ततः प्राज्ञवाक्यः हरिश्रेष्ठः अंगदः तान् वानरान् इत्युवाच—“अहं मन्ये, एष समाचारः रामस्य वानरसेनापतिभिः प्राप्तः। एष च हर्षेण तद् उद्घोषयति, तस्मात् ज्ञात्वा अहम्। कार्यसिद्धौ अत्र स्थातुं न युक्तं, हे रिपुसूदनाः। यथेष्टं मधूनि पीत्वा बलवन्तो वनौकसः, किम् इहावशिष्यते? यत्र स वानरः सुग्रीवः, तत्र गन्तव्यम्। सर्वे वानरश्रेष्ठाः यथा मम निवेदयन्ति, तथा अहम् अपि कर्तव्यम्; अहम् अपि यूष्मासु आश्रितः। यद्यपि अहं युवराजः, तथापि आज्ञापयितुं न समर्थः; कार्यसिद्धानां बलात् निग्रहः न उचितः।” एवं अंगदस्य उत्तमवाक्यानि श्रुत्वा, वनौकसः हृष्टहृदयाः प्रत्यूचुः—“कः नु राजा, वानरर्षभः, एवं वक्तुम् अर्हति? सामर्थ्यगर्वेण सर्वे मन्यन्ते—‘अहम् एव सर्वम्।’ एषा वाणी त्वयि एव युक्ता, अन्यत्र न; तव विनयः भविष्यति शुभफलस्य कारणम्। वयं अपि सर्वे तत्र गन्तुम् उद्यताः, यत्र सुग्रीवः वानरवीराणाम् अमरश्च प्रभुः। त्वदाज्ञां विना, हे वानरश्रेष्ठ, वानराः एकपदम् अपि न शक्नुवन्ति गन्तुम्; सत्यम् वदामः।” एवं तेषां भाषमाणानां मध्ये अंगदः प्रत्युवाच—“तर्हि गच्छामः”—इति, ततः वीर्यवन्तः वानराः आकाशे उत्पेतुः। सर्वे वानरयूथपाः सहसा उत्पत्य गगनं शून्यमिव चक्रुः, यथा यन्त्रेण क्षिप्ताः शिलाः। तत्र अंगदं पुरतः स्थाप्य, हनूमन्तं मध्ये कृत्वा, शीघ्रगामिनः वानराः आकस्मिकं व्योम्नि उत्पेतुः। ते घोरस्वनं नदन्तः, वातचालितमेघाः इव, यदा अंगदः समुपागतः, तदा सुग्रीवः वानराधिपः— सः रामं पद्मनेत्रं शोकसन्तप्तमिदम् उवाच—“धैर्यं धारय, शुभमस्तु ते; देवी दृष्टा न संशयः। कालातिक्रम्य पुनरागमनं न शक्यं, हे शुभ; अंगदस्य हर्षात् जानामि—देवी शुभलक्षणा दृष्टा। बलवान् अंगदः वानरश्रेष्ठः युवराजः, कार्ये विफले मम समीपम् न आगच्छेत्। कार्ये असिद्धे तेषां आगमनं एवं स्यात्—नीचैर्नेत्रैः, विमूढचित्तैः, विषण्णैः च। एषा मधुवना, पितृपैतामही रक्षितः, न तैः नाशिता स्यात्, यदि जानक्याः दर्शनं न अभवत्। कौसल्यायाः पुत्र राम, धैर्यं धारय; देवी दृष्टा, न संशयः, च हनूमता एव। अन्यः कोऽपि कारणं कार्यसिद्धेः न; हनूमति एव सिद्धिः, उत्तमा बुद्धिश्च। यत्र जाम्बवान् नायकः, अंगदः वानराधिपः, हनूमान् प्रधानः, तत्र निश्चयः, धैर्यं, स्थितप्रज्ञता च। यत्र हनूमान् अध्यक्षः, तत्र अन्यथा न स्यात्; त्वं न चिन्तां कुरु, हे अल्पवीर्य। एते वनौकसः गर्विताः प्रमोदिताः च, एकत्र आगच्छन्तः, कार्ये असिद्धे पुनरागमनं न स्यात्। मधुवनविनाशात्, मधुपानात्, अहम् जानामि; ततः, नादः, शब्दः, आकाशे समीपे श्रुतः। एते वानरवनौकसः, हनूमत्कर्मणा प्रमुदिताः, कीशकिंधान् समीपं नदन्तः, कार्यसिद्धिं इव घोषयन्तः आगच्छन्ति।” एवं तेषां घोषं श्रुत्वा, वानरश्रेष्ठः दीर्घपुच्छः हृष्टचित्तः अभवत्। ते वानराः अपि रामदर्शनकाङ्क्षिणः, अंगदं पुरतः स्थाप्य, हनूमन्तं मध्ये कृत्वा, आगच्छन्। अंगदप्रधानाः ते वीराः हृष्टाः प्रमोदिताः च वानरराजस्य समीपे, राघवस्य च निकटे अवतीर्युः। तदा महाबाहुः हनूमान् शिरसा वन्द्य रामाय निवेदयामास—“देवी अक्षता, स्थिता च” इति। हनूमतः वचनं—“देवी दृष्टा” इति—अमृतोपमं श्रुत्वा, रामः लक्ष्मणेन सह परमप्रीतिः अभवत्। तदा लक्ष्मणः सत्यनिश्चयः सुग्रीवम् मारुतात्मजं च महता स्नेहेन आदरेण च अपश्यत्। रामः अपि शत्रुसूदनः परमप्रीतिः, महत्सम्मानं च हनूमन्तम् अपश्यत्। ततः शृणु पञ्चषष्टितमं सर्गं श्रीमद्वाल्मीकि रामायणे सुन्दरकाण्डे। ततः प्रस्रवणं पर्वतं रम्यं वनं च गत्वा, ते रामं महाबलम् लक्ष्मणं च शिरसा ववन्दिरे। सुग्रीवं युवराजं पुरतः स्थाप्य, तं प्रति आदरं कृत्वा, सीतासन्देशं निवेदयितुम् आरब्धवन्तः। रावणान्तःपुरे तस्याः बन्धनं, राक्षसीभिः ताडनं, रामे परायणत्वं, व्रतानां पालनं च, सर्वम् आख्यातवन्तः। सर्वं रामस्य पुरतः निवेद्य, वानराः वैदेह्याः अक्षतत्वं श्रुत्वा, रामस्य वचनं प्रतीक्षन्ते। रामः उवाच—“क्व देवी सीता वसति? सा मम प्रति कथं वर्तते? सर्वं मे आख्यात, हे वानराः, वैदेह्याः विषये।” रामस्य वाक्यं श्रुत्वा, वानराः सर्वं जानन्तं हनूमन्तं, सीतायाः अवस्थां वक्तुं प्रेरयामासुः।