सा तदा हनुमन्तं प्रति सान्त्वनपूर्वकं वाक्यम् इदम् उवाच—यदा त्वया सहाहं नीयमाना स्याम्, तदा राक्षसाधिपेन दुष्टेन रावणेन आज्ञापिताः भीमबलिनः राक्षसाः त्वाम् अनुयायेयुः। तैः शूलमुसलप्रहरणैः राक्षसैः परिवृता त्वं, आर्य, पतिसंयुक्तया मया सह, महतीं आपदं प्राप्नुयाः। बहवः राक्षसाः शस्त्रधारिणः खगमध्यम् आकाशे स्युः, त्वं तु शस्त्रहीनः; कथं त्वं युद्धे मम रक्षां च कर्तुं समर्थः स्यात्? यदा त्वं तान् क्रूरकर्मणः राक्षसान् युद्धे व्याप्रियसे, तदा अहं भीता त्वद्गात्रात् पतित्वा क्षिप्रं पतिष्यामि, कपिश्रेष्ठ। अथवा, कपिवर, भीमबलिनः राक्षसाः त्वां युद्धे किञ्चित् जयेयुः। अथवा, त्वयि युद्धनिरतं पृष्ठतो विलोकयति, अहं पतित्वा, दुष्टाः राक्षसाः मां गृह्य नयेयुः। अथवा ते त्वत्तः मां हरेयुः, अथवा मां हन्युः; युद्धे विजयापजयानयोः अनिश्चितत्वात्। अथवा अहं राक्षसैः भीता नाशं गच्छेयम्; तव प्रयासः, कपिश्रेष्ठ, निष्फल एव स्यात्। नूनं त्वं सर्वान् राक्षसान् हन्तुं समर्थः; तथापि यदि त्वया राक्षसाः निहन्येरन्, राघवस्य कीर्तिः हानिं गच्छेत्। अथवा राक्षसान् हृत्वा ते मां न कश्चित् जानीयात्, न वानराः, न राघवः, येन गूढा स्याम्। तदा तव मम कृते कृतं यत्नं व्यर्थं स्यात्; महत् पुण्यं तु रामस्यागमनं त्वया सह एव। मम जीवितं राघवे, अपरिमितबले, तस्य भ्रातृषु महाबाहुषु, तव च राजवंशे प्रतिष्ठितम्। तौ दुःखशोकाभिभूतौ, मम कृते निराशौ, सर्वे वानरर्षभाः ऋक्षाश्च, जीवितरक्षणं त्यजेयुः। पतिसंयुक्तिं प्रधाने कृत्वा, कपे, अहं अन्यस्याङ्गस्पर्शं न इच्छामि, रामस्य विना, कपिश्रेष्ठ। यदहं रावणस्पर्शं बलात् प्राप्तवती, तत्र किं कुर्यां, असहाया रक्षाहीनाऽपि? यदि रामः दशग्रीवं राक्षसान् च निहत्य, मां इतः प्राप्य गच्छेत्, तत् तस्य युक्तम्। श्रुतं दृष्टं च मया तस्य महात्मनः पराक्रमं, शत्रुसूदनस्य युद्धे; न देवाः, न गन्धर्वाः, न सर्पाः, न राक्षसाः रामस्य समाः संग्रामे। तं संग्रामे, शोभनधनुष्मन्तं, अतिबलम्, इन्द्रसमप्रभावं, लक्ष्मणेन सहितं, वायुसंप्रेरितज्वलनवत्, कः स्थातुं समर्थः? कः वा, कपिसत्तम, सेनासूदनं राघवं लक्ष्मणेन सह, दिशां मदोन्मत्तद्विपोपमं, सूर्यसमप्रभैः शरैः युक्तं, संग्रामे स्थातुं समर्थः? तस्मात्, कपिवर, शीघ्रं रामं लक्ष्मणं च प्रियं मम, सेनापतिभिः सहितं, अत्र आनय; दीर्घकालं रामवियोगदुःखेन कृशा अहम्; त्वया, वीरकपे, सुखिता भूयासम्। एवं सन्देशे समाप्ते, श्रीमद्वाल्मीकि रामायणे सुन्दरकाण्डे अष्टत्रिंशः सर्गः श्रोतव्यः। ततः स वानरशार्दूलः, तया उक्तवाक्यैः सन्तुष्टः, सीतां प्रत्युवाच, श्रुत्वा तस्याः भाषितम्, वाक्यविशारदः। यद् उक्तं त्वया, शुभे, तद् युक्तमेव; स्त्रीस्वभावाय, पतिव्रतानां, लज्जायाश्च योग्यं। त्वं स्त्रीत्वात्, मयि विश्रित्य, शतयोजनविस्तीर्णं महारणवं न शक्ष्यसि तरितुम्। द्वितीयं यद् उक्तं त्वया, जानकि, लज्जया—रामविना अन्यस्याङ्गस्पर्शो न योग्य इति—एषा धर्मपत्नीषु योग्यं, त्वदन्यया कोऽपि न वदेत्। काकुत्स्थः सर्वं विस्तारतः श्रोतास्यति—यत् त्वया कृतं, यच्च मम पुरतः उक्तं। बहुभिः हेतुभिः, रामस्य प्रियकाम्यया, स्नेहेन, अहं एतद् उक्तम्। लङ्कायाः प्रवेशः कठिनः, सागरः दुष्प्रतिक्रमः, आत्मशक्त्या च, एतद् उक्तम्। अद्यैव रघुनन्दनं त्वया सह कर्तुम् इच्छामि, स्नेहात्; अन्यथा न उक्तम्। यदि त्वं, अनघे, मम सह गन्तुं न शक्नोषि, किंचित् अभिज्ञानं देहि, येन राघवः जानीयात्। एवं हनूमता उक्ता, सीता, देवकन्योपमा, विलीनस्वरा बाष्पपूर्णया वाचा शनैः उवाच। एष अभिज्ञानः श्रेष्ठः—मम प्रियं रामं वद—चित्रकूटपादे, उत्तरपूर्वदिशि, तत्र मुनिवासे, मूलफलजलसम्पन्ने, मन्दाकिन्याः समीपे, सिद्धाश्रमे, तत्र कुसुमगन्धिषु वनेषु, भ्रमित्वा, सलिलेन स्नात्वा, त्वं ममाङ्के निषण्णः। तदा काकः, मांसयुक्तः, मां ताडयामास; अहं कर्दमं गृहित्वा काकं तर्जयित्वा अपाकरोम्। काकः मां विदार्य तत्रैव निलीय, मांसलोलुपः, न निवृत्तः। अहं क्रुद्धा काञ्चीं आकृष्य, वस्त्रे स्रंसमाने, त्वया दृष्टा। त्वया हसितं च, तदा क्रुद्धा लज्जिता च, काकविक्षता, त्वत्समीपं गतास्मि। तदा श्रान्ता तेाङ्के उपविष्टा, क्रुद्धापि त्वया प्रहृष्टेन सान्त्विता। एवं सा सीता हनूमन्तं प्रति स्वकथां स्नेहपूर्वकं न्यवेदयत्।