ते तु महाकायाः राक्षसाः वायुपुत्रं समन्तात् परिवृत्य, सुवर्णकङ्कणैः अलङ्कृतैः मुद्गरैः लोहदण्डैश्च तम् उपर्युपरि प्राक्षिपन्। ततः सूर्यसमप्रभैः शरैः, गङ्गायाः महावेगेन प्रवाहवद् बलवन्तः, कपिसत्तमं प्रति समागताः। सर्वतो वानरश्रेष्ठं परिवृत्य स राक्षसगणः विराजमानः अभवत्; तदा वायुसूनुः क्रुद्धः भीषणरूपं समुपस्थापयत्। हनूमान् वायुपुत्रः वेगेन तस्य भवनस्य सुवर्णमणिभूषितं महद्दण्डं समूलं समुत्क्षिप्य, सर्वतो ज्वलन्तं तं दण्डं चक्रवत् घूर्णयन् अग्निं प्रादुरासीत्; तेन भवनं अपि दग्धम्। भवनं दह्यमानं दृष्ट्वा वानरनायकः इन्द्र इव वज्रेण असुरान् विनिघ्नन् शतं राक्षसान् निपातितवान्। तदा सः दिव्यरूपधारी आकाशे स्थित्वा, 'महात्मभिः अस्मद्वद् अन्येऽपि सहस्रशः प्रेषिताः,' इति वचः जगाद। 'वयं च अन्ये च वानराः सुग्रीवस्य आदेशेन पृथिवीं संचारयामः। केचित् दशगजबलसम्पन्नाः, केचित् तु दशलक्षगजबलोपमाः, केचन सहस्रगजप्रतिमपराक्रमाः। केचित् महाप्रवाहवत्, केचित् मरुत्समाः, केचित् वानरयूथपाः अप्रमेयबलसम्पन्नाः। एवं दन्तनखायुधैः शतशः शतसहस्रशः कोटिशश्च वानरैः परिवृतः सुग्रीवः, सर्वराक्षसविनाशकः, आगमिष्यति। तस्मात् यूयं, लङ्का नगरी, युष्माकं जीवितं, रावणश्च, किञ्चित् अपि आशां न प्राप्स्यथ—यतो हि इक्ष्वाकुवीरस्य रामस्य वैरं कृतम्।' एवं श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे त्रिचत्वारिंशः सर्गः समाप्तः। ततः चतुश्चत्वारिंशः सर्गः आरभ्यते। राक्षसराजस्य आज्ञया बलवान् प्रहस्तपुत्रः जम्बुमाली महादंष्ट्रः धनुर्धरः समुपस्थितवान्। स रक्तमाल्यवसनः, माल्यकुण्डलभूषितः, विशाललोचनः, रणशूरः च। तस्य धनुः इन्द्रधनुषः सदृशं, महत् शोभनं च, वेगेन सुन्दरशरेण संयुतम्, यत् आकृष्यमाणं मेघगर्जनविद्युत्समशब्दं कुर्वन् विराजते स्म। तस्य धनुषः शब्देन दिशः, विदिशः, आकाशं च आकुलितम्। स च जम्बुमाली, अश्वैः युक्तेन रथेन समीपमागच्छन्, हनूमान् तं दृष्ट्वा हर्षितः, सिंहनादं चकार। जम्बुमाली महाबाहुः, शितैः शरैः तोरणस्थं महाकपिं हनूमन्तम् अभ्यताडयत्। तस्य मुखं कर्णार्गलशरेण, शीर्षं भल्लेन, बाहू दशभिः लोहशरैः विव्याध। तस्य रक्तारुणेन शरेण आहतं मुखं शरतापितं शरदम्बुजमिव सूर्यरश्मिभिः विदीर्णं विराजमानम्। रक्तरञ्जितं मुखं चन्दनार्द्रं महत्पद्ममिव बभौ। राक्षसशराभिहतं महाकपिं कोपः प्रविवेश; तदा तस्य पार्श्वे महाशिलां दृष्ट्वा, तां बलात् समुत्पाट्य, वेगेन प्राक्षिपत्; क्रुद्धेन राक्षसेन दशभिः शरैः सा विदारिताः। तस्य प्रयासे विफले, हनूमान्, महापराक्रमः, महाबलसम्पन्नः, महत्तालवृक्षं समुत्पाट्य, घूर्णयन् स्थितः। तं महाबलवन्तं शालवृक्षं घूर्णयन्तं दृष्ट्वा जम्बुमाली बहून् शरान् प्राक्षिपत्। स चतुर्भिः शरैः तं शालवृक्षं छित्त्वा, पञ्चभिः शरैः वानरस्य बाहूं, एकेन शीर्षं, दशभिः च हृदयं विव्याध। तदा शरीरं शरैः आविष्टं, कोपसमाविष्टः हनूमान् तं एव लोहमुद्गरं समादाय वेगेन घूर्णयन्, अतिवेगेन महाबलः जम्बुमालेश्च महोरसि तेन प्राहरत्। तस्य न शीर्षं न बाहू न जानु, न धनुः न रथः न अश्वाः न शराः अपि दृष्टाः। एवं तेन हनूमता बलवता आहतः, स जम्बुमाली भूत्वा छिन्नाङ्गभूषणः भूमौ निपपात। जम्बुमालेः निहते, बलवतां सेवकानां च वधं श्रुत्वा, रावणः क्रुद्धः रक्तलोचनः अभवत्। प्रहस्तस्य सुतस्य निधनं श्रुत्वा, रात्रिचरपतिः कोपात् ताम्रलोचनः, मध्यमबलपराक्रमयुक्तान् मन्त्रिपुत्रान् शीघ्रं आज्ञापयत्। ततः पञ्चचत्वारिंशः सर्गः आरभ्यते। राक्षसराजस्य प्रेरणया सप्त मन्त्रिपुत्राः अग्निसदृशतेजसः तस्मात् प्रासादात् निर्गच्छन्। सुवर्णजालैः परिवृताः ध्वजैः पताकाभिः, मेघगर्जितनिस्वनैः अश्वयुक्तैः महारथैः, ते निर्जग्मुः। तापितसुवर्णमण्डलैः धनुष्मद्भिः, तद्वीराः प्रमुदिताः, विद्युद्भिरिव मेघाः धनुषः कूजन्तः बभूवुः। तेषां मातरः, सेवकवधं ज्ञात्वा, स्वजनमित्रैः सहिताः शोकसन्तप्ताः अभवन्। तापितसुवर्णाभरणधारिणः ते मन्त्रिपुत्राः समवेत्य, तोरणस्थं हनूमन्तं प्रति वेगेन अभ्यधावन्। एवं श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे एतेषां श्लोकानां यथाक्रमं कथा प्रवहति।