दानवान् अमितबलान् वीर्यान्वितान् वरप्रदान् च त्वया, हे प्रभो, संवत्सरमेव युद्धं कृत्वा विजिताः। स्वबलमाश्रित्य त्वं, रिपुहन्तरक्षः, तान् निगृह्य, तत्र राक्षसेन्द्र, बहून् मायाविशेषान् अपि समासादितवान्। वीर्यवन्तः पराक्रान्ताश्च वरुणस्य पुत्राः चतुरङ्गबलसमन्विताः संग्रामे त्वया, महाभाग, जयिताः। ततः त्वं यमस्य लोकस्य महोदधिं प्रविष्टवान्, शाल्मलिवृक्षेण भूषितं, कालदण्डमृत्युपाशमहाभुजगोपेतं च तं समुद्रं, राजन्, यमविषयस्य महोर्मिं, महातपसा दुर्निवार्यं, यमवर्चसा पूर्णं, त्वं प्रविश्य, महाविजयं प्राप्य, मृत्युमपि निवर्तितवान्। तव उत्तमेन संग्रामेण, तत्र सर्वलोकाः सन्तुष्टाः। कदाचित् भूमिः अनेकैः वीर्यवान् क्षत्रियैः इन्द्रसमानपराक्रमैः महान् वृक्षैः यथा पृथिवी, तथा पूरिता आसीत्। तेषां युद्धे बलधर्मतेजःसम्पन्नानां मध्ये, राघवः न तुल्यः; ये युद्धे दुर्जयाः आसन्, तान् त्वं, राजन्, बलात् निहतान्। तस्मात्, महाबाहो, त्वं स्थातुं वा विश्रान्तिं वा कुरु; एक एवायं महाबाहुः इन्द्रजित् वानरान् विनाशयिष्यति। सः, महाबाहो, महेश्वरं परं देवम् यज्ञेन पूज्य, सुलभं न लभ्यं वरं प्राप्तवान्। सः शूलपट्टिशाभ्यां रणभूमिं, यत्र गजकच्छपसमाकीर्णं, अश्वमण्डूकसम्पूर्णं, अन्त्रशैवलसागराकारं कृतवान्। सः रुद्रादित्यमहामकरसमाकीर्णं, मरुद्वसुनागसम्पूर्णं, रथाश्वगजतरङ्गं, पदातिसागरतटं चकार। सः देवसेनासमुद्रं प्राप्त्वा, देवेन्द्रमपि गृहीत्वा, लङ्कां नीतवान्। ब्रह्मणः आज्ञया विमुक्तः, शम्बरवृत्रहन्ता सः, सर्वैः देवैः पूजितः, स्वर्गं गतः, राजन्। तस्मात्, महाबाहो, स्वपुत्रम् इन्द्रजितं प्रेषय, यावत् सः तं वानरबलं रामसहितं नाशयति। राजन्, एषा आपद् सामान्यपुरुषैः समुत्पन्ना; तव हृदि न स्पृशतु; त्वं राघवं निहन्याः। इदानीं शृणु वाल्मीकीयस्य श्रीरामायणस्य युद्धकाण्डे अष्टमं सर्गम्। ततः प्रहस्तः, मेघसन्निभः, वीर्यसम्पन्नः सेनापतिः राक्षसः, अञ्जलिं कृत्वा, वाक्यम् उवाच। देवाः, दानवाः, गन्धर्वाः, पिशाचाः, पक्षिणः, नागाः, सर्वे विजेतव्याः; किम् पुनर् द्वाभ्यां नराभ्यां संग्रामे? सर्वे प्रमत्तास्तु, विश्वस्ताश्च, हनूमता छिन्नाः; यावत् अहं जीवामि, तावत्तं वानरं न जीवितेन विमोक्ष्ये। अहं समग्रां भूमिं, सागरपर्यन्तां, पर्वतवनोपवनयुक्तां, वानरविहीनां करिष्यामि; आज्ञापय माम्। वानरात् रक्षणं च अहं विधास्यामि, निशाचर; तव स्वदोषकृतं दुःखं न भविष्यति। ततः क्रुद्धः, दुर्मुखो नाम राक्षसः, वाक्यम् उवाच—"एषा निन्दा न सह्या अस्माभिः।" एषा नगरे अन्तःपुरे च, राक्षसपतिं वानरेण कृतं अपमानम्, अपि चातिक्रान्तम्। ततः महाक्रुद्धः, बलवान् वज्रदंष्ट्रः, मांसशोणितदिग्धमुषलम् आदाय, वाक्यम् उवाच। "किम् हनूमता, तेन दुःखितेन तपस्विना, यावत् अजेयः रामः, सुग्रीवः लक्ष्मणश्च तिष्ठतः? अद्याहं मुषलमेकं गृहीत्वा, रामं सुग्रीवं लक्ष्मणं च हत्वा, वानरबलं विक्षिप्यिष्यामि। इदं चान्यद् उपदिशामि, यदि इच्छसि, राजन्—यः युक्तः, अव्यथः, सः शत्रून् जयति। सहस्राणि राक्षसानां, निशाचराधिप, वीराणां, भीमानां, विकृताननां, कामरूपिणां, सज्जानि। ते सर्वे मानुषरूपधारिणः काकुत्स्थं समीपं गच्छेयुः, च निःसंशयं रघुकुलश्रेष्ठं वदेयुः। भरतेन, तव अनुजेन, प्रेषितः, सः शीघ्रं सैन्यं समाहूय, अत्र आगमिष्यति। ततः वयं शूलपट्टिशगदाधनुराशिसप्त्यादिभिः शस्त्रैः सुसज्जाः शीघ्रं तत्र गमिष्यामः। वयं गगने समवस्थिताः, शिलाशस्त्रवृष्ट्या वानरबलं नाशयिष्यामः, तान् यमसदनं प्रापयिष्यामः। रामलक्ष्मणौ यदि एवं आगच्छेताम्, तौ निश्चितं प्राणैः वियुक्तौ भविष्यतः। ततः महाबलः निकुम्भः, कुम्भकर्णकुलसम्भवः, क्रुद्धः, लोकभीषणं रावणं वाक्यम् उवाच। "यूयं सर्वे, महाप्रभो, अत्रैव तिष्ठत; अहं एकः एव राघवलक्ष्मणौ हनिष्यामि। सुग्रीवः, हनूमांश्च, वानराश्च, तत्र, अहं एव हनिष्यामि।" ततः वज्रहनुः नाम राक्षसः, पर्वतसन्निभः, कोपात् जिह्वया ओष्ठं चाटयन्, वाक्यम् उवाच— "यूयं सर्वे निरुद्विग्नाः स्वकार्यं कुर्वन्तु। अहं एकः एव समग्रं वानरबलं भक्षयिष्यामि; यूयं क्रीडत, मधु पिबत। अहमेव सुग्रीवं लक्ष्मणं अङ्गदं हनूमन्तं च वानरांश्च अत्र हनिष्यामि।