निशाचरराजस्य समीपे, यत्र रावणः स्वपुरं स्वसेनां च रक्षयितुं उपायं चिन्तयति, तत्र वार्ता प्रवर्तते। तत्रैव रावणः मन्यते – राघवः सहजं समुद्रं सह भ्रात्रा सेनया च यथायोग्यं वेगेन उत्साहेन च लङ्घयिष्यति। स वीर्येण समुद्रं शोषयितुं शक्नोति, अथवा अन्यं किमपि कार्यं साधयितुं समर्थः। अतः, कपिभिः विरोधे सति, नगरस्य सेनायाः च हितं यथावत् मया सह विचार्यताम्। एवं सप्तमं सर्गं श्रोतव्यं इति सूचितं। ततः राक्षसराजस्य वचनेन प्रेरिताः महाबलिनः राक्षसाः, अञ्जलिं कृत्वा, सर्वे रावणं राक्षसाधिपतिं सम्बोधयन्ति। ते वदन्ति – शत्रोः बलं अज्ञाय, नीतिशून्याः वयं, हे राजन्, गदासु, शूलासु, प्रासासु, त्रिशूलासु, मुद्गरासु च सज्जाः। तव विशालसेना अस्ति, तर्हि किमर्थं त्वं विषादं गच्छसि? भोगवतीं प्राप्त्वा सर्पान् युद्धे विजितवान् असि। कैलासशिखरे वसन्तः यक्षैः परिवृतः, तत्र महान् वधः कृतः, धनदं च वशं नीतवान्। महेश्वरसख्यस्य स्तुत्यं तव, क्रुद्धः लोकपालं युद्धे पराजितवान्। यक्षगणान् हत्वा, कम्पितान् वशीकृत्य, कैलासशिखरात् विमानं आनयितवान्। दानवाधिपः महाबलः, दुष्प्राप्यः, त्वया युद्धे पराजितः, कुम्भीनसीं सुखं दत्तवान्। अधस्तात् प्राप्त्वा, त्वं महाबलिनः सर्पान् विजितवान् – वासुकिं, तक्षकं, शङ्खं, जटीं च सर्वान् वशं नीतवान्। दानवाः अक्षयाः, महाबलिनः, वीर्यवन्तः, वरप्राप्ताः, त्वया एकवर्षयुद्धेन पराजिताः। स्वबलं आश्रित्य, शत्रुनाशकः, तान् वशीकृतवान्, तत्र बहु मायाशक्ति प्राप्तवान्। वरुणपुत्राः वीर्यवन्तः, चतुर्वर्गसेनया सहिताः, युद्धे त्वया विजिताः, महाभागः त्वम्। यमस्य लोकस्य महान् समुद्रं प्रविष्टवान्, शाल्मलीवृक्षेन शोभितं, मृत्युदण्डेन, कालपाशेन, यमसर्पैः च पूर्णम्। महाबलिनं यमलोकसमुद्रं त्वं प्रविष्टवान्, महातापेन दुष्प्राप्यं, यमशक्त्याः पूर्णम्। तत्र महाविजयं प्राप्तवान्, मृत्युम् अपाकृत्य, उत्तमयुद्धेन सर्वलोकाः तुष्टाः। पृथिवी कदाचित् महावीर्यवान् क्षत्रियैः पूर्णा अभवत्, इन्द्रसमानवीर्यैः, यथा पृथिवी महावृक्षैः पूर्णा। राघवः तेषां वीर्ये, धर्मे, उत्साहे च युद्धे तुल्यः नास्ति; ये युद्धे अजेयाः, ते त्वया बलात् हताः। तस्मात्, स्थातुम् इच्छसि वा, विश्रामं कर्तुम् इच्छसि वा – स एकः महाबलिनः इन्द्रजित् कपिसैन्यं नाशयिष्यति। स महाबलिनः, महेश्वरं यज्ञेन पूज्य, दुर्लभं वरं प्राप्तवान्। स शूलप्रासाभ्यां रणभूमिं समुद्रवत् कृतवान् – यत्र गजाः कूर्माः, अश्वाः भ्रुङ्गाः, कपिसैन्यं च प्रवृत्तम्। स रुद्रादित्यमहामकरसमुद्रं कृतवान् – यत्र मरुत्वसवः, महासर्पाः, रथाश्वगजतरङ्गाः, पदातयः विशालतीरवत्। स देवसेनासमुद्रं प्राप्त्वा, देवेशं गृहीत्वा लङ्कां नीतवान्। पितामहस्य आज्ञया विमुक्तः, शम्बरवृत्रहन्ता स्वर्गं गतः, सर्वैः देवैः पूजितः। तस्मात्, महाबलिनं पुत्रं इन्द्रजितं प्रेषय, यावत् स कपिसैन्यं रामं च विनाशयति। हे राजन्, साधारणपुरुषैः एषा विपत्ति प्राप्ता; मनसि दुःखं मा कुरु, राघवं हन्तासि। श्रोतव्यः अष्टमः सर्गः वाल्मीकिरामायणे युद्धकाण्डे। ततः प्रहस्तः राक्षसः, मेघसन्निभः, वीरः सेनापतिः, अञ्जलिं कृत्वा वचोऽब्रवीत् – देवाः, दानवाः, गन्धर्वाः, पिशाचाः, पक्षिणः, सर्पाः च सर्वे जेतुं शक्याः; तर्हि द्वावपि मनुष्यौ युद्धे किं न जेतुं शक्यौ? सर्वे प्रमादिनः, विश्वासिनः, हनुमता छलिताः; यावत् अहं जीवामि, तद्वनचरः जीवन् न निष्क्रान्तुं शक्यते। आदेशः दीयताम् – अहं सर्वां पृथिवीं समुद्रपर्यन्तां पर्वतवनगुल्माभिः कपिभिः रहितां करिष्यामि। अहं कपिभ्यः रक्षणं व्यवस्थापयिष्यामि, हे निशाचर, तव दोषात् दुःखं न आगमिष्यति। ततः, महाक्रुद्धः राक्षसः दुर्मुखः उवाच – एषा अवमानना अस्माकं कोऽपि न सहते। नगरस्य अन्तःपुरस्य च अयं अधिकः अपमानः – यत्र महातेजस्विनं राक्षसराजं कपिना तिरस्कृतम्। ततः महाक्रुद्धः महाबलिनः वज्रदंष्ट्रः, मांसरुधिरलिप्तं महाशूलं गृहीत्वा अभाषत। किम् हनुमता, तेन तपस्विना, आवश्यं? यावत् रामः, सुग्रीवः, लक्ष्मणः अजेयः स्थितः। अद्याहं एकः एव लोहेन शूलेन गत्वा रामं, सुग्रीवम्, लक्ष्मणम् हत्वा कपिसैन्यं विखण्डयिष्यामि। शृणु अन्यं मतम्, हे राजन्, यदि इच्छसि – यः नीतिमान्, अच्युतः, स शत्रून् विजयी भवति। सहस्राणि राक्षसाणां, हे निशाचराधिप, वीर्यवन्तः, भीष्माः, विकृतरूपाः, कामरूपिणः, सज्जाः सन्ति। एवं राक्षसाधिपस्य सभा विविधैः वीरैः वचनैः आक्रान्ता, युद्धस्य उपायः, वीर्यस्य स्मरणं, सेनायाः उत्साहः च सर्वे विचार्यन्ते।