तदा आकाशः विद्युत्स्फुरणाभः शतशः प्रवाहविस्तारितैः श्वेतैः जलराशिभिः व्याप्तः। शरद्गर्भमेघैः आकाशः हंससमूहैः आवृतः, यत्र यत्र नदी शीघ्रं प्रवहति, यत्र यत्र वक्रतया, यत्र यत्र विस्तीर्णतया गच्छति। केषुचित् स्थलेषु सा नदी उत्थाय प्रवहति, केषुचित् स्थलेषु शनैः मृदुलतया स्रवति; कदाचित् जलं जलं पुनः पुनः स्पृशति। पुनः पुनः सा नदी उन्नीय भूमौ पतति; यत् शङ्करशिरसः पतितं जलं, तत् भूमौ पुनः अवपतत्। ततः तत् जलं निर्मलं पावनं च अद्भुतरूपेण प्रकाशते; तत्र भूमौ स्थिताः ऋषयः गन्धर्वाश्च तद् जलं स्पृशन्ति। ये दिवः पतित्वा शापेन भूमौ पतिताः, ते अपि तत्र स्नानं कृत्वा मलरहिताः अभवन्; तेषां पापानि तेन जलेन क्षालितानि, शुभलक्षणैः युक्ताः अभवन्। ते पुनः आकाशं प्रविश्य स्वं लोकं प्राप्तवन्तः; जनाः तद् दिव्यं जलं दृष्ट्वा हृष्टाः अभवन्। गङ्गायाः स्नानं कृत्वा शुद्धतां प्राप्तवन्तः; ततः राजर्षिः भगीरथः दिव्यं रथं आस्थाय अग्रे गतः। स महाः राजा अग्रे प्रस्थितः, गङ्गा तस्य पृष्ठतः अनुवर्तते; देवाः, ऋषयः, दैत्याः, दानवाः, राक्षसाः, गन्धर्वयक्षश्रेष्ठाः, किन्नराः, महानागाः, सर्वाः अप्सरासः च, हे राम, भगीरथस्य रथं अनुवर्तन्ते। सर्वे जलचराः हृष्टाः गङ्गां अनुवर्तन्ते; यत्र यत्र भगीरथः गच्छति, तत्र तत्र शोभनगङ्गा गच्छति। सर्वपापविनाशिनी नदीनां श्रेष्ठा गङ्गा अग्रे प्रस्थितवती; ततः जान्होः यज्ञवाटे, महाकर्मणः जान्होः, गङ्गा तं यज्ञवाटं प्लावयति। तस्य उद्दामत्वं दृष्ट्वा जान्हुः क्रुद्धः अभवत्, हे राघव। स जान्हुः अद्भुतं कर्म कृत्वा गङ्गायाः सर्वं जलं अपिबत्; ततः देवाः, गन्धर्वाः, ऋषयः च अत्यद्भुतं दृष्ट्वा विस्मिताः अभवन्। ते जान्हुं महात्मानं पुरुषश्रेष्ठं पूजयन्ति, गङ्गां तस्य पुत्रीकृत्य स्वीकर्तुं याचन्ति। ततः प्रसन्नः तेजस्वी जान्हुः गङ्गां कर्णात् मुक्तवान्; अतः गङ्गा जान्हुपुत्रीति प्रसिद्धा, जाह्नवीति च कथ्यते। पुनः गङ्गा भगीरथस्य रथं अनुवर्तन्ती सागरं प्राप्तवती। सा तस्य कर्मणः सिद्ध्यर्थं पातालं प्रविष्टवती; भगीरथः राजर्षिः सावधानं गङ्गां अनयत्। स पितृन् भस्मराशिरूपान्, चेतनारहितान् अपश्यत्; ततः उत्तमगङ्गाजलेन तं भस्मराशिं प्रक्षालयन्, तेषां पापानि क्षालितानि, ते स्वर्गं प्राप्तवन्तः, हे रघुकुलश्रेष्ठ। ततः भगीरथः गङ्गामनुगम्य सागरं प्राप्तवान्, भूमेः गभीरं यत्र भस्मराशिः अस्ति, तत्र प्रविष्टवान्। यदा भस्म गङ्गाजले निमज्जितं, तदा ब्रह्मा, सर्वलोकनाथः, राजानं इदं वचनम् अब्रवीत्— "हे पुरुषसिंह, महात्मनः सगरस्य षष्टिसहस्रपुत्राः उद्धृताः, देववत् स्वर्गं प्राप्तवन्तः। यावत् समुद्रजलं लोके अस्ति, तावत् सगरपुत्राः देववत् स्वर्गे स्थिताः स्युः।" "गङ्गा ते ज्येष्ठा कन्या भविष्यति; तव नाम्ना, तव कर्मणा लोके प्रसिद्धा भविष्यति। दिव्या गङ्गा त्रिपथगा च, भगीरथीति च कथ्यते; त्रिपथं यत् गच्छति, तस्मात् त्रिपथगैति स्मृता। त्वं सर्वपितृणां पूर्वजः, हे नराधिप; पितृणां तर्पणं कुरु, व्रतं पूरय। पूर्वं तव पूर्वजः धर्मात्मा, तस्यैषा अभिलाषः न प्राप्तः। तथैव अंशुमान्, यस्य तेजः लोके अनुपमम्, गङ्गायाः आगमनं याचितवान्, परन्तु व्रतं न पूरितवान्।" "राजर्षिः दिलीपः, धर्मज्ञः, ऋषिसमतेजाः, तपसा मम तुल्यः, क्षत्रधर्मपालकः, तव पिता, तव तेजः अतिशायन, गङ्गायाः आगमनं इच्छन् अपि न प्राप्तवान्, हे निष्पाप। परन्तु त्वं, पुरुषश्रेष्ठ, तद्व्रतं अतिक्रान्तवान्; लोके उत्तमं कीर्तिं प्राप्तवान्। गङ्गायाः अवतरणं त्वया साधितम्, हे रिपुसूदन; तेन धर्मधामं प्राप्तवान्।" "स्नानं कुरु, पुरुषश्रेष्ठ, यथायोग्यं; शुद्धः भूत्वा पुण्यफलम् प्राप्तुम् अर्हसि। सर्वपितृणां तर्पणं कुरु; शुभं भवतु। अहं स्वं लोकं गच्छामि; त्वं अपि गच्छ, हे राजन्।" इत्येवमुक्त्वा देवेशः, सर्वलोकपितामहः, यथागतं स्वं लोकं जगाम, प्रसिद्धः। ततः भगीरथः राजर्षिः सगरपुत्राणां तर्पणं यथाक्रमं, यथाविधि, उत्तमं चकार। तर्पणं कृत्वा, शुद्धः भूत्वा, राजा स्वं नगरं प्रविष्टवान्; समृद्ध्यायुक्तः, पुरुषश्रेष्ठः, स्वं राज्यं धर्मेण पालयामास। जनाः तं राजानं प्राप्त्वा हृष्टाः अभवन्; दुःखरहिताः, समृद्ध्यायुक्ताः, क्लेशरहिताः, सन्तुष्टाः अभवन्।