वानरश्रेष्ठः पवनपुत्रः हरिः, व्याघ्रादिभिर् आकीर्णां, मधुरमूलफलवृक्षसमाकुलां गिरिं समारुह्य, श्रीरामदर्शनस्य सम्भावनया अतिविष्णुतया हृष्टः सुमनोरमशिलातलानि पदाभ्यां पीडयामास। तदा तस्य महात्मनः पदाघातेन शिलाः महानिनादेन भग्नाः चूर्णीकृताश्च। तं गिरिं समारुह्य महाबलवान् हरिः स्वशक्त्या अधिकं बभूव। स वीरः पवनसुतः लवणसागरस्य दक्षिणात् पारमुत्तरतीरं प्रति गन्तुम् इच्छन् पुनः तं गिरिं समारुह्य स्थितवान्। स तत्र भीमं सागरं भयङ्करैः सर्पैः सेव्यमानं ददर्श। पवनसुतः स्वयम् इव वातः आकाशं निरीक्ष्य स्थितः। ततः स वानरव्याघ्रः दक्षिणदिशात् उत्तरदिक् प्रति गच्छन् तं गिरिं बलवता पादेन अधः कृतवान्। तदा स गिरिः नानाप्राणिनिनादेन गर्जन् कम्पमानशिखरः, पतद्रुमश्च, भूमौ प्रविवेश। पुष्पितवृक्षाः तस्य महाबलस्य वेगेन समूलं भग्नाः, इन्द्रायुधेन ताडिताः इव, भूमौ पतिताः। गुहावासिनः महावीर्यसिंहाः तस्य पीडनात् भीषणनिनादं कृत्वा व्योमाविव विविशुः। विद्याधरीणां वस्त्राणि भीत्या विक्षिप्तानि, भूषणानि च विकीर्णानि; ताः सहसा तस्माद् गिरिं विहाय व्योम्नि प्रययुः। दीप्तजिह्वाः विषधराः महोरगाः महाबलिनः, तेन पीनितशिरःकण्ठाः, विक्रान्ताः च। किन्नराः, सर्पाः, गन्धर्वाः, यक्षाः, विद्याधराश्च तेन पीडितं तं गिरिं परित्यज्य व्योम्नि जग्मुः। सः तेजस्वी गिरिः तस्य बलपीडनात्, उन्नतशिखरः, पातालं विवेश। दश योजनानि विस्तीर्णः, त्रिंशद्योजनानि उच्चः स गिरिः भूमिना समः अभवत्। ततः स महावानरः भीषणं लवणसागरं लीलया लङ्घयितुम् इच्छन्, सागरतीरे उत्पत्य आकाशे प्रस्थितवान्। स वेगेनोत्पत्य, पवनवेगसमः, सर्पान्, यक्षान्, गन्धर्वान्, पुष्पितपद्मोत्पलानि च अतिक्रम्य जगाम। सः चन्द्रमण्डलं शशिपद्मवत्, सूर्यं हंसमिव, तारागणं कदम्बपुष्पमिव, मेघान् शाद्वलमिव ददर्श। पुनर्वसुनक्षत्रं महामीनवद्, मङ्गलम् महाग्राहवत्, ऐरावतं महाद्वीपवत्, स्वातीं विहारिणीं हंसवत् अपश्यत्। स किलान्तः हनूमान् वाततरङ्गरूपतरङ्गितं, शशिशीतलाम्बुयुक्तं, व्योमसागरं अतिक्रम्य गतवान्। सः आकाशं भक्षयन् इव, चन्द्रमण्डलं स्पृशन् इव, तारागणं सूर्यं च वहन् इव व्योम्नि प्रस्थितवान्। स खलु श्रान्तः हनूमान् अनन्तं मेघसागरं प्रविश्य, मेघसमूहान् सन्द्रावयन् इव गतवान्। तत्र महाघनाः पीतारुणनीलरक्तवर्णाः, हरितरक्तवर्णाः च, शोभमानाः अदृश्यन्त। स मेघसमूहान् पुनः पुनः प्रविशन् निष्क्रामन् च, कदाचित् प्रकाशमानः, कदाचित् तिरस्कृतः, इव शशी दीप्तिमान् बभूव। नानावर्णघनमण्डलान्तरगतः, श्वेतवपुः कदाचित् दृश्यः, कदाचित् अदृश्यः, तत्र आकाशे शशीव बभासे। स पवनसुतः गरुडवत् व्योम्नि विहायसा विहरन्, मेघसमूहान् विदारयन्, पुनः पुनः प्रकाशमानः, शोभमानः च बभूव। सः भीमस्वनः, महाघनगर्जननिभः, राक्षसेन्द्रांश्च हत्वा, स्वनाम घोषयन्, लङ्कापुर्यां कम्पनं कृत्वा, रावणं व्यथयन्, महावीर्यांश्च निपात्य, वैदेहीं प्रणम्य, स हनूमान् पुनः सागरमध्यं लङ्घित्वा, बलसम्पन्नः, सूनाभगिरिशिखरं स्पृष्टवान्। स धनुष्कोटिनिर्गतशरवत् शीघ्रवेगेन समीपमुपेत्य, महद्गिरिं निरीक्ष्य, महेन्द्रं मेघसङ्काशं दृष्ट्वा, महान् निनादं कृत्वा सर्वदिशः पूरयामास। सः भीमस्वनः, मेघगर्जितनिभः, तत्र प्राप्य, स्वमित्रदर्शनकाङ्क्षया हृष्टः अभवत्। स महामनाः महागर्जनं कृत्वा, पुच्छं च कम्पयन्, गरुडपथेन गर्जमानः, तेन निनादेन सूर्यसहितं व्योम कम्पयामास। ये तु उत्तरतीरे स्थिताः बलीनः, हनूमतः तं भीमस्वनं, मेघनिनादनिभं, श्रुत्वा, स्नेहात् तं द्रष्टुम् उत्सुकाः अभवन्। सर्वे ते वनौकसः वानराः, दुःखितहृदयाः, तस्य महाकपेर् निनादं मेघनिनादनिभं श्रुत्वा, स्नेहवशात्संहृष्टाः अभवन्। तं घोरनिनादं सर्वतो व्याप्तं श्रुत्वा, सर्वे वानराः प्रियसखं द्रष्टुम् उत्सुकाः अभवन्। तदा वानरश्रेष्ठः जाम्बवान्, हृष्टहृदयः, सर्वान् वानरान् प्रीत्या उवाच—"नूनम् हनूमान् कार्यं सम्पादितवान्, अन्यथा तादृशः स्वनः तस्मात् न जायेत।" तस्य बाहुचरणस्पन्दनं, स्वनं च महात्मनः श्रुत्वा, वानराः प्रमोदिताः स्वस्थानात् उत्क्रान्ताः। एवं स पवनपुत्रः हनूमान्, रामकार्यसिद्ध्यै महद् वीर्यं दर्शयन्, स्वसखिभिः सहितः, आनन्दितः अभवत्।