, सदा भीषणराक्षसीभिः रक्षितः। अहं भयात् चित्तविक्लवा अशोकवनिकां प्राप्तवती। यदि तस्य काचित् निश्चितवृत्तिः वा वार्ता अस्ति, सर्वं सत्यं वद; एषा मे महती कृपा स्यात्। एवं उक्तायाम् सीतायाम्, सरमा मृदुवादिनी, तस्याः अश्रुपूर्णं मुखं स्पृष्ट्वा प्रत्युवाच। यदि एषा ते इच्छा, हे जानकि, अहं गच्छामि; शत्रोः मतिं विज्ञाय त्वां प्रतिपद्ये, हे मैथिलि। एवं उक्त्वा सा राक्षसस्य समीपं गत्वा, रावणस्य मन्त्रिभिः सह उक्तं वाक्यं शुश्राव। तस्य दुष्टबुद्धेः निर्णयं श्रुत्वा, शीघ्रं पुनः शुभां अशोकवनिकां प्रत्यागच्छत्। प्रविश्य तत्र, सा जनकात्मजां दृष्ट्वा, या स्वमुक्तिप्रतीक्षिणी, यथा पतितं श्रीः शुष्कपद्मात्। सीता सरमां स्नेहपूर्वं प्रत्यागतां दृष्ट्वा आलिङ्ग्य, स्वयं आसनं दत्तवती। उपविश, सर्वं सत्यं विस्तरेण वद—किं तस्य क्रूरस्य रावणस्य मतिः? इति कम्पमानायाः सीतायाः सरमा तत्र रावणस्य मन्त्रिणः मध्ये उक्तं सर्वं न्यवेदयत्। राक्षसाधिपः, मातरं ज्येष्ठमन्त्रिणं च प्रेरयन्, त्वद्विमोचनार्थं बहु प्रीत्या विस्तरं भाषितवान्, हे वैदेहि। मैथिली मानुषराजाय सम्यक् प्रतिदेयता; यत् जनस्थानस्थले अद्भुतं जातं, तत् पर्याप्तं प्रमाणम्। केन मानुषेण सागरः अतिक्रम्य हनूमान् दृष्टः, राक्षसाश्च युद्धे हताः? एवं पुनः पुनः मातृमन्त्रिभिश्च उपदिष्टः, सः स्वार्थपरायणः त्वां मोक्तुम् इच्छति न। हे मैथिलि, मृत्युरपि त्वां रणाङ्गणे मोक्तुं न शक्नोति; एषा तस्य क्रूरस्य नृपतेः मन्त्रिणां च निश्चितवृत्तिः।