राक्षसविनाशस्य सर्वे निमित्तानि दृष्ट्वा, तत्र कालः मृत्युपाशग्रस्तानां तारेषु ग्रहैः पीडितः प्रकटितः। देवाः तुष्टाः, वार्याणि निर्मलानि, वनानि फलसमृद्धानि जातानि; मधुरगन्धः प्रवहति, वृक्षाः ऋतुकाले पुष्पिताः। समागतवानरसेना अत्यन्तं दीप्तिमती प्रभास्यते, हे प्रभो, यथा देवसेना दैत्ययुद्धे; अतः, आर्य, एतत् दृष्ट्वा तव मनः प्रमुदितं भवितव्यम्। एवं भ्रातृं सान्त्वयित्वा, हृष्टः सौमित्रिः वाक्यम् उवाच; ततः वानरसमूहः सर्वां पृथिवीं आवृत्य अग्रे गतः। क्लिशितपदनखदंष्ट्रैः भल्लूकवानरवानराधिपैः सह, वानराः हस्तपादांगुलिभिः धूलिं उत्पाटयन्ति स्म। सा महावानरसेना दक्षिणदिशं पर्वतान् वनानि आकाशं च आच्छाद्य, जगत् गुप्तवती सूर्यरश्मीन् अपि निवारयति स्म। सा भीषणा सेना सर्वं आच्छाद्य, मेघसमूहः यथा आकाशम्, अग्रे गतवती; सेना गच्छन्ती सततं योजनानि व्याप्य तिष्ठति स्म। सर्वे नदीप्रवाहाः प्रतिकूलं गताः, निर्मलसरोवराणि, वृक्षसमाच्छन्नपर्वतानि अपि। ते समभूमिषु, फलसमृद्धेषु वनेषु प्रविश्य, मध्ये, परितः, पार्श्वे, अधः च गच्छन्ति स्म। पृथिवीं सम्पूर्णां आवृत्य, महाबलसेना अग्रे गतवती; सर्वे हृष्टमुखाः वायुवेगेन गच्छन्ति स्म। वानराः राघवस्यार्थे शक्तिमन्तः, परस्परं हर्षं, वीर्यं, बलाधिक्यं च दर्शयन्ति स्म। युवावस्थाजातगर्वात्, मार्गे विविधानि कौशलानि कृतवन्तः; कश्चित् शीघ्रं गच्छति, अन्ये उत्प्लुत्य यान्ति स्म। कश्चित् वनवासिनः वानराः महान् शब्दं कुर्वन्ति, अन्ये पुच्छं कम्पयन्ति, अन्ये पादेन भूमिं ताडयन्ति स्म। कश्चित् बाहूं विक्षिप्य, अन्ये पर्वतान् वृक्षांश्च भङ्गयन्ति; पर्वतानुचराः शिखराणि आरोहन्ति स्म। कश्चित् महान् गर्जनं, अन्ये श्वासध्वनिं कुर्वन्ति; ऊरुवेगेन बहवः लतावनं निपातयन्ति स्म। विक्षिप्य बलं दर्शयन्तः, शिलाः वृक्षांश्च क्रीडन्ति स्म; शतसहस्रैः, लक्षैः, कोटिभिः पृथिवी तैः उग्रैः दीप्तिमद्भिः वानरैः पूर्णा अभवत्। सा महावानरसेना दिवानिशं गतवती। सर्वे वानराः हृष्टाः प्रमुदिताः सुग्रीवेण रक्षिताः शीघ्रं अग्रे गच्छन्ति स्म, युद्धे उत्सुकाः सीतायाः उद्धारणे संलग्नाः, किञ्चिदपि विलम्बं न कृतवन्तः। ततः, ते सह्यपर्वतं सम्प्राप्ताः, वृक्षैः कुटुम्बितं, विविधवनैः पूर्णं, आरोढुम् आरब्धवन्तः। रामः सह्यं मलयं च गच्छन्, अद्भुतवनानि प्रवाहमाननदीः च पश्यन् अग्रे