ततः धनुर्विद्यायाः श्रेष्ठः सारथिः, धनुष्मतां अग्रण्यः, रथेन शीघ्रं हनूमन्तं प्रति अभ्यगच्छत्। तस्य रथस्य गर्जनं धनुषः च टंकारं श्रुत्वा वीरः कपिः अधिकं हर्षितः अभवत्। युद्धकुशलः इन्द्रजित्, धनुः तीक्ष्णबाणान् च गृहीत्वा, हनूमन्तं समीपमुपेत्य युद्धाय सज्जः अभवत्। सः बाणैः सुसज्जितः, युद्धाय हृष्टः, अग्रे गतः; तदा सर्वदिशः अशुभाः अभवन्, बहवः भीषणाः मृगाः विविधरूपेण निनादम् अकुर्वन्। तत्र नागाः, यक्षाः, महर्षयः, आकाशगामिनः सिद्धाः, पक्षिसंघाः च, आकाशं पूरयन्तः, परमहर्षेण उच्चैः शब्दम् अकुर्वन्। इन्द्रध्वजवत् शीघ्रं रथं समीपमागच्छन्तं दृष्ट्वा कपिः महागर्जनं कृत्वा वेगेन अभिवृद्धः। दिव्यरथस्थः इन्द्रजित्, शोभनधनुष्मान्, धनुषः टंकारं वज्रनिनादवत् कृत्वा तं रथं संचालयत्। ततः तौ, युद्धे भीषणवेगौ, महाबलौ, निर्भयौ—कपिः राक्षसपतेः पुत्रः च—इन्द्रासुरयोः शत्रुभूतयोः इव, परस्परं स्थितौ। अनन्तवीर्यः वातात्मजः तस्मिन् रथारूढे युद्धविशारदे वीरः धनुष्मते बाणवर्षं निहत्य स्वमार्गे गतः। ततः शत्रुसैन्यविनाशकः वीरः सुवर्णचित्रशरान्, सुपर्णान्, वज्रवेगान्, समासन्नान् सन्धाय प्रेषयामास। रथध्वनिं, ढक्कानां, मृदङ्गानां, पटहानां शब्दं, धनुषः टंकारं च श्रुत्वा कपिः पुनः उत्प्लुत्य गतः। महाकपिः शीघ्रं बाणेषु संचरन्, धनुष्मतः लक्ष्यं विघ्नयन्, तस्य यत्नं बाधयामास। पुनः हनूमान्, वातात्मजः, बाहू प्रसार्य, तेषां बाणानां पुरतः उत्प्लुत्य स्थितः। तौ युद्धकुशलौ, वेगसम्पन्नौ, सर्वलोकानां मनः आकर्षयन्तं परमं युद्धं अकुरुताम्। राक्षसः हनूमन्तं दोषं न पश्यति, नापि वातात्मा तस्मिन् महात्मनि; तौ देवसमौ बलसम्पन्नौ, परस्परं दुष्प्रापौ अभवताम्। तदा लक्ष्यं प्रहार्यम्, नित्यबाणैः अभ्यागतं दृष्ट्वा, महात्मा हनूमान् गम्भीरध्यानं प्रविष्टः, चित्तं समाधिना युक्तः। तदा राक्षसपतेः पुत्रः कपेः अभेद्यत्वं दृष्ट्वा, तं जेतुं यथाऽपि चिन्तयामास। ततः वीरः अस्त्रविदां श्रेष्ठः, पितामहात् प्राप्तं ब्रह्मास्त्रं तं कपिश्रेष्ठं प्रति संप्रयोजयामास। इन्द्रजित्, अस्त्रविदां प्रभुः, तं अभेद्यं जानन्, ब्रह्मास्त्रेण महाबाहुं वातात्मजं बध्नात्। राक्षसास्त्रबद्धः कपिः स्थिरः अभवत् भूमौ पतितः। तदा अस्त्रबन्धं विज्ञाय, स्वबलस्य क्षयम् ईश्वरशक्त्या, पितामहस्य अनुग्रहम् स्मृत्वा, कपिश्रेष्ठः विचारयामास। हनूमान् पितामहदत्तं वरं, ब्रह्ममन्त्रसंयुक्तं ब्रह्मास्त्रं च चिन्तयामास। 