राघवस्य प्रयासः सुग्रीवस्य उत्साहः च फलम् उपनयतः। सीताया गुणान् दृष्ट्वा, मम हृदयम् अपि प्रमुदितम् अभवत्। हे वानरश्रेष्ठ, सीता यथार्हं कुलस्त्रियाः आचरणम् आचरति; तस्या तपसा लोकान् धारयितुं शक्यं, क्रुद्धा चेत् लोकान् दग्धुम् अपि। सर्वथा रावणः राक्षसाधिपः अद्भुतः—यः तस्याः तपस्याः स्पर्शेऽपि शरीरम् न विनष्टम्। अग्निः अपि हस्तेन स्पृष्टः यत् न करोत्, तत् जनकात्मजा कोपदुष्टा क्रुद्धा चेत् कुर्यात्। सर्वान् जाम्बवत्-प्रधानान् महावानरान् विसृज्य, एष विषयः यथा निवेदितः, तदा उचितम् यत् वयम् वैदेह्या सह तौ राजपुत्रौ द्रष्टुम् गच्छेम। अहम् एकः अपि बलात् लङ्कां राक्षससमूहैः सह, महाबलिनं रावणम् अपि विनाशयितुं समर्थः। किं तु, यदा वीरैः, शक्तिमद्भिः, संयतात्मभिः, शस्त्रकुशलैः, विजिगीषुभिः वानरैः त्वद्वद्भिः सह, तदा अधिकम्। संग्रामे रावणम् सैन्येन सेनापतिभिः, पुत्रैः भ्रातृभिः च सह, अहम् हनिष्यामि। ब्रह्मास्त्रं, रुद्रास्त्रं, वाय्वास्त्रं, वारुणास्त्रं, इन्द्रजितस्त्रं च, तानि घोराणि अस्त्राणि युद्धे अहम् विनाशयिष्यामि, राक्षसान् च हनिष्यामि। यदा त्वया अनुमतिः दत्तः, मम वीर्यम् अनन्तम्; मम पर्वतवृष्टिः अनवरतम्। देवांश् अपि युद्धे हन्यां, राक्षसान् रात्रिचरान् किं पुनः; किं तु, त्वदीया अनुमतिः विना, मम वीर्यम् निगृहीतम्। यदि समुद्रः सीमाम् उल्लङ्घयेत्, मन्दरोऽपि चलति, तथापि शत्रुसैन्यं जाम्बवन्तम् युद्धे न कम्पयेत्। राक्षससमूहेषु, प्राचीनराक्षसेषु अपि, वीरः वालिपुत्रः एव तेषां विनाशाय पर्याप्तः। महात्मनः नीलस्य महाबलात् मन्दरोऽपि भग्नः स्यात्, राक्षसाः युद्धे किं वदामि। देवाः, असुराः, यक्षाः, गन्धर्वाः, नागाः, पक्षिणः—कोऽपि मैनद्विविदयोः प्रतिरोधं कर्तुं न शक्नोति। अश्विन्योः पुत्रौ, वानरश्रेष्ठौ, अतिवेगवन्तौ; युद्धभूमौ तयोः प्रतिपक्षम् अहम् न पश्यामि। अहम् लङ्कां हत्वा, नगरम् दग्ध्वा, सर्वराजमार्गेषु नाम घोषितवान्। जयति महाबलः रामः, जयति बलवान् लक्ष्मणः, जयति सुग्रीवः राजा, राघवेन रक्षितः। अहम् हनुमान् वायुसुतः, कोसलराजस्य दासः; सर्वत्र नाम प्रसिद्धम् कृतवान्। अशोकवनमध्ये, शिंशपावृक्षस्य अधः, धर्मात्मा सीता दुःखिता उपविष्टा, दुष्टस्य रावणस्य पत्नी। राक्षसीभिः परिवृता, शोकक्लेशाभ्यां कृशा, शशाङ्ककला मेघैः आच्छादिता इव। वैदेही, रावणं न चिन्तयन्ती, तस्य बलम् गर्विता, पतिसंयुक्ता, जानकी, सत्यनिष्ठा। शुभा वैदेही रामे पूर्णया भक्त्या स्थिताः, मनः अन्यत्र न; शची यथा इन्द्रे। एकवस्त्रधारिणी, धूलिपरिष्कृता, राक्षसीभिः बारं बारं प्रतिहता, अहम् ताम् तत्र द्रष्टवान्। प्रमदावने ताम् द्रष्टवान्, विकृताभिः राक्षसीभिः परिवृता, एककेशग्रा, विषण्णा, पतिस्मरणपरायणा। भूमौ शयानां, शरीरं विवर्णं, शिशिरारम्भे पद्मम् इव, रावणस्य आशां पराङ्मुखी, मरणनिश्चिता। क somehow, मृगनयना मयि विश्वासम् कृतवती; तदा सा उक्तवती, सर्वम् निवेदितवती। राम-सुग्रीवस्य मित्रत्वम् श्रुत्वा, सा हर्षिता; तस्य आचरणम् सदा शुद्धम्, पतिसंयुक्ता। महात्मा रामः दशग्रीवम् न हन्ति केवलम् परिस्थित्या; रामः तस्य मृत्युहेतुर्भविता। स्वभावतः कृशा, विरहात् अधिकम् कृशा, आरम्भे अभ्यासिता विद्या इव लघ्वी। सा सीता दुःखसमन्विता उपविष्टा; यत्कर्तव्यं, तत् सर्वं व्यवस्थितम्। एषा शतषष्ठितमः सर्गः श्रीवाल्मीकि-रामायणे सुन्दरकाण्डे श्रूयताम्। वालिपुत्रः तानि वचनानि श्रुत्वा उवाच—अश्विन्योः पुत्रौ, शीघ्रगामिनौ, महाबलिनौ, वानरौ। पितामहस्य वरात्, तौ अतिशयगर्वितौ; अश्विन्यौ गौरवाय, पितामहः तौ वरम् अदत्त। पुरा ताभ्यां अभेद्यत्वम् दत्तम्, अन्यैः असमानम्; वरमदेन महाबलं सैन्यं समर्दितम्। तौ महाबलिनौ देवामृतम् पीतवन्तौ; क्रुद्धौ चेत् तौ एव लङ्कां अश्वैः, रथैः, गजैः सह विनाशयेताम्। सर्वे वानराः तिष्ठन्तु; अहम् एकः लङ्कां राक्षससमूहैः सह विनाशयितुं पर्याप्तः। शीघ्रं लङ्कां रावणं च विनाशयितुं—साहाय्यं चेत् दृढनिश्चयानां वीराणाम्। त्वया, शस्त्रकुशलैः, शक्तिमद्भिः, विजिगीषुभिः, वायुसुतस्य बलात्, श्रुतम्—लङ्का दग्धा। "देवी दृष्टा नानीताः" इति निवेदनम् न उचितम्, यस्य तेजः प्रसिद्धम्। एवं श्रीरामायणे वाल्मीकिना कृतम् सुन्दरकाण्डे सर्गः समाप्तः।