हनुमान् वायुपुत्रः तत्र स्थित्वा, लङ्कायाः आगमनस्य च राक्षसानां वधस्य च कारणं, युद्धकाले सीतार्थं यत् किमपि उक्तं तद् सर्वं रावणाय निवेदितवान्। सः तस्य साक्षात्करणम् इच्छन्, "अहं हनुमान्, वायोः पुत्रः, वानरः च जन्मना, भगवन्, भवतः निकेतनं प्राप्तवान्," इति प्रह्वेण वचनेन उक्तवान्। "रामस्य दूतः, सुग्रीवस्य च मन्त्रिणः वानरः च मां विद्धि; रामस्य कार्ये अहम् अत्र आगतः," इति सः पुनः निवेदितवान्। ततः सः राक्षसेन्द्रस्य वानरेन्द्रस्य च आज्ञां शृणु, इति उक्त्वा, "सुग्रीवः धर्मार्थकामसमेतानि हितानि उचितानि च वचनानि तुभ्यं ब्रवीति," इति सन्देशं प्राह। "ऋश्यमूकपर्वते महावृक्षेषु वसतः मम समीपे वीरः राघवः सख्यं कर्तुम् आगतः। सः माम् उक्तवान्—'राजन्, राक्षसेन मम भार्या हृता; सहाय्याय त्वया सह सन्धिः कर्तव्यः' इति।" "सुग्रीवस्य राज्यं वालिना हृतम्, तेन सह राघवः लक्ष्मणेन च सख्यं कृतवान्, अग्निसाक्षिकं सन्धिं चकार। युद्धे एकेन बाणेन वालिनं हत्वा, सः सुग्रीवं वानराणां राजा चकार। तस्मात् अस्माभिः सर्वशक्त्या अस्य सहाय्यं कर्तव्यम्; तस्य आज्ञया, धर्मानुसारं, अहम् अत्र प्राप्तः। शीघ्रं सीता राघवाय प्रतिपाद्यतां, न चेत्ते वीर्यवन्तः वानराः तव सैन्यम् विनाशयिष्यन्ति।" "वानराणां बलं पूर्वं कस्यापि न ज्ञातम्; आमन्त्रिताः तु देवतानाम् अपि समीपं यान्ति।" इति वानरराजस्य सन्देशं मया उक्तं श्रुत्वा, रावणः कोपेन मां दृष्ट्वा दग्धुम् इव बभूव। तेन दुष्टेन रावणेन, मम शक्तिं अजानन्, मां मारयितुम् आज्ञापितम्। तदा विभीषणः नाम भ्राता बुद्धिमान्, राक्षसेन्द्रं मम पक्षे प्रार्थितवान्—"राक्षसर्षभ, अस्मिन् निर्णयेन मा तिष्ठ; राजधर्मविरुद्धः मार्गः त्वया चिन्त्यते।" "दूतवधः न राजशास्त्रे अनुमतः; दूतस्य यत् वक्तव्यं तत् तस्य वाक्येन ज्ञेयम्। दूतः यदि महान् अपराधी अपि स्यात्, अतुलबलः अपि, तस्य केवलं विकृतिः विधीयते, न तु वधः," इति सः उवाच। विभीषणवचनेन रावणः राक्षसान् आज्ञापयामास—"अस्य पुच्छं अद्य दह्यताम्।