इन्द्रः अहल्यायाः समीपे हास्यं कृत्वा इदं वचनं उवाच — “देवेश्वर, सर्वथा त्वं च अहं च गौतमात् रक्ष्यावः।” ततः अहल्यायाः सह संगम्य, इन्द्रः तया तुष्टः सन् यथागतं त्वरया तदाश्रमं त्यक्तवान्। गौतमस्य भीत्या शीघ्रं निर्गतः इन्द्रः, महर्षिं प्रविशन्तं ददर्श। स महातपाः, देवदानवैरपि दुर्गमः, स्नातः, अग्निवत् दीप्तिमान् अभवत्। तत्र, दर्भसमिध्भारं वहन्तं ऋषिं दृष्ट्वा, देवराजः भयाकुलः श्वेतवदनः अभवत्। सत्यम् दृष्ट्वा, इन्द्रं मुनिरूपधारिणं, धर्मात्मा गौतमः, स्वधर्मे स्थितः, पापात्मनं क्रोधेन इदं वचनं उवाच — “मम रूपं धृत्वा, त्वं एतत् अधर्मं अकरोत्, दुष्टचेतः; अतः त्वं फलहीनः भविष्यसि।” गौतमस्य महाक्रोधेन उक्ते वाक्ये, सहस्राक्षस्य शुक्लौ भूमौ पतितौ। तं शप्त्वा, गौतमः स्वपत्नीं अपि शप्तवान् — “बहूनि सहस्राणि वर्षाणि, अत्रैव वासं करिष्यसि। वातेन जीवित्वा, उपवासेन, तपसा दग्धा, भस्मशय्या, सर्वभूतैः अदृश्यत्वं प्राप्स्यसि। यदा रामः दशरथनन्दनः अत्र घोरवनं आगमिष्यति, तदा शुद्धा भविष्यसि। अतिथिसत्कारं कृत्वा, लोभमोहवर्जिता, हर्षेण स्वं रूपं प्राप्य मम समीपं आगमिष्यसि।” एवं पापायै उक्त्वा, गौतमः महातपाः, सिद्धचरनसेवितं तदाश्रमं त्यक्त्वा, हिमवत् शृंगे तपश्चर्यां अकरोत्। इन्द्रः फलहीनः सन्, भयभीतनेत्रः, अग्निपूर्वकान् देवान्, सिद्धगन्धर्वचरनांश्च, इदं वचनं उवाच — “महात्मनः गौतमस्य तपस्याः विघ्नं कृत्वा, तस्य क्रोधं उत्तेज्य, देवकार्यार्थं एतत् कर्म कृतवान्। तस्य क्रोधेन फलहीनः जातः, पत्नी त्यक्ता, महाशापेन तस्य तपः नष्टम्। अतः, श्रेष्ठाः देवाः, ऋषिभिः चरनैः सह, एतत् देवकार्यार्थं कृतं कर्म फलवद् कुर्यात्।” शतकृतोः वचनं श्रुत्वा, अग्निपूर्वकाः देवाः पितॄन् उपगम्य, मरुद्भिः सह, इदं वचनं ऊचुः — “अयं मेषः अखण्डः, इन्द्रः तु शुक्लहीनः; मेषस्य शुक्लौ आदाय शीघ्रं इन्द्राय दत्तं। मेषः फलहीनः सन्, परमं तुष्टिं दास्यति, यज्ञे मेषदानेन पुरुषाः अनन्तं फलम् प्राप्स्यन्ति, यूयं च तान् यथेष्टं फलम् दास्यथ।” अग्निवचनं श्रुत्वा, पितरः मेषस्य शुक्लौ आदाय, सहस्राक्षे आरोपितवन्तः। ततोऽधि, काकुत्स्थवंशज, पितरः फलहीनान् मेषान् भक्षयन्ति, तेषां फलम् तेष्वेव स्थाप्यते। तथा, राघव, इन्द्रः गौतमस्य तपःप्रभावात् मेषशुक्लधारी अभवत्। ततः, महातेजाः रामः, गौतमाश्रमं गन्तुं, दिव्यरूपिणीं अहल्यां मोचयितुं, नियुक्तः। विश्वामित्रस्य वचनं श्रुत्वा, रामः लक्ष्मणेन सह, विश्वामित्रं अग्रे कृत्वा, आश्रमं प्रविष्टः। तत्र, तपसा दीप्तिमतीं, देवदानवैरपि दुर्गमां, पुण्यश्रीं अहल्यां ददर्श। सृष्टिकर्त्रा यत्नेन निर्मितां, मायामयीं, धूमच्छन्नां, ज्वलन्तामिव ज्वालां, चन्द्रप्रभामिव हिमनभसच्छन्नां, सलिलमध्ये दीप्तां, सूर्यप्रभामिव दुर्गमां। गौतमवाक्येन, त्रैलोक्येऽपि दुर्गमदर्श्या अभवत्; रामदर्शनात् शापः समाप्तः, सर्वे तां ददृशुः। ततः, रघुवंशजौ हर्षेण तस्याः पादौ गृहीत्वा, गौतमवचनं स्मृत्वा, अहल्या तान् स्वीकृतवती। सा सम्यक् संयता, पाद्यं, अतिथिसत्कारं, अर्घ्यं च ददाति; काकुत्स्थः तानि विधिवत् स्वीकृतवान्। दिव्यदुन्दुभिनादेन, पुष्पवृष्टिः अभवत्; गन्धर्वाप्सरसां महोत्सवः जातः। देवाः अहल्यां स्तुत्वा, “साधु साधु” इति ऊचुः; सा तपशक्ति-शुद्धा, गौतमवाक्यपालिनी अभवत्। गौतमः महातेजाः, अहल्यया सह, हर्षपूर्णः अभवत्; रामं सम्यक् पूज्य, पुनः तपश्चर्यां आरब्धवान्। रामः अपि, गौतमस्य महर्षेः विधिवत् सत्कारं प्राप्य, मिथिलां प्रति प्रस्थितः। ततः, रामः सौमित्रिणा सह, विश्वामित्रं पुरस्कृत्य, उत्तरपूर्वदिशं गच्छन्, यज्ञवाटं समुपागच्छत्। रामः लक्ष्मणेन सह, विश्वामित्रं उवाच — “सत्यम्, जनकस्य महात्मनः यज्ञसमृद्धिः अद्भुतम्। अत्र बहवः पुण्याः ब्राह्मणाः, विविधदेशजाः, वेदाध्ययननिष्ठाः, सन्ति।