हनुमान् सीतायै सम्यक् निवेदयन् इत्येव कथां प्रवर्तयामास— रामस्य सन्देशं श्रोतुम् इच्छन्, सः वानरश्रेष्ठं अङ्गदम् अपृच्छत्। तदा अङ्गदः जनस्थानस्य महत् वधं तस्मै न्यवेदयत्। ततः जटायोः भीषणरक्षसा तव हेतोः यथावत् निधनं श्रुत्वा अरुणस्य सुतः सम्पूर्णशोकसमन्वितः अभवत्। सः तव सुन्दरीं रूपिणीं रावणनिलये वसन्तीं प्रति उक्तवान्; तस्य वचः श्रुत्वा सम्पातिः परमं हर्षं प्राप। अनन्तरं, अङ्गदस्य नेतृत्वे वयं सर्वे प्रेषिताः; विन्ध्याचलात् उत्थाय उत्तमं सागरतीरं प्राप्तवन्तः। तव दर्शनकाङ्क्षिणः, प्रमुदिताः, बलसम्पन्नाश्च वानराः अङ्गदस्य नेतृत्वे सागरतीरं समुपेयुः। किन्तु पुनः तव दर्शनलालसया महत्यां चिन्तायाम् अपतन्। तदा अहम्, वानरसैन्यं सागरतीरे उपविष्टं दृष्ट्वा, तीव्रं भीतिं परित्यज्य, शतयोजनं प्लुत्वा, रात्रौ राक्षससमाकीर्णां लङ्कां प्रविष्टवान्। तत्र अहम् रावणं च, शोकसन्तप्तां त्वां च, दृष्टवान्। हे निर्दोषे, यथावत् एतत् सर्वं तुभ्यं निवेदितम्। वद माम्, हे भामिनि, अहं दशरथात्मजस्य दूतः; तव कृते एव रामः एषः प्रयासः कृतवान्, अहं चात्र आगतः। मां सुग्रीवस्य मन्त्रिणं वातात्मजं च विद्धि; तव पतिः, सर्वशस्त्रभृतां श्रेष्ठः, सुरक्षितः अस्ति। लक्ष्मणः, शुभलक्षणः, ज्येष्ठसेवायाम् अनुवर्तते; सः तव बलिनः पतिः हिते नित्यं प्रवृत्तः। केवलं अहमेव अत्र आगतः, सुग्रीवाज्ञया प्रेषितः; यथेष्टं रूपं धारयन्, एकाकी अत्र विचरन्। दक्षिणां दिशं विचित्य, तव मार्गं अन्वेषयन्, सौभाग्येन दुःखितं वानरसैन्यं दृष्टवान्। अहं तव दुःखं नयिष्यामि, अन्वेषणाय आज्ञां प्राप्य; सौभाग्येन मम इमं सागरं लङ्घनं व्यर्थं न जातम्। अहं ख्यातिं प्राप्स्यामि, हे भामिनि, यत् त्वां दृष्टवान्; शीघ्रं च महाबलः राघवः त्वां समुपैष्यति। रावणं राक्षसाधिपतिं तस्य पुत्रैः बान्धवैः च सह हत्वा—हे वैदेहि—माल्यवान् नाम पर्वतः अस्ति, पर्वतानां श्रेष्ठः। तस्मात् वानरः केसरी मम जनकः गोकर्णं पर्वतं ययौ; दिव्यर्षिभिः प्रेरितः तत्र शम्भोः पुण्यतीर्थे पावनं स्थानं पुनः स्थापितवान्। हे मैथिलि, तत्र वानरेषु अहं वातेन जातः; मम कर्मभिः अहं लोके हनुमान् इति प्रसिद्धः। हे वैदेहि, तव विश्वासाय पतिसद्गुणान् उक्तवान्; शीघ्रं, हे भामिनि, राघवः त्वाम् अत्रात् नयिष्यति। एवं दुःखशोषिता सीता तैः युक्तयुक्तैः प्रमाणैः आश्वासिता, दूतं तम् अवगच्छत्। जानकी, अतुल्येन हर्षेण आकुला, नेत्राभ्यां हर्षोत्कण्ठितं वारि मुञ्चन्ती, लोलपक्ष्मा बभूव। तस्याः सुन्दरीमुखं ताम्रशुक्लविपुललोचनं, राहुग्रस्तचन्द्रमिव विमुक्तं, शोभायाम् अधिकम् अभवत्। सा हनुमन्तं वानरं सुस्पष्टं विज्ञाय, अन्यः कोऽपि न स्यात् इति मन्यते। तदा हनुमान् तां रम्यदर्शनीं प्रति उक्तवान्— एतत् सर्वं तुभ्यं उक्तं; आश्वास्यस्व, हे मैथिलि। किं करवानि, अथवा कथं वा त्वं मम प्रत्यागमनं इच्छसि? शम्भुसदने समरे राक्षसः श्रेष्ठेन वानरेण मुनिना प्रेरितः हतः, तदा अहं मैथिलि, वातजः एव, तस्य शक्त्या तेन तुल्यः वानरः। पुनरपि, बलवान् हनुमान् वातात्मजः सीतायै विश्वासार्थं सम्यक् वचनानि उवाच। तव विश्वासाय, एषः महात्मना उपनितः दत्तश्च; आश्वास्यस्व, सौम्ये, तव दुःखस्य फलं अधुना क्षीणम्। सा तं गृहित्वा, पतिसंस्कारलक्षितं निरीक्ष्य, जानकी हृष्टा बभूव, यथा पतिः स्वयम् आगतः इव। तस्याः सुन्दरीमुखं ताम्रशुक्लविपुललोचनं, राहुग्रस्तचन्द्रमिव विमुक्तं, तीव्रहर्षेण दीप्तं बभूव। तदा सा लज्जिता युवती, पतिसन्देशेन हृष्टा, तुष्टा, कामं प्राप्य, तं महावानरं स्तुतवती। त्वं वीरः समर्थः प्राज्ञश्च, वानरश्रेष्ठ, येन राक्षसाधिपत्यं एकाकिना विगाह्य कृतम्। शतयोजनं विस्तीर्णं मकरालयं सागरं तव वीर्येण गोशृङ्गवत् लघु कृतम्। त्वां साधारणं वानरं न मन्ये, वानरश्रेष्ठ, यः रावणादपि न भीतः। त्वं मया सम्बोधनीयः, यदि त्वं रामेण स्वात्मवित्तया प्रेषितः। अजय्यः रामः स्वशक्तिं ज्ञात्वैव माम् अप्रेषयेत्, विशेषतः मम समीपम्। सौभाग्येन रामः सुरक्षितः, धर्मात्मा, सत्यप्रतिज्ञः; लक्ष्मणश्च महातेजा सुमित्रानन्दवर्धनः। यदि काकुत्स्थः सुरक्षितः, तर्हि सः क्रुद्धः किमर्थं न भूमिं सागरपरिकल्पितां दहति, यथा अन्तकाले अग्निः? वा तौ देवांश्च अपि निग्रहितुं समर्थौ; तथापि, मम दुःखस्य निवारणं नास्ति इति मन्ये। आशां धारयामि यत् रामः न दुःखं न शोकं वाऽनुभवेत्, सः च पुरुषश्रेष्ठः यथोचितं कार्यं पालयेत्।