काकुत्स्थ, तदा तेजस्विन्यः षष्टि कोटयः अप्सरसः समुद्रमतनात् समुत्पन्नाः, तासां च परिचारिकाः संख्येयं न प्राप्ताः। न देवाः नापि दानवाः ताः स्वीकर्तुं इच्छुः, अतः ताः अनवगृहीतानां मध्ये सर्वसामान्याः अभवन्। ततः रघुवंशशार्दूल, वरुणस्य कन्या वारणि महाभाग्या तत्र समुत्पन्ना, सा स्वीकृत्येच्छया समुपस्थितवती। दितिपुत्राः तां वरुणकन्यां न स्वीकृतवन्तः, अदितेः पुत्रास्तु तां निर्दोषां स्वीकृतवन्तः। एवं दैत्याः असुराः अभवन्, अदितेः पुत्राः सुराः अभवन्; वारण्याः स्वीकृत्या देवाः परमं मुदमुपजग्मुः। ततः उच्छैःश्रवा नाम श्रेष्ठः अश्वः, कौस्तुभमणिश्च, नरश्रेष्ठ, समुत्पन्नौ; तथा परममृतमपि समुत्पन्नम्। तदा तस्यामृतस्यार्थे, राम, महती कुलनाशनिः सम्प्राप्ता; अदितेः पुत्रैः दितेः पुत्रैः सह महायुद्धं कृतम्। सर्वे असुराः राक्षसैः सह एकत्रिताः, घोरं युद्धमभवत्, त्रिलोकीं मोहितवती सा संगरः। यदा सर्वं विनष्टम्, तदा महाबलवान् विष्णुः मोहिन्याकारं समास्थाय शीघ्रं तदमृतं जग्राह। ये विष्णुं परमपुरुषं अमरं उपगताः, तान् विष्णुः बलवान् युद्धे निहन्ति स्म। अदितेः पुत्राः, वीर, दितेः पुत्रान् तस्मिन् घोरे महायुद्धे दैत्यादित्ययोः संगरः समरे निहत्य विजयं प्राप्नुवन्। एवं षट्चत्वारिंशः सर्गः समाप्तः। एकोनचत्वारिंशे सर्गे, यदा दितेः पुत्राः निहता अभवन्, सा दिति अतिव्यथिता स्वं पतिं मारीचसुतं कश्यपं उवाच। "भगवन्, तव महाबलिनः पुत्रैः मम पुत्राः निहताः; अहं दीर्घतपसा लब्धः पुत्रं इच्छामि, यः इन्द्रस्य वधः स्यात्। अतः अहं तपः करिष्यामि; त्वं मे गर्भदानं अनुमन्यस्व, यः इन्द्रवधो मम पुत्रः भविष्यति।" तस्याः वचः श्रुत्वा मारीचः कश्यपः महातेजाः दितिं दुःखार्तां इदं वचनमुवाच— "एवमस्तु, शुभं ते अस्तु। शुचिः भूत्वा तपस्विनि, त्वं युद्धे इन्द्रवधं पुत्रं जनिष्यसि। यदि सहस्रवर्षाणि शुद्धा स्थास्यसि, तर्हि मत्तः त्रैलोक्यविनाशनं पुत्रं जनिष्यसि।" इत्युक्त्वा स तेजस्वी मुनिः सौम्यया हस्तेन तां स्पृश्य, आशीर्वादं दत्त्वा तपोवनं गतः। तस्य गत्वा, नरश्रेष्ठ, दिति अत्यन्तं हृष्टा कुशप्लवाख्यं देशं गत्वा घोरं तपः कर्तुं आरब्धवती। सा तपश्चरन्ती, नरश्रेष्ठ, इन्द्रः सर्वगुणोपेतः तां सेवितुम् आरब्धवान्। इन्द्रः अग्निं, कुशान्, दारूणि, आपः, फलानि, मूलानि, यद् यद् आवश्यकं तत् सर्वं उपनयन् तस्यै अर्पयत्। मालिशेन च श्रमपरिहार्येण च इन्द्रः सदा दितिं उपचचार। यदा सहस्रवर्षाणां दश वर्षाणि शेषाणि, रघुनन्दन, तदा दिति परमसंतुष्टा इन्द्रं उवाच— "दश वर्षाणि शेषाणि मम तपसः, महाबल, ततः पश्चात् त्वं स्वभ्रातरं द्रक्ष्यसि, शुभं ते अस्तु। यं पुत्रं अहं तव हेतोः जनयिष्यामि, स विजिगीषुः भवित्वा त्वया सह त्रैलोक्यविजयं अन्वेष्यति। त्वदीयेन प्रार्थनया तव पितुः महात्मनः अन्ते सहस्रवर्षस्य मम पुत्रार्थं वरः दत्तः।" एवं उक्त्वा, दिति, मध्यान्हे सन्निपत्य, निद्रया अभिभूता, शिरसि पादौ स्थापयित्वा शयिता। तां अशुचिं, शिरसि पादस्थां दृष्ट्वा, इन्द्रः हसितवान्, हृष्टश्च। स इन्द्रः तस्याः शरीरद्वारेण प्रविश्य, राम, परमबलात् गर्भं सप्तधा विचकर्त। गर्भः शतधारया वज्रेण विदार्यमाणः मधुरं रुरोद, राम, तदा दिति जागरयामास। इन्द्रः गर्भं प्रोवाच— "मा रुद," इति; परं रुदन्तमपि बलवान् इन्द्रः तं सप्तधा विव्याध। दिति उवाच— "मा हन्याः, मा हन्याः," इति; सा मातृवाक्यसम्मानात् इन्द्रः तत्रैव स्थितवान्। स इन्द्रः वज्रधरः, अञ्जलिं कृत्वा दितिं उवाच— "देवि, त्वं अशुचिः शिरसि पादौ स्थापयित्वा सुप्तवती। तं कालं लब्ध्वा, देवी, त्वां यो युद्धे मम वधः स्यात् तं गर्भं सप्तधा विचकर्तम्; अतः त्वं मां क्षन्तुमर्हसि।" एवं सप्तधा गर्भं विदार्य, दितिः दुःखार्ता, अजितं सहस्राक्षं इन्द्रं मधुरया गिरा उवाच। "मम दोषात् अयं गर्भः सप्तधा विदारितः; सुरेश, बलहन्तर्, तव दोषो नास्ति। मम गर्भस्य हितार्थं त्वया यद् रोचते तत् कुर्याः— एते सप्त जनाः सप्त मरुद्गणानां अधिपाः भवन्तु। एते सप्त, वातेन वह्यमानाः, दिवं विहरन्तु; मरुतः इति प्रसिद्धाः, दिव्यरूपिणः, मम एव पुत्राः भवन्तु।" एवं दितेः प्रार्थनया सप्तधा विदारिताः तस्याः गर्भात् मरुतो दिव्यरूपिणः उत्पन्नाः, इन्द्रेण च तेषां अधिपत्यं दत्तम्।