एवं देवश्रेष्ठः तव यत् देवेषु प्रकटितम्, अग्रे स्थित्वा तं विषं स्वकीयं, देवश्रेष्ठः, त्वं स्वीकुरु, इत्युक्त्वा स देवश्रेष्ठः तत्र अदृश्यः अभवत्। देवेषां भयम् दृष्ट्वा, शार्ङ्गधारिणः वचनं श्रुत्वा, देवेशः हरः, तद् भीषणं हालाहलम् विषं, अमृततुल्यं, स्वीकृत्य, देवांश्च विसर्ज्य, निर्गतः। ततः सर्वे देवाः असुराः च मन्थनं पुनः आरब्धवन्तः, रघुवंशानन्दन, महागिरिः मन्थनदण्डः अधः भूमौ पतितः। ततः देवाः गन्धर्वैः सहिताः मधुसूदनं स्तुतवन्तः—'त्वं सर्वभूतानां शरणम्, विशेषतः स्वर्गवासिनां।' रक्षस्व नः, महाबाहो, त्वं गिरिं उत्थापितुम् अर्हसि। इति श्रुत्वा हृषीकेशः कूर्मरूपं धारयामास। हरिः समुद्रे शयितः, गिरिं पृष्ठे स्थापयित्वा, केशवः लोकात्मा, हस्तेन गिरिं शीर्षे धृत्वा स्थितः। देवेषु स्थित्वा, परमपुरुषः मन्थनं अकरोत्। सहस्रवर्षे व्यतीते, तत्र आयुर्वेदसम्पन्नः पुरुषः उत्पन्नः। स धर्मात्मा दण्डकमण्डलु धृत्वा, प्रथमं धन्वन्तरि नाम्ना, अप्सरः च दीप्तिमतीः उत्पन्नाः। आपो मन्थनात्, नरश्रेष्ठ, तासां उत्तमाः स्त्रियः, अप्सरः, उत्पन्नाः। षष्टिकोटयः दीप्तिमत्यः अप्सरः अभवत्, काकुत्स्थ, तासां परिचारिकाः अनन्तसंख्या। न देवाः न असुराः ताः स्वीकृतवन्तः; न स्वीकृताः इति, ताः सर्वसाधारणाः अभवन्। ततः रघुवंशानन्दन, वरुणस्य कन्या वारुणी, महाभागा, स्वीकृत्यर्थं उत्पन्ना। दित्याः पुत्राः, राम, वारुणीम् न स्वीकृतवन्तः; अदित्याः पुत्राः, वीर, निर्दोषां ताम् स्वीकृतवन्तः। एवं दित्याः असुराः अभवन्, अदित्याः सुराः; वारुण्याः स्वीकृत्य देवाः अत्यन्तं हृष्टाः। उच्चैःश्रवा अश्वश्रेष्ठः, कौस्तुभमणिः, नरश्रेष्ठ, तथा परमामृतम् उत्पन्नम्। तस्य हेतोः, राम, कुलविनाशः महान् अभवत्; अदित्याः दित्यैः सह युद्धम् अकरोत्। सर्वे असुराः राक्षसैः सहिताः, भयंकरं युद्धम् अकरोत्, वीर, यत्र त्रिलोक्यं मोहितम् अभवत्। सर्वे विनष्टे, बलवान् विष्णुः, मोहिनी रूपं धारयित्वा, शीघ्रं अमृतम् अपाहरत्। विष्णुं सम्प्राप्ताः, अक्षरं परमपुरुषम्, युद्धे विष्णुना शक्तिमता विनष्टाः। अदित्याः, वीर, दित्याः घोरयुद्धे, दैत्यादित्ययुद्धे, हत्वा विजयं प्राप्तवन्तः। ततः षट्चत्वारिंशदधिकषष्ठोऽध्यायः श्रोतव्यः। यदा दित्याः पुत्राः हताः, दिति दुःखिता अभवत्; सा स्वं पतिं, मारीचपुत्रं कश्यपं, उवाच। 'भगवन्, तव महात्मनः पुत्रैः मम पुत्राः हताः; अहं दीर्घतपसा पुत्रं इच्छामि, यः इन्द्रहन्ता भविष्यति। अतः तपः करिष्यामि; त्वं गर्भदाने अनुमोदितुम् अर्हसि। त्वं पुत्रं दातुम् अर्हसि, यः इन्द्रहन्ता भविष्यति, प्रभो।' तस्याः वचनं श्रुत्वा, महातेजाः कश्यपः, दुःखितां दितिं उवाच—'एवमस्तु; शुभं ते भवतु। शुद्धा भव, तपस्विनि। युद्धे इन्द्रहन्तारं पुत्रं त्वं धारयिष्यसि। यदि शुद्धा सहस्रवर्षं स्थास्यसि, तदा त्वं मत्तः पुत्रं धारयिष्यसि, यः त्रिलोकनाशकः भविष्यति।' इति उक्त्वा, तेजस्वी ऋषिः ताम् अनुगृह्य, तस्याः हस्तेन स्पर्शं कृत्वा, तपः कर्तुं निर्गतः। तस्य गच्छतः, नरश्रेष्ठ, दिति अतिसन्तुष्टा, कुशप्लवाख्यं स्थानम् आगत्य, घोरं तपः आरब्धवती। तपस्यां स्थितायाः, नरश्रेष्ठ, इन्द्रः, परमगुणवान्, तां सेवितुम् आरब्धवान्। इन्द्रः अग्निं, कुशम्, दारु, जलम्, फलम्, मूलम्, यत् यत् आवश्यकम्, तस्यै ददाति। स्नेहसंपन्नं, श्रमपरिहारं, इन्द्रः सर्वदा दितिं सेवितवान्। यदा सहस्रवर्षे दशवर्षाणि शेषाणि, रघुवंशोद्भव, दिति हृष्टा इन्द्रं उवाच—'मम तपसः दशवर्षाणि शेषाणि, वीरश्रेष्ठ; ततः त्वं तव भ्रातृम् द्रक्ष्यसि, शुभं ते। यं पुत्रं अहं तव कृते धारयिष्यामि, विजयनिष्ठः, स त्वया सह, दुःखरहितः, त्रिलोकविजयं करिष्यति। तव याचनेन, देवश्रेष्ठ, तव महात्मा पिता, सहस्रवर्षान्ते, पुत्रसंबन्धं वरं दत्तवान्।' एवं उक्त्वा, दिति, मध्याह्नसमये, निद्रया अभिभूता, शिरःस्थाने पादौ स्थापयामास। ताम् अशुद्धां, केशं पादस्थं दृष्ट्वा, इन्द्रः हसन्, हृष्टः अभवत्। इन्द्रः शरीरस्य विवरम् प्रविश्य, राम, परमशक्त्या, गर्भं सप्तधा चकर्त।