तदा जानकी वानरश्रेष्ठं हनूमन्तं प्रति सान्त्वनपूर्वकं वाक्यम् उवाच—यदि काकुत्स्थः स्वबलैः लङ्कां समावृत्य शत्रून् विनिघ्नन् माम् आनयेत्, तद् अपि तस्य युक्तमेव स्यात्। तस्मात्, तस्य महात्मनः युद्धविशारदस्य वीर्यं तवापि कर्मणा समं भवेत् इति यथा स्यात् तथा कार्यम्। एवं सान्त्वनपूर्वकं युक्तयुक्तं वाक्यं श्रुत्वा, हनूमान् तस्याः हितार्थं प्रत्युवाच—देवि, स वानरर्षभः ऋक्षराजः सुग्रीवः सत्यधृतिः त्वां रक्षायै दृढनिश्चयः। स वानरकोट्यः लक्षशः कोटिशश्च परिवृतः राक्षसान् विनाशयन् शीघ्रं आगमिष्यति, हे वैदेहि। तस्य अनुचराः वीर्यवन्तः साहसवन्तः महाबलाः, मनोजवाः आज्ञायाः कर्तारः च। तेषां गमनं ऊर्ध्वे अधः तिर्यग् वा निरवरोधम्, महाकर्मसु न प्रमादः, तेषां तेजः अप्रमेयम्। ते वायुपथेन बहुशः पृथिवीं पर्वतसमुद्रयुताम् अभितो व्रजन्ति। तत्र वनेषु केचन मम समाः अपि वा अधिकाः वानराः सन्ति; सुग्रीवस्य समीपे मत्तः कनिष्ठः नास्ति। तस्मात्, देवि, शोकस्य पर्याप्तिः अस्तु; दुःखं त्यज। वानरयूथपाः एकेनैव प्लवनेन लङ्कां प्राप्स्यन्ति। तौ चन्द्रसूर्यसमौ रामलक्ष्मणौ महाबलौ मम पृष्ठतः महद्भिः सैन्यैः त्वत्समीपं आगमिष्यतः। तौ वीरौ रामलक्ष्मणौ लङ्कां समागतौ शरैः शत्रून् निहनिष्यतः। रावणं च तस्य च बलं हत्वा रघुवंशवर्धनः रामः त्वां आदाय स्वपुरीं प्रतियास्यति। तस्मात्, देवी, धैर्यं धारय, शुभं ते भवतु; अल्पेन कालः क्षमस्व। शीघ्रं ज्वलनसमानं रामं द्रक्ष्यसि। यदा राक्षसराजः पुत्रैः मन्त्रिभिः बन्धुभिः च सह निहतः स्यात्, तदा त्वं रामेण संगमिष्यसि यथा रोहिणी शशिना। शीघ्रं मैथिलि, दुःखस्य अन्तं द्रक्ष्यसि; रामस्य बलात् रावणं निहतम् अपि पश्यसि। एवं वैदेहीं सान्त्वयित्वा, मारुतात्मजः हनूमान् गन्तुम् उद्यतः भूत्वा पुनः उवाच—त्वं शीघ्रं शत्रुनाशनं धृतिमन्तं राघवं लक्ष्मणं धनुष्पाणिं लङ्काद्वारे आगच्छन्तौ द्रक्ष्यसि। त्वं शीघ्रं संनद्धान् शूरवानरान् नखदंष्ट्रायुधान् सिंहव्याघ्रबलान् नागेन्द्रसमान् च द्रक्ष्यसि। लङ्कामलयशिखरेषु त्वं वानरयूथान् पर्वतमेघनिनादान् द्रक्ष्यसि। रामः तव विरहदुःखेन बाणेन हृदि विद्ध इव शान्तिं न प्रपद्यते, यथा गजेन्द्रः सिंहेन पीडितः। अतः, देवी, शोकेन मा रुदः; मनसि ते भीः मा भूयात्। त्वं पतिसंयुक्ता शचीव इन्द्रेण रामेण संगमिष्यसि। कः रामात् श्रेष्ठः वा सौमित्रिसमः वा अस्ति? तौ भ्रातरौ अग्निवायुसमौ तव शरणं। त्वं चिरं न स्थास्यसि, हे देवी, राक्षसैः समाकीर्णेऽस्मिन् स्थले; तव प्रियस्य आगमनं न चिरं भविष्यति—यावत् पुनः मिलामः, तावत् क्षमस्व। इदानीं श्रीमद्वाल्मीकि रामायणे सुन्दरकाण्डे चत्वारिंशः सर्गः शृणु। हनूमतः वायुपुत्रस्य वचः श्रुत्वा, सीता, सुरकन्यायाः तुल्या, तस्य कल्याणाय वाक्यम् उवाच। स त्वं, कपे, प्रीयमाणं वचनं वहन् दृष्ट्वा, अर्धबीजिते भूमौ वर्षेण यथा हर्षितं तथा अहम्। यथा दुःखेन कृशाङ्गी तं पुरुषव्याघ्रं स्प्रष्टुम् इच्छामि, तथा त्वया दया कर्तव्या। हे वानरसत्तम, रामाय किञ्चित् अभिज्ञानं दातुम् अर्हसि—एकाक्षीणां वेणुकाण्डां क्रोधात् काकाय क्षिप्तवती। यः ललाटे रक्तपद्माङ्कः त्वया स्थापितः, मम ललाटे लुप्ते स्मरसि वा न? स महाबलः इन्द्रवरुणसमः कथं राक्षसान्तरे सीता हृतां सहते? एष मया रक्षितः दिव्यः शिरोमणिः त्वां दर्शयामि; तं दृष्ट्वा दुःखसमये अपि तव दर्शनवत् हृष्टा अस्मि। अयम् शुभः जलसम्भवः मणिः त्वया प्रेषितः; अतोऽन्यथा दुःखार्ता जीवितुं न शक्नोमि। दुःसहं दुःखं हृदयविदारणं वचनं च अहं सहामि; तव कृते राक्षसान्तरे जीवामि। हे रिपुघ्न, अहं मासमात्रं जीविष्यामि; ततः परं त्वया विना न जीविष्यामि। अत्रायं घोरः राक्षसराजः अस्ति, तस्य दृष्टिः अपि न रम्या; यदि तव मनः शिथिलं श्रुत्वा, अहं क्षणमपि न जीविष्यामि। वैदेह्याः अश्रुपूर्णं शोकसम्भृतं वचनं श्रुत्वा, महाबलः हनूमान् वायुपुत्रः प्रत्युवाच—देवि, सत्येन ते ब्रवीमि, रामः तव दुःखेन सर्वसुखेभ्यः विमुखः; रामे दुःखाभिभूते लक्ष्मणः अपि संतप्तः। सौभाग्येन त्वं प्राप्ता; नूनं इदानीं शोकस्य कालः नास्ति। त्वं क्षणेन दुःखस्य अन्तं द्रक्ष्यसि। तौ निष्पापौ नरव्याघ्रौ रामलक्ष्मणौ त्वद्दर्शनकाङ्क्षिणौ लङ्कां भस्मीकरिष्यतः। एवं हनूमता सान्त्विता सा सीता, रामस्य प्रतीक्षया धैर्यं धारयित्वा, तस्य अभिज्ञानमणिं दत्त्वा, पुनरपि रामदर्शनस्य प्रतीक्षां कृत्वा स्थितवती।