सीता, दुःखग्रस्ताऽपि, हनुमन्तं महावीर्यं वानरं समीपस्थं दृष्ट्वा, स्नेहपूर्णं वचनं उवाच। “यदि ते उचितं मन्यसे, वीर, गूढस्थाने किञ्चिदेकं दिनं स्थातुम् अर्हसि; विश्रान्त्वा, श्वः प्रस्थानं कुरु। मम, दुर्भाग्यायाः, तव सन्निधिः, वानर, किञ्चित्कालं महद्व्यसनात् मोक्षं दास्यति। किंतु, वानरश्रेष्ठ, यदि तव प्रत्यागमनं विलम्ब्येत, मम जीवितेऽपि भीषा नास्ति। तव अभावजनितं शोकं पुनः मां पीडयेत्, दुःखं दुःखं संप्राप्य। वानरनाथ, मम महत्संशयः अस्ति वानरभल्लूकानां तव मित्राणां विषये। कथं तु वानरभल्लूकसेनाः, अथवा नरश्रेष्ठयोः पुत्रौ, महाब्धिं दुस्तरं तरिष्यन्ति? सर्वेषां प्राणिनां मध्ये केवलं त्रयः एव समुद्रं तरितुं समर्थाः—गरुडः, त्वं, अथवा वायुदेवः। अतः, वीर, अस्मिन् दुष्करे कार्ये किं उपायं पश्यसि? त्वं हि साधनानां प्रवरः। त्वमेव कार्यसिद्ध्यर्थं पर्याप्तः, शत्रुसैन्यविनाशकः, तव कीर्तिः कर्मफलरूपा। यदि सः सर्वसेनया रावणं युद्धे जित्वा विजयी नगरं प्रत्येत, तस्य युक्तं स्यात्। यदि काकुत्स्थः सेनाभिः लङ्कां पूरयित्वा शत्रुं निहत्य माम् आनयेत, तदपि तस्य शोभनम्। तस्मात् तस्य महात्मनः युद्धविशारदस्य वीर्यं तव कर्मणा तुल्यं भवतु।” सीतायाः एवमर्थपूर्णं विनययुक्तं वचनं श्रुत्वा, हनुमान् प्रत्युत्तरं दत्तवान्। “देवि, सुग्रीवः वानरभल्लूकसेनापतिः, प्लवगश्रेष्ठः, सत्यनिष्ठः, तव सहाय्ये दृढनिश्चयः। सह लक्षसंख्या वानरैः, राक्षसविनाशकः शीघ्रं आगमिष्यति, वैदेहि। तस्य अनुचराः वीर्यशौर्यबलसम्पन्नाः, मनोजवाः, तस्य आज्ञां कर्तुं सर्वदा सज्जाः। तेऽपि, उपरि अधः पार्श्वे च, निर्बाधगतयः, महाकर्मणि न क्लीबाः, तेषां तेजः अनिमितम्। ते उच्चैः मनस्विनः वायुपथेन भूमिं पर्वतान् समुद्रांश्च परिक्रान्तवन्तः। वनेषु तत्र मम तुल्याः वा, मत्तः श्रेष्ठाः वा वानराः सन्ति, सुग्रीवस्य समीपे मत्तः न कोऽपि हीनः। अतः, देवी, तव शोकः पर्याप्तः; दुःखं त्यज। वानरश्रेष्ठाः एकेन एव प्रलम्बेन लङ्कां गमिष्यन्ति। तौ द्वौ, चन्द्रसूर्यसमानौ, महद्वानरसैन्येन सह, मम पृष्ठतः तव समीपं आगमिष्यतः। रामलक्ष्मणौ, महावीर्यौ, लङ्कां समागत्य शत्रुं बाणैः निहनिष्यतः। रावणं सेना सहितं हत्वा, रामः रघुवंशस्य प्रीतिः, त्वां, सुन्दरि, गृह्य नगरं प्रत्येत। अतः, देवी, धैर्यं धारय; शुभं ते भवतु; किञ्चित् क्षणं क्षमस्व। शीघ्रं रामं ज्वलन्तं यथा अग्निं द्रक्ष्यसि। राक्षसराजं पुत्रमन्त्रिकुटुम्बसहितं हत्वा, रामेण त्वं रोहिण्या चन्द्रेण समं मिलिष्यसि। शीघ्रं, मैथिलि, दुःखस्य अन्तं द्रक्ष्यसि; रावणं रामस्य बलात् पतितं पश्यसि। एवं वैदेहिं सान्त्वयित्वा, हनुमान् वायुपुत्रः प्रस्थानाय निश्चितः, पुनः वैदेहिं उवाच। त्वं शीघ्रं राघवं शत्रुनाशकं, धृतव्रतम्, लक्ष्मणं धनुष्मन्तम्, लङ्काद्वारं आगच्छन्तं द्रक्ष्यसि। त्वं शीघ्रं वीरवानरान् संगृहीतान्, नखदंष्ट्रायुधान्, सिंहव्याघ्रबलान्, गजश्रेष्ठान् इव द्रक्ष्यसि। लङ्कामलयशिखरेषु त्वं बहून् वानरसैन्यान् पर्वतमेघनिनादान् द्रक्ष्यसि, सुभगे। रामः हृदयेन प्रेमबाणेन विद्धः, सिंहेन पीडितः गजः इव शान्तिं न प्राप्नोति। देवी, शोकात् मा रुदः; भीषा मनसि मा अस्तु। शचीव इन्द्रपतिना, त्वं पतिना संयोगं प्राप्स्यसि, सुन्दरि। रामात् श्रेष्ठः कः? सौमित्रिणा तुल्यः कः? तौ भ्रातरौ अग्निवायुसमानौ तव शरणम्। त्वं, देवी, न चिरं स्थास्यसि अस्मिन् राक्षससमूहमण्डिते स्थले; तव प्रियस्य आगमनं न विलम्बिष्यते—यावत् पुनः मिलामः, तावत् सहनम्। इदानीं वाल्मीकिरामायणे सुन्दरकाण्डे चत्वारिंशोऽध्यायः शृणु। हनुमतः वायुपुत्रस्य महात्मनः वचनं श्रुत्वा, सीता, देवकन्यायाः तुल्या, तस्य हिताय वचनं उवाच। “वानर, त्वं प्रियवचनप्रदाता, दृष्ट्वा अहं प्रमुदिता, यथा भूमिः अर्धबीजिता वर्षं लभते। यथा दुःखशोषिताङ्गैः तं नरव्याघ्रं स्प्रष्टुं इच्छामि, तथा त्वं करुणां दर्शय। वानरश्रेष्ठ, रामाय चिन्हं प्रदत्तुं कुरु—यः एकाक्षः तृणः क्रोधात् काके क्षिप्तः। मम कपोलस्थं रक्तचूर्णरेखं, या त्वया स्थापिता चिन्हनष्टे, त्वं तां स्मरति।” एवं हनुमान् सीतां सान्त्वयित्वा, तस्य दुःखं शमयित्वा, रामस्य विजयाय, शीघ्रं प्रस्थानाय चक्रे।