आकाशः मेघैः पूर्णः शतसूर्यसमप्रभः बभासे, यत्र शिशुमाराः भुजङ्गाः च चलच्छवाः च मीनाः अपि दृष्टाः। विद्युत्संकीर्णमिव तदाकाशं, श्वेतानि सलिलराशयः सहस्रशः प्रवाहमाणानि तत्र स्फुरन्ति स्म। शरद्भ्रमतुल्यैः हंसगणैः तदाकाशं आच्छन्नम्, सरिता च कदाचित् शीघ्रम्, कदाचित् वक्रं, कदाचित् विस्तीर्णं प्रवहन्ती दृष्टा। क्वचित् सलिलं उन्मथ्य प्रवहति, क्वचित् शनैः मन्दमन्दं वहति, कदाचित् जलं जलं प्रति पुनः पुनः आपतति। पुनः पुनः सा सरिता उपरि उत्प्लुत्य भूमौ पतति; यत् भगवतः शङ्करस्य शिरसः पतितम्, तत् भूयः भूमौ अपतत्। ततः सा सलिलधारा निर्मला मलरहिताभूत्, दिव्यतेजसा दीप्तिमती बभूव; तत्र भुवि निवसन्तः मुनयः गन्धर्वाः च— ते भगवतः भवदेहात् पतितां तां जलधारां स्पृष्ट्वा पावनीत्यभ्यनन्दन्; ये च शापात् दिवः पतिताः, ते अपि तत्र स्नानं कृत्वा पावनत्वं प्राप्ताः। तेन सलिलेन पापानि क्षालितानि, शुभलक्षणैः समन्विताः अभवन्। ते दिवं पुनः प्रविश्य स्वलोकं प्राप्तवन्तः; जनाः अपि तस्यां दिव्यजलधारायाम् प्रमुदिताः। गङ्गायां स्नानं कृत्वा शुद्धाः अभवन्; भगीरथः राजर्षिः दिव्यरथं आरुह्य अग्रे प्रस्थितः। महान् राजा अग्रे प्रायात्, गङ्गा च तस्य अनुगामिनी अभवत्; सर्वे देवाः, मुनयः, दैत्याः, दानवाः, राक्षसाः च—गन्धर्वयक्षश्रेष्ठाः, किन्नरमहोरगाः, सर्वाः अप्सरसः च, हे राम, भगीरथरथं अन्वगच्छन्। जलचराः अपि प्रमुदिताः गङ्गां अन्वयुः; यत्र यत्र भगीरथः प्रायात्, तत्र तत्र गङ्गा अपि प्रायात्। सर्वपापविनाशिनी सा नदी श्रेष्ठा अग्रेसराऽभवत्। ततः जह्नोः महात्मनः यज्ञस्थले गङ्गा प्रविष्टा, यत्र स महान् ऋत्विक् आसीत्। तया गङ्गया तस्य महात्मनः यज्ञभूमिः प्लाविता; तस्य उत्क्रमणं ज्ञात्वा जह्नु क्रुद्धः अभवत्, हे राघव। स जह्नु अद्भुतकर्मा गङ्गां सर्वां पातुं समभवत्; तं दृष्ट्वा देवाः, गन्धर्वाः, मुनयः च विस्मिताः अभवन्। ते जह्नुं महात्मानं नरश्रेष्ठं पूजयित्वा, तां गङ्गां तस्य पुत्रीत्वेन स्वीकर्तुं प्रार्थयामासुः। तदा प्रीतः स तेजस्वी प्रभुः तां कर्णाभ्यां विससर्ज; तस्मात् गङ्गा जह्नोः दुहिता, जाह्नवीति प्रसिद्धा अभवत्। गङ्गा पुनः भगीरथरथं अन्वगच्छत्; सा नदी श्रेष्ठा ततः समुद्रं प्राप्तवती। भगीरथः तां गङ्गां पातालं प्रति नयन् प्रयत्नपूर्वकं अगच्छत्। तत्र सः स्वपितॄन् भस्मराशीकृतान्, चेतनारहितान् अपश्यत्; तदा उत्तमगङ्गाजलेन तं भस्मराशिं प्राक्षालयत्। तेषां पापानि क्षालितानि, ते स्वर्गं प्राप्तवन्तः, हे रघुनन्दन। ततः भगीरथः गङ्गायाः पथं अनुगम्य समुद्रं प्राप्तः, भूमेः अधस्तान् यत्र ते भस्मभूताः अभवन्, प्रविवेश। यदा गङ्गाजलेषु भस्मानि निमज्जितानि, तदा ब्रह्मा, सर्वलोकाधिपः, राजानं प्रति इदं वचनं अब्रवीत्— "नरशार्दूल, सगरस्य महात्मनः षष्टिसहस्रपुत्राः उद्धृताः, ते च देवानिव स्वर्गं गताः। यावत् समुद्रस्य जलं लोके अस्ति, तावत् सगरपुत्राः स्वर्गे स्थास्यन्ति, देवानिव। एषा गङ्गा तव ज्येष्ठा दुहिता भविष्यति; तव नाम्ना, तव कर्मणा, लोके प्रसिद्धा भविष्यति। दिव्या गङ्गा त्रिपथगा, भागीरथीति च कथ्यते; या त्रीन् मार्गान् यान्ति, सा त्रिपथगा स्मृता। त्वं अत्र सर्वपितामहानां पूर्वजः, राजेन्द्र; आप्यायनं कुरु, व्रतम् अपि पूरय। पूर्वं हि, राजन्, एषः अभिलाषः न तव पूर्वैः धर्मात्मभिः प्राप्तः। तथा, अम्शुमान् अपि, यस्य तेजः लोके अनुपमं, गङ्गां नेतुं यत्नं कृतवान्, किन्तु व्रतं न पूर्णम्। राजर्षिः दिलीपः, धर्मात्मा, ब्राह्मणतेजसा तुल्यः, तपसा मम सदृशः, क्षत्रधर्मनिष्ठः च, तव पिता, महातेजाः, सः अपि गङ्गां नेतुं न अशकत्, हे अनघ। त्वं तु, नरश्रेष्ठ, तद्व्रतं अतिक्रम्य, लोके परमं कीर्तिम् अवाप्तवान्। गङ्गावतरणं तव कृते सम्पन्नम्; तेन धर्मलोकं प्राप्तवान्। स्नानं कुरु, यथाविधि, पुण्यं प्राप्नुहि। सर्वपितॄणां तर्पणं च कुरु; स्वस्ति ते। अहम् अपि स्वं लोकं यास्यामि; त्वम् अपि गच्छ।" एवं उक्त्वा सः देवेशः, सर्वलोकपितामहः, यथागतं स्वं लोकं गत्वा, दिव्यः, कीर्तिमान् अभवत्। ततः भगीरथः राजर्षिः सगराणां तर्पणं यथान्यायं, विधिपूर्वकं चकार। तर्पणं कृत्वा, शुद्धः सः राजा स्वनगरं प्रविवेश; समृद्धिमान्, पुरुषश्रेष्ठः, स्वं राज्यं धर्मेण पालयामास।