दुर्धरस्य रथः अष्टाश्वैः भग्नः, अक्षः च युक्तिः च विध्वस्तौ, तेन रथं परित्यज्य भूमौ पतितः, प्राणान् त्यक्त्वा निष्प्राणः अभवत्। तं भूमौ पतितं दृष्ट्वा, विरूपाक्षः यूपाक्षः च, क्रोधेन पूर्णौ, दुर्जयौ, शत्रूनां संहारकौ, उत्पत्य आकाशे समागतौ। तदा महाबलवान् महाकायः कपिः ताभ्यां सह आकस्मात् आकाशे उत्पत्य, तयोः गदाभिः वक्षसि आहतः। स महाबलः तयोः शीघ्रयोः वीरयोः बलं जयित्वा, पुनः भूमौ पतितः, शीघ्रगमि गरुडवत्। कपिः शालवृक्षं समीपं गत्वा, तं मूलात् उपट्य, पवनसुतः तौ वीरौ राक्षसौ हत्वा। तदनन्तरं, त्रीन् राक्षसान् कपिना बलवता हतान् विज्ञाय, प्रघासः बलवान् शीघ्रगामी च, हास्यं कृत्वा समीपं अगच्छत्। भासकर्णः क्रुद्धः वीर्यवान् शूलं आदाय, उभौ कपिसिंहम् अभिमुखं स्थितौ। प्रघासः तीक्ष्णधारायुक्तेन शूलप्रहारं कपिमहागजान् आहतवान्, भासकर्णः राक्षसः शूलप्रहारं च। तयोः प्रहारैः अंगानि विदारितानि, शरीरं रक्तेन लिप्तम्, कपिः क्रुद्धः अभवत्, नवसूर्यवत् दीप्तिमान्। हनुमान् वीरः कपिमहागजः, पर्वतशिखरं पशुभिः, सर्पैः, वृक्षैः सह उपट्य, तौ राक्षसौ हत्वा, पर्वतशिखरेण पीडितौ तिलवत् अभवताम्। तदनन्तरं, पञ्च सेनापतिषु पतितेषु, कपिः शेषबलं विनाशितवान्। अश्वैः अश्वान्, गजैः गजान्, योधैः योधान्, रथैः रथान्, कपिः तान् विनाशयामास, इन्द्रः इव असुरान्। अश्वैः, गजैः, रथैः भग्नैः, मृतैः राक्षसैः, भूमिः सर्वतः आवृताभवत्। ततः कपिः, वीर सेनापतिषु तेषां सेनया वाहनैः च युद्धे हत्वा, द्वारं गृहीत्वा, संहारकाले यथा कालः प्राणिनां विनाशाय तिष्ठन् अभवत्। अथ सप्तचत्वारिंशः सर्गः श्रोतव्यः। पञ्च सेनापतिभिः तेषां अनुचरैः वाहनैः च कपिना हतैः श्रुत्वा, राजा युद्धे उत्सुकः, राजकुमारम् अक्षं निर्णयेन दृष्टवान्। राज्ञः दृष्टिप्रेरितः, शक्तिमान् कुमारः सुवर्णमाल्ययुक्तं धनुः आदाय, सभायाम् आहूतः, यज्ञे ऋत्विजाम् अग्निवत् उत्पन्नः अभवत्। ततः महाचरणं रथं आरूढः, नवसूर्यवत् दीप्तिमान्, तपःसंपादितः, सुवर्णजालविभूषितः, ध्वजयुक्तः, रत्नध्वजः, अष्टाश्वयुक्तः। देवैः दानवैरपि दुर्जयः, स्वच्छन्दगामी, विद्युत्प्रभः, आकाशमार्गी, शरकुण्डी, अष्टचापयुक्तः, सुबद्धः, शूलशक्तिसंस्थितः। सर्वसज्जसंपूर्णः, सुवर्णरज्जुयुक्तः, चन्द्रसूर्यप्रभः, सूर्यसदृशः, तं रथं आरूढः, अमरैः समः वीरः निर्गतः। सः गजाश्वरथनिनादैः पर्वतैः आकाशं भूमिं च पूरयन्, द्वारस्थं