'लोकगुरोः बलात् एतस्य बन्धस्य मोचनं न शक्यं; अस्त्रबन्धः कृतः, आत्मजन्मनः इच्छां अनुसरितव्यम्' इति चिन्तयामास। अस्त्रस्य बलं, पितामहस्य अनुग्रहम्, स्वबलं च विचार्य, मोचनसामर्थ्यं चिन्तयित्वा, पितामहस्य आदेशं अनुसरितवान्। अस्त्रबद्धः सन् अपि, पितामहः, महेन्द्रः, वातात्मा च रक्षितः, भयम् न अनुभूतवान्। 'राक्षसैः बद्धः सन् मम गुणाः प्रकाश्यन्ते; राक्षसाधिपेन संवादः भविष्यति; तस्मात् अन्यैः गृहीतव्यम्' इति निश्चयाय युक्तः, शत्रुसैन्यविनाशकः, युक्त्या स्थिरः, गतिम् उपराम्य, समीपागतैः राक्षसैः बलात् गृहीतः, तैः लज्जितः गर्जयामास। तदा राक्षसाः शत्रुनिग्रहणं स्थिरं दृष्ट्वा, तं कण्टकैर् दारुभिः, तन्तुभिः च बद्धवन्तः। परैः बन्धं, तैः च उपहासं, 'यदि राक्षसाधिपः मम दर्शनं इच्छति' इति निश्चय्य, स्वीकारयामास। दारुभिः बद्धः सन्, स्वबलात् अस्त्रात् विमुक्तः; अस्त्रबन्धः अन्यबन्धं न अनुसरति। तदा इन्द्रजित् कपिवीरं दारुभिः बद्धं, अस्त्रात् विमुक्तं च दृष्ट्वा, 'अन्यबन्धे अपि अस्त्रस्य प्रभावः तिष्ठति' इति चिन्तयामास। 'अहो, महत् कर्म कृतम्, किंतु निष्फलम्; राक्षसैः मन्त्रबलं न विचारितम्; अस्त्रनिराकरणे पुनः अन्यास्त्रं न कार्यम्; सर्वे सन्देहे स्थिताः' इति चिन्तयामास। हनूमान् अस्त्रात् विमुक्तः, स्वं न ज्ञातवान्, राक्षसैः ताडितः, तैः बन्धैः पीडितः, नीतः। तदा क्रूरैः राक्षसैः घातकपाणिभिः ताडितः कपिः, राक्षसाधिपस्य समीपम् नीतः। इन्द्रजित् तं महाकपिवीरं अस्त्रात् विमुक्तं, दारुभिः बद्धं दृष्ट्वा, राजा सहायैः सह दर्शयामास। राक्षसाः रावणं कपिश्रेष्ठं दारुभिः बद्धं, मदोनमत् द्विपवत् क्रुद्धं, निवेदयामासुः। 'कः एषः? कस्य एषः? कुत्र आगतः? किमर्थम्? कः आश्रयः?' इति दृष्ट्वा राक्षसवीराः चर्चां कृतवन्तः। 'हन्तव्यः, दाह्यः, भोज्यः' इति तत्र किञ्चित् राक्षसाः क्रोधात् उक्तवन्तः। शीघ्रं मार्गं अतिक्रम्य, महात्मा कपिः राक्षसाधिपस्य पादयोः स्थितः, वृद्धसेवकान्, रत्नैः भूषितं गृहं च दृष्टवान्। रावणः महातेजाः तं कपिश्रेष्ठं विकृताकृतिभिः राक्षसैः इह तत्र च आकृष्टं दृष्टवान्।