अहं तु तत्र इक्ष्वाकुवंशस्य कीर्तिं कृत्वा तं वंशं श्रेष्ठतमं स्थापयामि स्म। मम वचांसि राजर्षिभिः भूषितानि श्रुत्वा सा धर्मपत्नी अश्रुपूर्णलोचना माम् अपृच्छत्—"कः त्वं? केन च कथं चात्र आगतः, कपिश्रेष्ठ?" इति। "रामे त्वया कः स्नेहः? तत् मे वक्तव्यम्," इति च सा वाक्यम् उक्तवती। तस्याः वचः श्रुत्वा अहम् अपि अब्रुवम्—"देवि, तव पतिः रामः महाबलवान् वीरः च सखा अस्ति, सः सुग्रीवः नाम वानरराजः महाबलः। अहम् अस्य दासः हनूमान्, त्वत्पतिना रामेण निर्दोषया त्वया प्रेषितः इह आगतः। एषः, देवि, तेन श्रीमते दशरथात्मजेन नरशार्दूलः स्वयम् एव तव प्रदत्तः अभिज्ञानम्। अतः, देवि, आदेशय—किं करवानि? त्वां रामलक्ष्मणयोः समीपम् आनयामि वा? किं इच्छसि?" तस्याः वचः श्रुत्वा, जानक्याः सीता अब्रवीत्—"राघवः रावणम् उद्धृत्य माम् आनयेत्" इति। अहम् अपि तां निर्दोषां महाभागां नमस्कृत्य रामस्य हृदयं प्रमोदितुं किञ्चिद् अभिज्ञानम् याचितवान्। तदा सा सीता अब्रवीत्—"इदं उत्तमम् मणिम् गृहाण, येन बाहुसंपन्नः रामः त्वां महत्त्वेन पश्यति" इति। एवं उक्त्वा सा महाभागा सीता सुदुर्बला उत्तमम् मणिम् मम दत्तवती, तथा वाक्येन माम् उपदिश्य अपि। अहम् अपि तां राजपुत्रीं भक्त्या प्रणम्य प्रदक्षिणं कृत्वा प्रत्यागमनाय मनः कृतवान्। तदा सा जानकी पुनः मनसि निश्चित्य माम् अब्रवीत्—"हनुमन्, मम कथा राघवाय निवेदय।" "यथा श्रुत्वा रामः लक्ष्मणश्च सुग्रीवसहितः शीघ्रम् आगच्छेत्—एवं कुरु। यदि अन्यथा स्यात्, द्वौ मासौ मम जीवितम् अवशिष्यते; यदि काकुत्स्थः माम् न पश्येत्, अनाथवत् मम मृत्युः स्यात्।" एवं तस्याः दुःखितं वचनम् श्रुत्वा मम मनसि क्रोधः उत्पन्नः। ततः किम् अन्यत् कर्तव्यम् इति चिन्तयामि। तदा मम शरीरम् पर्वतात् सदृशम् अभवत्, युद्धकामः अहम् तस्य रावणस्य वनम् नाशयितुम् आरब्धवान्। तदा ताः राक्षसीः विकृताननाः तद् वनम् भग्नम् विकीर्णम् मृगपक्षिसंकीर्णम् भयविषण्णम् दृष्ट्वा, माम् च तत्र दृष्ट्वा शीघ्रं समागत्य रावणाय निवेदयाम् आसुः—"राजन्, तव दुर्गम् वनम् कपिना दुष्टेन नाशितम्, सः तव बलम् न जानाति।" "राजन्, तस्य दुष्टस्य, तव अप्रियम् कृत्वा, शीघ्रं तस्य वधम् आज्ञापय, यथा सः पुनः न आगच्छेत्।" एवं श्रुत्वा राक्षसराजः रावणः किंकरान् नाम बलवान् राक्षसान् प्रेषयामास, ये तस्य वशे स्थिताः। अष्टशीतिसहस्राणि ते शूलमुसलधारिणः मया तत्र लोहमुषलेन हतानि। ये तेषां शेषाः शीघ्रकारिणः त्वरया रावणं गत्वा मम द्वारा तस्य सैन्यविनाशं निवेदयाम्। तदा मम मनसि महान् संकल्पः जातः—महाप्रासादम् आक्रमेयम् इति। तत्र शतं राक्षसान् स्थम्भेन हत्वा, क्रोधात् लङ्कायाः भूषणम् तद् विनाशितम्। तदा रावणः प्रहस्तपुत्रं जम्बुमालिम् आज्ञापयामास। सः बहुभिः भयानकवेषधारिभिः राक्षसैः सहितः महाबलवान् युद्धकुशलः मया समागतः। तं च तस्य अनुचरांश्चाति तीक्ष्णेन लोहमुषलेन अहं हत्वा, रावणः तत् श्रुत्वा मन्त्रिपुत्रान् महाबलान् प्रेषयामास। रावणः मन्त्रिपुत्रान् सबलान् प्रेषयामास, अहं तान् लोहमुषलेन सर्वान् यमसादनं प्रापितवान्। ततः तेषां मन्त्रिपुत्राणां युद्धशालिनां निधनं श्रुत्वा रावणः पञ्च सेनान्यः वीरान् प्रेषयामास। तान् च तेषां सेनां च अहं सर्वान् विनाशितवान्। पुनः दशग्रीवः महाबलिनं पुत्रम् अक्षं प्रेषयामास। सः बहुभिः राक्षसैः सहितः युद्धाय प्रेषितः, सः मन्दोदरीपुत्रः युद्धविशारदः आकाशे उत्पत्य मया पादाभ्यां गृहीतः, शतवारं घूर्णितः भूमौ निक्षिप्तः। दशग्रीवः अक्षस्य निधनम् श्रुत्वा क्रोधात् द्वितीयं पुत्रम् इन्द्रजितं प्रेषयामास। सः महाक्रोधः युद्धे गर्वितः मया सह समागतः। सः युद्धे शक्तिक्षयं प्राप्य महानन्दम् अपि अलभत, तथापि बलवान् स्वबलम् नष्टम् ज्ञात्वा मया दुरजयम् अपश्यत्। रावणप्रेषितः सः गर्वितैः सेनाभिः सहितः, माम् अजय्यम् ज्ञात्वा ब्रह्मास्त्रेण माम् बन्धनं चकार। ततः राक्षसाः माम् रज्जुभिः बद्ध्वा रावणस्य समीपं नयामासुः। तत्र दुष्टः रावणः माम् दृष्ट्वा माम् पृष्टवान्—कथं त्वम् अत्र आगतः? कथं राक्षसवधः कृतः? इत्येतत् सर्वम् युद्धे सीताया अर्थं कृतम् इति मया उक्तम्।