सीता तदा हनूमन्तं प्रति मृदुना वचसा धर्मयुक्तं चिन्तयन्ती स्वान्तः सन्देहान् निवेदयामास। सा राघवस्य कुशलं मनसि कृत्वा पप्रच्छ—“कच्चित् स राजा पुत्रः न प्रमूढः, न च सन्दिग्धः, न च कर्मणि विक्लवः; कच्चित् स पुरुषधर्मं सम्यक् आचरति। कच्चित् स रिपून् जिगीषुः, मित्रेषु हितः, युक्त्या त्रिविध्या च सर्वथा कार्येषु योजयति। कच्चित् स सखा लाभवान्, शत्रुभिरपि सम्प्राप्तः; कच्चित् स सुहृद्भिः, साधुभिः च सखिभिः पूज्यते। कच्चित् स देवताः प्रीतिं याचते, पुरुषप्रयत्नं च दैवं च समाश्रित्य प्रवर्तते। कच्चित् राघवः मम वियोगेन न मयि प्रेम त्यक्तवान्; कच्चित् राघवः मां अस्मात् आपदः त्रातुम् इच्छति। सुखसंस्कारिता अहम्, दुःखं न जानामि; कच्चित् रामः दुःखसमागमे न विषीदति। कौसल्यायाः, सुमित्रायाः, भरतस्य च शुभवार्ताः बहुशः श्रूयन्ताम्। मम कारणेन राघवः शोकवशं न गच्छेत्; रामस्य मनः अन्यत्र न गच्छेत्, स मां रक्षेत् इति मे आशा। भरतः भ्रातृभक्तः मम कृते मन्त्रिसंरक्षितं महद् बलं प्रेषयेत् इति मे अभिलाषः। कच्चित् कपीन्द्रः सुग्रीवः मम हेतोः वीरवानरैः परिवृतः आगच्छेत्। कच्चित् सुमित्रानन्दवर्धनः लक्ष्मणः शस्त्रवृष्ट्या राक्षसान् नाशयेत्। कच्चित् शीघ्रं रामेण भीषणास्त्रेण रावणः सगणः समरे हतः मया दृष्टः भविष्यति। कच्चित् तस्य सुवर्णवर्णं पद्मगन्धि मुखं मम दुःखेन न मलिनं स्यात्, यथा सलिलविहीना पद्मा भास्करेण शुष्यति। धर्मार्थं राज्यं त्यक्त्वा मां पादचारिणीं वनं नीतवान्, तदा न शोचति न भीतः, कच्चित् अधुना हृदि धैर्यं प्राप्नोति। न तस्य माता, न पिता, न अन्यः मम प्रियतरः वा तुल्यः; प्रियस्य वार्तां यावत् शृणोमि, तावत् जीवितुम् इच्छामि।" एवं सा भार्या कपीश्वरं प्रति गुरूणि वचनानि मधुरार्थानि निवेद्य, पुनः रामविषयकं प्रियं वचः श्रोतुम् इच्छन्ती तस्थौ। तस्याः वचः श्रुत्वा महाबलः हनुमान् अञ्जलिं शिरसि कृत्वा प्रत्युवाच—“राघवः कमललोचनः त्वां अत्र स्थितां न वेत्ति, अतः त्वरया त्वां न आनयति, यथा इन्द्रः शचीं आनयेत्। यदा मम वचः शृणोति, तदा राघवः महद् बलं कपिभिः भल्लूकैः च सह शीघ्रं आगमिष्यति। बाणवर्षेण वरुणस्य अचलां पुरीं निरुद्ध्य काकुत्स्थः लङ्कां राक्षसहीनां करिष्यति। यदि मृत्युः, देवाः, महाऽसुराः वा रामस्य मार्गे तिष्ठन्ति, तान् अपि स हनिष्यति। आर्ये, त्वां अदृष्ट्वा दुःखार्ता रामः शान्तिं न लभते, सिंहक्लिष्टगज इव। मन्दरः, मूलफलैः, मलयः, विन्ध्यः, मेरुः, दर्दुरः इत्यादिभिः अहं शपे—त्वं शीघ्रं रामस्य मुखं पश्यसि, यत्र सुन्दरनेत्रे बिम्बोष्ठे चारुकुण्डले चन्द्रमण्डलसमं मुखं दृश्यते। शीघ्रं वैदेहि, त्वं प्रस्रवणशिखरे रामं पश्यसि, यथा इन्द्रः महोरगशिखरे उपविष्टः। राघवः मांसं न खादति, न वारुणीं पिबति; सदा शुद्धं वन्यं पञ्चमं भागं खादति। स राघवः न मक्षिकाः, न मशकान्, न कीटान्, न सर्पान् शरीरे अपास्यति, यतः अन्तः सदा त्वयि संलग्नः। सदा ध्यानपरः, सदा दुःखपरायणः, अन्यं न चिन्तयति, प्रेम्णा पराभूतः। रामः उत्तमपुरुषः सदा निशाचरः; स्वप्नकाले अपि ‘सीते’ इति मधुरं नामोच्चार्य जागर्ति। यदा फलं पुष्पं वा स्त्रीप्रियं किञ्चिद् पश्यति, तदा सदा ‘हा प्रिये’ इति त्वां सम्बोधयति। एवं देवी, महात्मा रामः व्रतस्थः, सदा क्लिष्टः, सदा ‘सीते’ इति उच्चारयन्, केवलं तव कृते सर्वं यत्नं करोति।” एवं हनूमता रामस्य प्रशंसया दुःखं निवार्य, रामदुःखेन सहानुभूतिं कृत्वा, सा सीता शरत्पूर्णचन्द्रवद् मेघमध्यस्थशशिवत् मुखेन विरराज। एतस्मिन्नेव काले सप्तत्रिंशः सर्गः आरभ्यते। तदा पूर्णचन्द्रसदृशमुखी सीता हनूमन्तं धर्मयुक्तं हितं च वचनं प्रोवाच—“वानर, तव वचनं सुधासंयुक्तविषमिव; यतः रामः नान्यचित्तः, स दुःखपरायणः। सम्पत्तौ वा विपत्तौ वा, मृत्युः जनं रज्जुवद् बध्नाति। नूनं भाग्यं न पराजेयम्, पश्य सौमित्रिं, मां, रामं च, यथा विपत्तिभिः मोहिताः स्मः। कथं राघवः दुःखसागरं भग्ननाव इव पारं गमिष्यति? यदा राक्षसान् हत्वा रावणं निहत्य लङ्कां विध्वंस्य, तदा पतिः मां द्रक्ष्यति कदा? त्वरयितव्यो राघवः, एषः संवत्सरः नातिक्रामेत्; यतः मम जीवितं तावत् एव स्थास्यति।” एवं सीता हनूमन्तं प्रति शोकसंकुलं, धर्मयुक्तं, प्रियं च वाक्यम् अवोचत्।