कपिश्रेष्ठं सेनया परिवृतं अभिगच्छत्। अक्षः कपिं सिंहनेत्रं समीपं गत्वा, तं स्थितं, स्थिरं, विस्मयजनकं, संहारकालाग्निवत्, प्राणिनां विनाशे संकल्पितं, श्रद्धया दृष्टवान्। रावणात्मजः वीरः, कपिश्रेष्ठस्य वेगं, वीर्यं च विचार्य, आत्मबलं चिन्तयन्, महातेजाः कालसूर्यवत् अभवत्। तदा कपिं युद्धे दृढं, दुर्जयम्, वीर्यं निरीक्ष्य, स्थिरः, क्रुद्धः, त्रिभिः तीक्ष्णबाणैः हनुमन्तं प्रेरितवान्। अक्षः तं गर्वितं कपिं, अव्यथितं, शत्रुजयाय योग्यं, मनसा उत्तेजितः, धनुः शरैः सज्जः, दृढं निरीक्ष्य स्थितः। सुवर्णकङ्कणकुण्डलयुक्तः, अद्भुतवीर्यवान्, कपिम् अभिगच्छत्; तयोः संग्रामः अद्वितीयः, देवदानवान् अपि बिभीषयन्। पृथिवी निनादितवती, सूर्यः न तपति, वायुः न वाति, पर्वतानि न कम्पन्ति; कपिः राजकुमारयोः बलयुद्धे आरम्भे, दिवः गर्जितम्, समुद्रः कम्पितः। वीरः त्रिभिः सुवर्णपृष्ठैः विषयुक्तैः, गाढध्यानविसृष्टैः बाणैः, कपिशिरः आहतवान्। तैः बाणैः शिरसि आहतः, रक्तनेत्रः, रक्तप्रवाहः, हनुमान् नवसूर्यवत् दीप्तिमान्, बाणरश्मिवलययुक्तः सूर्यवत् दीप्तः अभवत्। ततः कपिराजस्य मन्त्रिप्रवरः, युद्धे राजकुमारं दिव्यास्त्रधनुष्प्रभायुक्तं दृष्ट्वा, हर्षितः, युद्धोत्साहेन पूर्णः अभवत्। सः मन्दरशिखरस्थसूर्यवत्, क्रोधवृद्धः, बलवीर्यसंवृतः, तेजोमयदृष्टिभिः अक्षं कुमारं सेनया वाहनैः ज्वालयामास। राक्षसश्रेष्ठः इन्द्रधनुष्प्रभायुक्तः, युद्धमेघः, शीघ्रं बाणवृष्टिं कपिश्रेष्ठे अपातयत्, मेघः पर्वते वर्षं यथा। कपिः अक्षं युद्धे तीक्ष्णवीर्यं, बलवृद्धं, बाणयुक्तं दृष्ट्वा, गर्जितवान्, तस्य गर्जनं वज्रनिनादवत्। सः यद्यपि कुमारः, युद्धे गर्वितः, क्रोधवृद्धः, रक्तनेत्रः, अतुल्यं कपिं युद्धे समीपं गच्छन्, गजः तृणाच्छन्नकूपं यथा। तस्य बाणाघातैः गर्जितवान्, उत्सुकः शीघ्रं आकाशे उत्पत्य, विशालभुजः, भीषणरूपः अभवत्। राक्षसकुमारः बलवान् रथी, आकाशे उत्पत्य, बाणवृष्टिं कपौ अपातयत्, मेघः पर्वते शिलावृष्टिं यथा। कपिश्रेष्ठः, मनोजवः, युद्धे भीषणः, वातमार्गे गच्छन्, तस्य बाणान् वायुवत् मध्ये गत्वा, निवारयामास। अक्षं धनुष्मन्तं, बाणयुक्तं, युद्धोत्सुकं, विविधैः उत्तमबाणैः आकाशं पूरयन्तं, हनुमान् श्रद्धया दृष्ट्वा, चिन्तायाम् अविवेश। ततः कपिः, बाणैः भुजौ विदारितौ, गर्जितवान्, महाबलः, अद्भुतकर्मविद्, युद्धे तस्य कुमारस्य वीर्यं चिन्तयन् स्थितः।