हरिण्याः स्वरूपं, रामस्य स्वरूपवर्णनं, तस्य स्वरश्च मृदुलः, मृदुचर्मा, परिपूर्णतेजाः, समवयवः, स्पष्टाङ्गः, श्यामवर्णश्च। स त्रिषु स्थिरः, त्रिषु दीर्घः, त्रिषु समः, त्रिषु उन्नतः, त्रिषु ताम्रः, त्रिषु मृदुः, त्रिषु गम्भीरः सदा भवति। त्रीणि रेखाः तस्याङ्गेषु, त्रिषु वक्रः, चत्वारि विशेषाणि, त्रयः शीर्षाणि, चत्वारि विभागाः, चत्वारि चिन्हानि, चत्वारि ऊरू, चत्वारि समत्वानि च। चतुर्दश युग्मानि, चत्वारि दंष्ट्राः, चत्वारि गतयः, बृहदोष्ठः, बृहज्जवः, बृहन्नासिकः, पञ्च मृदुगुणाः, अष्टकुलानि च तस्य। दश पद्मसदृशानि, दश विस्तीर्णानि, त्रिभिः आच्छादितः, द्वे श्वेतचिह्ने, षडुन्नतानि, नव लघुप्रदेशाः, त्रिविधं विस्तारं च राघवस्य। स सदा सत्यधर्मरतो, महायशाः, संग्रहशीलः, दयालुः, देशकालविभागकुशलः, सर्वजनप्रियवाग्मी च। तस्य भ्राता, अन्यया जनन्या जातः, सौमित्रिः, अप्रमेयरश्मिः, स्नेहे, रूपे, गुणेषु च समः। स रामः, कनकप्रभः, महायशाः, श्यामवर्णः, तौ च नरव्याघ्रौ त्वां दृष्ट्वा प्रमोदितौ। पृथिवीं सर्वां विचिन्वन्तौ, आवां सह संश्रित्य, त्वां विचिन्वन्तौ भूमौ विचरन्ति। ते पश्यन्ति पशुपतिं, पूर्वकर्मणि स्थापितम्, ऋश्यमूकपादे, वृक्षसमूहे स्थितम्। सुग्रीवं च पश्यन्ति, भ्रातृभीतेन स्थितम्, रम्यदर्शनम्; वयं च वानरराजं, सत्ये स्थितं सुग्रीवं। वयं राज्यं सेवामः, पूर्वकर्मणा स्थापितम्; ततः तौ द्वौ, वल्कलाम्बरधारिणौ, उत्तमधनुष्मन्तौ। रम्ये ऋश्यमूकपर्वतप्रदेशे उपसंपेतुः; तौ नरव्याघ्रौ धनुष्पाणीन् दृष्ट्वा वानरश्रेष्ठः। स भीतया वेगेन पर्वतशिखरं प्रप्लुत्य स्थितः; तत्र तस्मिन्शिखरे वानरराजः स्थितवान्। स शीघ्रं मामेकाकिनं तयोः समीपं प्रेषयामास; अहं च सुग्रीवाज्ञया तौ नरव्याघ्रौ उपागच्छम्। सौम्यलक्षणसम्पन्नौ, अञ्जलिं कृत्वा, तौ मम पुरतः स्थितौ; अहं च तयोः तत्त्वं विज्ञाय स्नेहं प्राप्नुवम्। तयोः पृष्ठमारुह्य, तौ पुरुषश्रेष्ठौ तत्र नीतौ, तत्र सत्येन महात्मने सुग्रीवाय समर्पितौ। तयोः संवादात् गाढः स्नेहः अभवत्; तत्र तौ यशस्विनौ, वानरपतिः, नरपतिश्च। परस्परं सान्त्वयन्तौ पूर्ववृत्तान्तं कथयामासतुः; ततः रामः, लक्ष्मणस्य ज्येष्ठः भ्राता, सुग्रीवं सान्त्वयामास। सुग्रीवः भ्रात्रा वालिना, स्त्रीहेतोः, महान् बलात् निष्कासितः; ततः तव वियोगजं दुःखं रामं, निष्कल्मषकर्माणम्, पीडयामास। लक्ष्मणः वानरराजाय सुग्रीवाय निवेदितवान्; वानरराजः लक्ष्मणवाक्यं शृत्वा। तस्मिन्काले, सः तेजोहीनः, ग्रहगृहीतमिव सूर्यः अभवत्; तवाभरणैः राक्षसेन हृतैः भूषितः चासौ। ये सर्वे हाराभरणानि भूमौ पतितानि, वानरसैन्यपतयः तान् सर्वान् रामाय आनयन्ति। हृष्टाः तानि दर्शयन्ति, न तु तव गतिं जानन्ति; तानि रामाय दत्तानि, अहं च स्वयमेव आनयम्। तेषां शब्दितानां विकीर्णानां मध्ये, रामः मनसि क्लेशेन; तानि शोभनानि भूषणानि गोदाम्नि स्थापयित्वा, बहुधा निरीक्ष्य। दैवीं तां प्रभां दृष्ट्वा, देवेन, सः विलप्य; तानि निरीक्ष्य, पुनः पुनः शोचन् रुदन्। तस्मिन्काले, दशरथात्मजः शोकाग्निं प्रजज्वाल। स दीर्घकालं शोकाभिभूतः शयानः, महात्मा; अहं च विविधानि वचनानि उक्त्वा, कष्टेन पुनः उत्थापयम्। तानि रत्नाभरणानि पुनः पुनः दर्शयित्वा, राघवः सौमित्रिणा सह तानि सुग्रीवाय न्यवेदयत्। त्वां अदृष्ट्वा, आर्ये, राघवः संतप्तः; सदा महाग्निना दह्यमानः, अग्निशिखरसमः। तव हेतोः, अनिद्रता, शोकः, चिन्ता च राघवं महात्मानं दहन्ति, वह्निमण्डपवन्निव। त्वां अदृष्ट्वा दुःखात् राघवः कम्पितः, महता भूशैलेन इव महावातेन। रम्येषु वनान्तेषु, सरःप्रवाहेषु विचरन्, सः तव अदर्शनात् न किञ्चित् सुखम् अनुभवति, राजकन्ये। स नरव्याघ्रः राघवः, शीघ्रं त्वां समुपैष्यति, जनकनन्दिनि, रावणं मित्रबन्धुभिः सह हत्वा। ततः रामसुग्रीवयोः संधिः अभवत्, वालिवधाय, तव च अन्वेषणाय। ततः वानरपतिः, ताभ्यां वीर्यवन्तौ राजपुत्रौ सहितः, किष्किन्धां जगाम; वालिः च युद्धे निहतः। ततः रामः शीघ्रं वालिनं युद्धे हत्वा, सुग्रीवं सर्ववानरऋक्षसैन्यस्य पतिं चकार। एवं, देवी, रामसुग्रीवयोः संधिः अभवत्; माम् हनूमन्तं तयोः दूतं विद्धि। स्वं राज्यं पुनः प्राप्य, सुग्रीवः महावानरान् आहूय, सर्वदिशं बलिनः प्रेषयामास तव हेतोः। सुग्रीवस्य महाबलिनः वानरराज्ञः आज्ञया, ये गिरिसमाः तस्थुः, ते सर्वदिशं पृथिव्यां प्रस्थिताः।