गतः। वानराः चम्पक, तिलक, आम्र, अशोक, सिन्धुवार, तिनिश, करवीरवृक्षाणां शाखाः च्छिदन्ति स्म। वानराः अङ्कोल, करञ्ज, उदुम्बर, वट, जम्बू, आमलकी, निपवृक्षाणां शाखाः अपि भङ्गयन्ति स्म। शोभनशिलातटेषु, विविधवनवृक्षाः वातवेगेन कम्पिताः, पुष्पैः तान् अभ्यवर्षन्। शीतलः चन्दनसमानः वायुः मधुगन्धयुक्तेषु वनेषु वात्यन्, भ्रमराणां गुंजनं सह। महापर्वतराजः रत्नैः शोभितः, तेषां रजः वातेन चालयन्, सर्वत्र विख्यातम्। वानरमहासेना सर्वतः पुष्पितैः वृक्षैः रम्यशिलातटेषु आवृत्य स्थितवती। केतकी, सिन्धुवार, वसन्तपुष्पाणि, सुगन्धयुक्ता माधवी, पुष्पितकुन्दगुल्मः शोभां वर्धयन्ति। चिरिबिल्व, मधूक, वञ्जुला, बकुल, रञ्जक, तिलक, नागवृक्षाः सर्वे पुष्पिताः। आम्र, पाटलिका, कोविदार, मुचुलिन्द, अर्जुन, शिंशपा, कुटजवृक्षाः अपि पुष्पिताः। हिंताल, तिनिश, चूर्णक, निप, नीलशोक, सरल, अङ्कोल, पद्मकवृक्षाः अपि तत्र सन्ति। सर्वे रम्यसरोवराः, पल्वलानि च, तस्मिन्पर्वते प्रमुदितवानरैः आकुलानि अभवन्। चक्रवाकपक्षिणः, कारण्डवहंसः, प्लवक, क्रौञ्चपक्षिणः, वानरैः, वराहैः, मृगैः च तत्र भ्रमन्ति स्म। भल्लूकाः, व्याघ्राः, सिंहाः, भीषणाः चित्रकाः, बहवः उग्राः सर्पाः च सर्वत्र विचरन्ति स्म। तत्र रम्यजलाशयाः पुष्पितपद्मैः, सुगन्धिकैः, कुमुदैः, उत्पलैः, विविधैः पुष्पैः शोभिताः। शिलातटेषु विविधपक्षिसमूहाः गीतानि गायन्ति; वानराः स्नानं, जलपानं, क्रीडनं च जलाशये कुर्वन्ति स्म। पर्वतं आरोह्य, वानराः परस्परं सिक्तवन्तः, मधुगन्धयुक्तानि फलानि, मूलानि, पुष्पाणि च उपभुञ्जते स्म। तत्र वानराः, उत्साहमदेन विक्षिप्ताः, वृक्षान् भङ्गयन्ति स्म, तान् घटिसमूहवत् लम्बमानान्। मधुवर्णाः भ्रमराः, स्वस्थाः, मधुपानमग्नाः, वृक्षशाखाः छिदन्ति, लतान् आकर्षन्ति स्म। अग्रे स्थिताः वानरश्रेष्ठाः पर्वतशिखराणि विक्षिप्य अग्रे गच्छन्ति; अन्ये मधुमदेन मत्ताः वृक्षात् वृक्षं उत्प्लुत्य गर्जन्ति स्म। कश्चित् वृक्षान् समीपं गच्छन्ति, अन्ये जलं पिबन्ति; पृथिवी तैः वानरनायकैः पूर्णा अभवत्, यथा पद्मवनैः आवृता। एवं स वानरसेनायाः अद्भुतयात्रा, रामस्य नेतृत्वे, सुग्रीवस्य संरक्षणे, सीतायाः उद्धारणाय, दिव्यानि वनानि, पर्वतानि, सरोवराणि च व्याप्य, हर्षोत्साहबलैः प्रदर्शितं, सर्वे वानराः युद्धे उत्सुकाः, शीघ्रं अग्रे गच्छन्ति स्म।