शृणु, राम, एतेषां सर्गयोः दिव्यां कथाम्। यदा दितेः पुत्राः निहता अभवन्, सा दुःखात्यये पतिं मारीचपुत्रं कश्यपं समुपससार। सा दुःखार्ता पतिं प्राह—"भगवन्, तव तेजस्विनः पुत्रैः मम पुत्राः विनष्टाः। अहं तपसा दीर्घेण इन्द्रारिणं पुत्रं लब्धुम् इच्छामि। तस्मात् अहं तपः करिष्यामि, त्वं च मे गर्भं दातुम् अर्हसि। त्वत्तः इन्द्रारिणं पुत्रं प्रार्थये, प्रभो।" तस्याः वचनं श्रुत्वा तेजस्वी मारीचकश्यपः दुःखार्तां दितिं प्राह—"एवमस्तु, शुभं ते अस्तु। तपस्विनि, शुचिः भव। युद्धे इन्द्रारिणं पुत्रं जनयिष्यसि। यदि सहस्रवर्षपर्यन्तं शुचिः स्थास्यसि, तर्हि मत्सम्भूतः पुत्रः त्रीन् लोकान् विनाशयिष्यति।" इति उक्त्वा स तेजस्वी मुनिः सौम्यया हस्तेन ताम् उपस्पृश्य आशीर्वादं दत्त्वा स्वं तपः कर्तुं जगाम। कश्यपे गते, दिति हृष्टा कुशप्लवाख्यं देशं गत्वा कठोरं तपः आरब्धवती। तस्याः तपस्यन्त्याः, उत्तमगुणसम्पन्न इन्द्रः ताम् उपतस्थे। अग्निं, कुशान्, दारूणि, आपः, फलमूलानि, यत् यद् इच्छितं तत् सर्वं इन्द्रः दितये ददौ। दितेः श्रमपरिहाराय, स्नेहपूर्वकं इन्द्रः ताम् उपचचार। यदा सहस्रवर्षाणां केवलं दश वर्षाणि अवशिष्टानि, तदा दितिः प्रमोदिता इन्द्रं प्राह—"बलवतः श्रेष्ठ, मम तपसः दश वर्षाणि शेषाणि। ततः अनन्तरम् त्वं स्वं भ्रातरं द्रक्ष्यसि, शुभं ते अस्तु। यं पुत्रं अहं जनयिष्यामि, स त्वया सह त्रैलोक्यविजये भागी भविष्यति। तव प्रार्थनया, त्वदीयपिता महात्मा तपसः अन्ते मे पुत्रविषये वरं अदात्।" एवं उक्त्वा, मध्याह्ने दितिः निद्रया अभिभूता, शिरसि पादौ स्थापयित्वा, शुचिर् नास्ति। तां तथावस्थां दृष्ट्वा, केशान् पादयोः पतितान् विलोक्य, इन्द्रः हृष्टः प्रहसन् अभवत्। स महेन्द्रः तस्याः शरीरद्वारे प्रविश्य, परमबलसम्पन्नः तस्याः गर्भं सप्तधा अकृन्तत्। शतशृङ्गेण वज्रेण तस्याः गर्भः विदारितः सन् मधुरं रुरोद, तदा दितिः प्रबुद्धा। इन्द्रः गर्भं प्रति प्राह—"मा रुद, मा रुद" इति, परं गर्भः रुदन् एव इन्द्रेण विदारितः। दितिः व्याहरत्—"मा हन्याः, मा हन्याः" इति, तदा मातुः वचनात् इन्द्रः निववृते। ततः इन्द्रः वज्रपाणिः कृताञ्जलिः दितिं प्राह—"देवि, त्वं अशुचिः शिरसि पादौ स्थापयित्वा सुप्तवती। तस्मिन् काले अहं गर्भं विदारयामास, यः युद्धे मम हन्ता अभविष्यत्। अतः त्वया मम क्षन्तव्यम्।" एवं सर्गस्य समाप्तिः। शृणु, राम, सप्तचत्वारिंशत् सर्गस्य दिव्यां कथाम्। दितेः गर्भे सप्तसु विभागे जाते, सा दुःखार्ता सौम्यया वाचा अजितेन्द्रं इन्द्रं प्राह—"मम दोषात् एषः गर्भः सप्तधा जातः, त्वदीयो दोषः नास्ति, सुरेन्द्र। त्वया मम गर्भस्य हितार्थं किञ्चित् प्रियं कर्तव्यम्। एते सप्त जनाः सप्त मरुत्गणानां रक्षिणः भवन्तु। एते सप्त वातेन वह्यमानाः दिव्यरूपिणः मम एव पुत्राः मरुतः खं विचरन्तु। एकः ब्रह्मलोकं गच्छतु, अन्यः इन्द्रलोकं, तृतीयः दिव्यवायुरिति प्रसिद्धः, चतुर्वः तवाज्ञया दिशः विचरन्तु। मम पुत्राः कालान्तरं तवाज्ञया मरुतनामानः भविष्यन्ति।" दितेः वचः श्रुत्वा, सहस्राक्षः पुरन्दरः कृताञ्जलिः प्राह—"यथा त्वया उक्तं तथा एव सर्वं भविष्यति, न संशयः। तव पुत्राः दिव्यरूपिणः यथेष्टं विचरिष्यन्ति।" इति मातुः पुत्रस्य च तपोवने संकल्पः अभवत्। ततो राम, तेषां कार्यसिद्धौ, दिवं गतवन्तौ इति श्रूयते। एषः एव देशः, ककुत्स्थ, यत्र महेन्द्रः पूर्वं वासं कृतवान्। अत्रैव तपसि सिद्धा दिति विचचार। अत्र, पुरुषसिंह, इक्ष्वाकुवंशसम्भूतः धर्मात्मा अलम्बुषायां जातः विशालः इति ख्यातः। तेनैव अत्र विशाला इति पुरी निर्मिता। विशालस्य पुत्रः बलवान् हेमचन्द्रः, तस्मात् सुप्रसिद्धः सुतः सुचन्द्रः। सुचन्द्रस्य पुत्रः धूम्राश्वः, तस्य सुतः सृञ्जयः। सृञ्जयस्य पुत्रः वीर्यवान् सहदेवः, तस्य पुत्रः धर्मात्मा कुशाश्वः इति कीर्त्यते। एवं, राम, दितेः दुःखात् मरुत्सप्तकस्य उत्पत्तिः, विशालादीनां च वंशवृत्तान्तः श्रुतः।