हनूमान् तु तदा सीताम् उपसान्त्वयन् सान्त्वपूर्वकम् इदं कथयामास— "लक्ष्मणः शुभलक्षणः, ज्येष्ठभृत्ये नित्यं प्रवृत्तः, तव भर्तुः कल्याणे निरतः। अहम् एव एकः सुग्रीवाज्ञया प्रेषितः, अनायस्तः स्वेच्छया रूपान्य् आस्थाय इह प्रविष्टः। दक्षिणाम् दिशम् अन्वेषयन्, तव पन्थानम् अनुसृत्य, तत्र वानरगणम् अद्राक्षम्, ये तव वियोगेन शोकार्ताः आसन्। आज्ञया अन्वेषणस्य लब्ध्वा, तव दुःखम् अपनेष्यामि; सौभग्येन इदं समुद्रस्य अतिक्रमणम् व्यर्थं न जातम्। त्वाम् अद्य दृष्ट्वा अहम् कीर्तिम् लभे, शीघ्रं च वीर्यवान् राघवः त्वत्समीपम् आगमिष्यति। राक्षसेन्द्रस्य रावणस्य सह पुत्रबन्धुभिः वधम् कृत्वा, वैदेहि, अस्ति पर्वतः माल्यवान् नाम श्रेष्ठः। तत्र वानरः केसरी मम जनकः गोकर्णं पर्वतम् अगच्छत्; तत्र दिव्यर्षिभिः प्रेरितः, शम्भोः पावनं तीर्थं पुनः स्थापयामास। तत्र वायुसंभूतः अहम् वानराणां मध्ये जातः, हनूमान् नाम कर्मणा प्रसिद्धः। त्वदीयस्य पत्या गुणान् उक्त्वा, तव विश्वसनीयतां सञ्जनयामि; शीघ्रं राघवः त्वाम् अत्रात् नयिष्यति।" एवं हनूमता उक्ता दुःखशोषिता सीता, तेन युक्तयुक्तैः प्रमाणैः आश्वासिता, तं दूतं सञ्जज्ञे। सा जनकात्मजा अतुलस्नेहवशात् प्रमोदिता, अश्रूणि हर्षोत्थानि नेत्राभ्याम् मुञ्चन्ती, कम्पमानपक्ष्मलाक्षी। तस्याः शशाङ्ककान्तिः मुखम्, रक्तशुक्लविस्तीर्णनेत्रम्, राहुग्रस्तशशाङ्कवत् शोभितम्। सा वानरं हनूमन्तम् निश्चित्य, अन्यः न कश्चिद् इति मन्यते; ततो हनूमान् ताम् सुमधुरदर्शनीम् इदं वचनम् अब्रवीत्— "एतत् सर्वं तुभ्यं निवेदितम्; आश्वास्यस्व मैथिलि, किं करवाणि, कथम् वा प्रत्यागच्छेयम् इच्छसि?" शम्भुसदने युद्धे राक्षसः वानरश्रेष्ठेन मया ऋषेः प्रेरणया हतः, तत्र अहम् वायोः अंशेन जातः, तेन बलसम्पन्नः वानरः अस्मि।" पुनर् अपि पवनसुतः हनूमान् सीतायै विश्वसनीयम् उपपन्नवचनं सस्नेहम् अभाषत— "तव विश्वासार्थम् एष महात्मना प्रदत्तः, तव दुःखफलम् अधुना क्षीणम्; आश्वास्यस्व, सौम्ये।" सा जनकात्मजा तद् पतिसंस्कारयुक्तम् आलोक्य, गृहीत्वा, प्रहृष्टा अभवत्, पतिसाक्षात् आगतम् इव। तस्याः मुखम्, रक्तशुक्लविस्तीर्णनेत्रम्, हर्षावेषेण शोभितम्, राहुग्रस्तशशाङ्कवत् आसीत्। ततः सा लज्जासंयुक्ता या पतिसंदेशेन प्रहृष्टा, तृप्ताभिलाषा, तं महावानरं प्रशशंस— "त्वम् वीर्यवान्, समर्थः, प्राज्ञः, वानरश्रेष्ठ, येनैकाकिना राक्षसाधिपत्यं विगाह्य कृतम्। शतयोजनविस्तीर्णः मकरालयः सागरः, तव प्राशस्त्यवीर्येण गोष्पदवत् कृतः। न त्वां साधारणं वानरं मन्ये, वानरश्रेष्ठ, त्वया रावणस्यापि न भीः। यदि त्वम् रामेण स्वात्मवित्तया प्रेषितः, त्वं मया संबोधनं योग्यः। अप्रधृष्यः रामः, आत्मविक्रमं ज्ञात्वा एव, कस्यचित् मम समीपं प्रेषयेत्। सौभग्येन रामः सुरक्षितः, धर्मज्ञः, सत्यनिष्ठः, तथा सुमित्रानन्दवर्धनः लक्ष्मणः अपि। यदि काकुत्स्थः सुरक्षितः, किमर्थं सः कोपेन युगान्ताग्निवत् समुद्रपरिक्लिन्नां पृथिवीं न दहति? वा तौ देवदमनौ अपि, न तु मम दुःखस्य प्रतिकूलता अस्ति इति मन्ये। रामः दुःखितो वा शोकितो वा न भवेत्; पुरुषश्रेष्ठः यथोचितं कर्म करोति इति आशां। सः न क्लान्तः, न मूढः, न च कर्मणि प्रमादी; राजपुत्रः पुरुषधर्मं आचरति इति मन्ये। शत्रुनिग्रही, विजयकाङ्क्षी, मित्रप्रियः, उपायद्वयत्रययोगं यथावत् प्रयुञ्जीत। सः मित्रलाभी, शत्रुभिः अपि सम्प्राप्तः, सः मित्रैः पुज्यः, धर्मपत्नी च। राजपुत्रः देवताभ्यः प्रीतिं प्रयुञ्जीत, पुरुषकारं च दैवं च समाश्रित्य। राघवः निर्वासकारणात् मयि स्नेहं न जह्यात्; सः मां दुःखात् उद्धरिष्यति इति। सुखाभ्यास्ता दुःखानभिज्ञा च अहम्; रामः दुःखसमागमे मनो न त्यजेत्। कौसल्या, सुमित्रा, भरतस्य च शुभवार्ता सततम् उपलभ्यते इति। मदर्थम् रामः शोकवशः न स्यात्; रामस्य चित्तं नान्यत्र, सः माम् उद्धरिष्यति। भरतः भ्रातृभक्तः मम हेतोः मन्त्रिसंरक्षितां महतीं सेनां प्रेषयेत्। सुग्रीवो वानराधिपः, कीर्तिमान्, मदर्थम् दन्तनखायुधैः वीरवानरैः सहितः आगच्छेत्।" एवं हनूमता उक्ते, सीता तस्य वचनेन विश्वसिता, दुःखार्ता सन्तप्ताऽपि, हर्षवर्षेण प्रमोदिता, तं दूतं सञ्जज्ञे। तस्याः मुखम्, हर्षोत्कण्ठितम्, अश्रुपूर्णं, चन्द्रमसो राहुग्रस्तस्य विमुक्तस्य इव शोभितम्। सा हनूमन्तम् अतिशयेन प्रीत्या निरीक्ष्य, अन्यः न कोऽपि इति निश्चित्य, तं पुनर् इदं वचनम् उवाच।