ततः दधिमुखः सुग्रीवाय तथा महाबलाय राघवाभ्यां प्रणम्य, वीरवानरैः सह सहसा दिवमुत्पपात। यथागतं तद्ग्रहम्, स शीघ्रं व्योम्नः पृथिवीं प्रति पुनरवतरत्, तस्य मदुवनस्य प्रविश्य। प्रविश्य मदुवनं, स तत्र सर्वान् वानरश्रेष्ठान् मदोन्मत्तान् गर्वितांश्च दृष्टवान्, ये मधुमूत्रं विसृजन्तः आसन्। स वीरः तानुपसृत्य, कृताञ्जलिः, हृष्टेनाङ्गदेन सौम्यवचनानि प्राह। "मृदुशिल, यत् ते रक्षकाः त्वां निग्रहितुमिच्छन्ति, तत्र कोपः न कर्तव्यः; अज्ञानान्मोहाच्च तैः प्रतिषेधः कृतः। दूरं यातः त्वं श्रान्तोऽसि—स्वं मधु भुङ्क्ष्व; त्वं हि युवराजोऽस्य वनस्य च प्रभुः, महाबलश्च। मूढतया पूर्वं कोपः प्रदर्शितः; स क्षम्यः, यथा तव पिता वानरसेनापतिः पूर्वं क्षमां ददौ। तथा च सुग्रीवः, नान्यः, तव मातुलः, वानरश्रेष्ठ; अहं सर्वं तव मातुले निवेदितवान्, अघवर्जित।" "श्रुत्वा तव आगमनं, एते सर्वे वनचराः अन्यैः सह आगताः। सुग्रीवः वानराधिपः तव आगमनं श्रुत्वा हृष्टः, न कोपितः, यदा वनं विक्षिप्तमिति शृणोति। राजा दधिमुखस्य मृदुवचनं श्रुत्वा, 'शीघ्रं सर्वान् आह्वय,' इत्याज्ञापयत्।" ततः वाक्यविशारदः वानरश्रेष्ठोऽङ्गदः तान् उवाच—"मन्ये, एष समाचारः रामं प्राप्तः, वानरसेनापतयः। अयं च हर्षेण तद्वदति; तेन कारणेन अहं जानामि। तस्मात् कार्यसिद्धौ नः अत्र स्थातुं न युक्तम्, रिपुसूदनाः।" "यथेष्टं मधु पीत्वा, बलिनो वनचराः—किं शेषं, यत्र वानरः सुग्रीवः, तत्र गन्तव्यम्। यथैव यूयं वानरश्रेष्ठाः समागत्य मां सूचयथ, तथा कर्तव्यं मया; अहं हि युष्मासु आश्रितः। युवराजत्वमपि मम, आज्ञापयितुं न शक्नोमि; कार्यसिद्धेषु वः बलात् निग्रहः न युक्तः।" एवं श्रेष्ठं वचनं श्रुत्वा, अङ्गदेन उक्तं, हृष्टहृदयाः वनचराः तं प्रत्युवाचुः—"कः नु राजा, यथार्थपति वानरर्षभः, एवं वदेत्? ह्यहमिति सर्वे स्वबलमदेन मोहिताः।" "एषा वाणी तव युक्ता, न अन्यस्य; त्वदीया नम्रता भविष्यद्भाग्यस्य पात्रत्वं दर्शयति।" "वयं अपि सर्वे तत्र गन्तुं सिद्धाः, यत्र सुग्रीवः, अक्षयवान् वानरवीराधिपः। त्वदाज्ञां विना, वानरश्रेष्ठ, वयं एकं पि पादं न यास्यामः; एष सत्यम्।" एवं वदन्तः, अङ्गदः प्रत्युवाच—"तर्हि गच्छामः," इति; ततः बलिनः सर्वे दिवमुत्पेतुः। सर्वे वानरश्रेष्ठाः सहसा व्योम्नि उत्पतन्तः, यथा यन्त्रचालिताः शिलाः, आकाशं रिक्तमिव चक्रुः। अङ्गदं पुरस्तात् स्थाप्य, हनूमन्तं मध्ये, शीघ्रगामिनो वानराः सहसा व्योम्नि उत्पेतुः। महानिनादं कृत्वा, यथा वातप्रेरिताः मेघाः, अङ्गदस्य आगमने, वानराधिपः सुग्रीवः— रामं पद्मनेत्रं शोकार्तं प्रति—इदं वचनं प्राह— "धैर्यं धारय, सौम्य; देवी नूनं दृष्टा। न हि ते समयं अतिक्रम्य पुनरागन्तुं शक्याः; अङ्गदस्य हर्षात् जानामि, देवी शुभलक्षणा दृष्टा।" "महाबाहुः अङ्गदः, वानरश्रेष्ठः युवराजः, कार्ये विफले मम समीपं न आगच्छेत्। यदि तेषां कार्यं न सिध्येत्, तेषां आगमनं एवं स्याद्—विनम्रमुखाः, विमूढचित्ताः, विषण्णाः च।" "एष मदुवनं, मम पितामहैः पितृभिश्च रक्षितम्, न तैः विनष्टं स्यात् यदि जानक्याः दर्शनं न कृतम्।" "कौसल्याया महात्मनः पुत्र, राम, धैर्यं धारय; देवी दृष्टा, न संशयः, न चान्येन किंतु हनूमता।" "न हि अन्यः कश्चिद् अस्य कार्यस्य साधकः, हनूमति सिद्धिः प्रज्ञा च परमोत्कृष्टा।" "यत्र जाम्बवान् नायकः, अङ्गदः वानरपतिः, हनूमान् च मुख्यः, तत्र दृढनिश्चयः, धैर्यं, निश्चिता बुद्धिः च।" "यत्र हनूमान् प्रमुखः, तत्र अन्यः परिणामः न स्यात्; त्वं च शान्तचित्तः भव, न चिन्तां कुरु।" "यदा एते वनचराः, मदोन्मत्ताः, हृष्टाः, समागच्छन्ति, तदा कार्यासिद्धौ पुनरागमनं न स्यात्।" "मदुवनविनाशात्, मधुपानात्, अहं जानामि; ततः शब्दः, निनादः, आकाशे निकटे श्रुतः।" "वानरवनवासिनां, हनूमतः कर्मणि प्रमुदितानां, कीष्किन्धामभिमुखानां, जयघोषः निनादः अभवत्।" ततः तं वानराणां निनादं श्रुत्वा, दीर्घपुच्छः उत्तानः वानरश्रेष्ठः हृष्टचित्तः अभवत्। ते वानराः अपि, रामदर्शनकाङ्क्षिणः, अङ्गदं पुरस्तात् स्थाप्य, हनूमन्तं मध्ये, आगमन्। ते वीराः, अङ्गदं पुरस्कृत्य, हृष्टाः प्रमुदिताः च, वानरराजस्य समीपे, तथा राघवस्य समीपे, अवतीर्णाः।