राघवः स्वसैन्यस्य अग्रे स्थित्वा वानराधिपतिं सुग्रीवं तथा लक्ष्मणं च संबोधितवान्—"दुष्टबुद्धयः राक्षसाः मार्गमध्यगतं फलमूलं जलं च दूषयितुम् इच्छेयुः, अतः सर्वदा सावधानाः भवितव्यम्, तेषां विघ्नाय। अधःभूमिषु वनदुर्गेषु काननेषु च, वनौकसः सर्वत्र विक्रम्य शत्रुसैन्यस्य गुह्यस्थानानि निरीक्षेरन्। यदि किञ्चिद् दुर्बलं सैन्यं दृश्येत, तत्रैव तद् पराजेयम्; एषः भीषणः कार्यः वीर्येण साधनीयः। सिंहसदृशाः महाबलिनः वानराः शतशः सहस्रशश्चाग्रगामिनः भूत्वा, सागरराशिसदृशं भीषणं अग्रभागं पूरयन्तु। गजः पर्वतसमः महाबलः गवयः गवाक्षश्च वृषभाः इव गोमध्ये, अग्रे गच्छन्तु। श्रेष्ठवानरः प्लवंगनां स्वामी ऋषभः दक्षिणपार्श्वे सैन्यस्य रक्षां कुर्यात्। गन्धमादनः युद्धकुञ्जरसमवेगः वामपार्श्वे तिष्ठतु। अहं स्वयम् हनूमन्तं आरुह्य, ऐरावतारूढ इन्द्र इव, सैन्यमध्ये सन्नद्धः सैन्यं प्रोत्साहयन् गमिष्यामि। लक्ष्मणः कालसदृशः अङ्गदेन सह, प्रजापतिरिव चक्रवर्तिना सह, अग्रे गच्छतु। जाम्बवान् सुषेणः वेगदर्शी च—एते त्रयः महाबलिनः पृष्ठतः रक्षां कुर्वन्तु।" एवं रामवाक्यानि श्रुत्वा, महाबलिः वानरसेनापतिः सुग्रीवः वानरान् आज्ञापयत्। ततः सर्वे बलिनः वानरगणाः गुहाभ्यः पर्वतशिखरभ्यश्च वेगेन उत्पत्य प्रस्कन्दन्ति स्म। वानरराजेन लक्ष्मणेन च पूजितः धर्मात्मा रामः स्वसैन्येन सह दक्षिणदिशं प्रति प्रस्थितः। तदा शतशः सहस्रशः कोटयः अयुतशश्च वानराः गजोपमाः तं परिवव्रुः। महान् वानरसैन्यः हृष्टः प्रमुदितः च, सुग्रीवेण च रक्षितः, रामं अनुगच्छत्। वानराः उत्पत्य प्लुत्वा नर्दन्तः गर्जन्तश्च दक्षिणदिशं प्रति प्रययुः। ते सुरभिमधूनि फलानि च भक्षयन्तः, पुष्पसमूहैः युक्तान् महावृक्षान् वहन्तः, गर्वात् अन्योन्यं आकृष्य प्रक्षिपन्तः, केचित् पतन्तः केचिदुत्पतन्तः केचिदन्योन्यं क्षिपन्तः च। रामसमीपे वानराः उच्चैः नर्दन्ति स्म—"रावणः सर्वे च राक्षसाः अस्माभिः हन्तव्याः!" अग्रे नीलः कुमुदः च बहुभिः वानरैः सहिताः पन्थानं विशोधयन्ति स्म। मध्ये सुग्रीवः रामः लक्ष्मणश्च महाबलिभिः भीमकर्मभिः शत्रुघ्नैः परिवृताः ययुः। शतबलिः वीर्यवान् दशकोटिभिः वानरैः परिवृतः एकाकी सर्वसैन्यस्य रक्षां चकार। शतकोटिसंख्या वानरैः सहितः केसरी पानसः गजः अर्कश्च पार्श्वे रक्षां कुर्वन्ति स्म। सुषेणः जाम्बवान् च बहुभिः ऋक्षैः परिवृतौ, पृष्ठतः स्थित्वा सुग्रीवं अग्रे स्थापयामासतुः। तेषां सेनायाः परितः नीलः श्रेष्ठवानरः शीघ्रं परितः संस्थाप्य रक्षां चकार। दरीमुखः प्रजङ्घः जाम्भः रभसः चान्ये वीराः सर्वतः वानरान् प्रेरयन्तः अग्रे प्रस्थिताः। एवं तेषां वानराणां बलगर्वितानां व्याघ्रसमानानां प्रस्थितानां महान् शतशिखरयुक्तः सह्यपर्वतः दृष्टः। सरांसि सुस्फितानि शोभनानि च तडागानि दृष्ट्वा, रामस्य भीषणं शासनं स्मरन्तः, भीतवत् प्रजग्मुः। नगरसंनिधिं ग्रामप्रदेशांश्च वर्जयित्वा, सा वानरसैन्यराशिः सागरतरङ्गसमाः, अग्रे प्रस्थिताः। सा महती भीषणा सेनाराशिः, भीषणनिनादसमुद्र इव, प्रचक्रमे; तत्र वीर्यवन्तः वानरयूथपाः दशरथात्मजस्य पार्श्वे स्थिताः। सर्वे शीघ्रं उत्पत्य, सुप्रशिक्षिताश्वा इव प्रेरिताः, तयोः नरश्रेष्ठयोः वानरैः परिवृतयोः शोभमानयोः समन्ततः जग्मुः। तेषां स्पर्शेन, यथा चन्द्रसूर्यौ ग्रहैः, तथा रामः लक्ष्मणसुग्रीवाभ्यां पूजितः प्रस्थितः। रामः धर्मात्मा स्वसैन्येन सह दक्षिणदिशं प्रति प्रस्थितः। लक्ष्मणः, रामं समीपगतम् अङ्गदेन सह, शुभानि वचनानि ब्रुवन् अवदत्—"त्वं शीघ्रं रावणं हत्वा सीतां च पुनः प्राप्य, कृतार्थः अयोध्यां प्रत्यागमिष्यसि। कृतकृत्यः सुसम्पन्नः अयोध्यां प्रतिनिवर्तिष्यसि; राघव, दिव्याः शुभलक्षणानि दिवि भूमौ च दृश्यन्ते। सर्वे शुभा लक्षणानि तव कार्यसिद्धये दृश्यन्ते; सौम्यः अनुकूलः वातः सैन्ये सुखप्रदः प्रवाति। पशवः पक्षिणश्च मधुरं स्वनं कुर्वन्ति; सर्वे दिशः प्रशान्ताः, सूर्यः निर्मलः प्रकाशते। उशना भर्गवः तेजसा पूर्वं गतः; विशुद्धं ब्रह्मनक्षत्रं महर्षयश्च दीप्तिमन्तः सर्वे तव परितः दृश्यन्ते। त्रिशङ्कुः राजर्षिः स्वपुरोहितेन सह निर्मलः प्रकाशते; अस्माकं पूर्वजः महात्मा इक्ष्वाकुवंशप्रवर्तकः अग्रे स्थितः। विशाखा नक्षत्रं निर्मलं दिवि तिष्ठति; तत् नक्षत्रं अस्माकं श्रेष्ठं, महात्मनां इक्ष्वाकूनाम्।" एवं तेषां शुभैः चिन्तनैः, प्रोत्साहनैश्च, रामः स्वसैन्येन सह विजयाय प्रस्थितः।