सा सीता, तत्र स्थितं कपिं दृष्ट्वा, संशयमपि चकार—“त्वं स एव रावणोऽसि, यः पूर्वं स्वं रूपं परित्यज्य जनस्थानमधिष्ठाय तपस्विनं रूपमधत्त। रात्रिचर, त्वं रूपान्यपि धारयितुं समर्थः; पुनः पुनर्मां क्षामां तपसा दुःखितां च बाधसे, न एष धर्मः। अथवा न सन्देहोऽयमस्ति, हृदयमपि तव दर्शनात् प्रमोदं लब्धम्। यदि त्वं रामस्य दूतः प्राप्तः, तव सौभाग्यमस्तु; रामकथां श्रोतुमिच्छामि, सा हि मे प्रिया। रामस्य गुणान् वदस्व, सौम्य कपे, स हि मम प्रियः; त्वं हि हृदयं मम नद्याः पुलिनमिव प्रवाहो हरसि। स्वप्नसुखमपि कथं मधुरम्, यन्मया दीर्घकालं नीतया, राघवदूतमिव वनचरे दृष्ट्वा। यदि स्वप्नेऽपि रामं वीरं लक्ष्मणेन सह पश्येयम्, न मे शोकः स्यात्; स्वप्नोऽपि मे सहायः स्यात्। नायं स्वप्न इति मन्ये, स्वप्ने कपिं दृष्ट्वा न शुभमुपजायते, अहं तु सौभाग्यं प्राप्तवती। किं मनसो भ्रमोऽयं, वातवाहितं वा दर्शनं, प्रमादजं वा विकारमथवा मरीचिका? नायं प्रमादः, नापि प्रमादलक्षणं भ्रमः; अहं स्वस्य चास्य च वनचरस्यानुभवमुपलभे। एवं स्वबलाबलमन्यथा विचिन्त्य, सीता राक्षसानां कामरूपत्वात् तं कपिं राक्षसाधिपतिमिति शङ्किता। तं भावमुपनिषद्यास्या जानक्याः सुकेश्या न कपये प्रत्युत्तरं दत्तम्। तस्याः निश्चयं विज्ञाय, वायुसूनुः हनुमान् तदा श्राव्यैः मधुरैर्वाक्यैः तां प्रमोदितवान्। सूर्यसमप्रभः, चन्द्रवत् प्रियतमा जगति, रामो लोकराजः वैश्रवणसमः। वीर्ये विष्णुसमः, सत्यवादी, मृदुवक्ता वाग्देवतुल्यः। रूपवान्, मनोहरः, ऐश्वर्यसम्पन्नः, साक्षात्कामदेवतावत्; कोपसमये महाबलवान्, महारथेषु श्रेष्ठः। तस्य बाहुप्रच्छायया जगत् रक्षितम्; मृगरूपेण रामं मृगयाश्रमात् विलुब्ध्य त्वं निर्जनेऽपहर्यथा। तस्य फलमपि त्वं शीघ्रं द्रक्ष्यसि, रामो वीर्यवान् युद्धे रावणं हन्ता। कोपसमुत्थितैः शरैः ज्वलद्भिः स रावणं विनाशयिष्यति; तेनैव दूतः प्रेषितः अहं तव समीपमागतः। स कृताञ्जलिः रामो दीर्घबाहुः तव कुशलं पृष्टवान्; रामस्य मित्रं स कपिः सुग्रीवोऽपि तव कुशलं पृच्छति। वानरश्रेष्ठराजः सुग्रीवः लक्ष्मणेन सह सदा तव कौशलं स्मरति; रामः अपि त्वां निरन्तरं चिन्तयति। सौभाग्येन जीवसि वैदेहि, राक्षसीवशं प्राप्तापि; त्वं शीघ्रं रामं महाबाहुं लक्ष्मणं च द्रक्ष्यसि। वानराणां गणेषु अहं हनुमान् नाम्ना, सुग्रीवस्य मन्त्रिणः, अपरिमितबलसम्पन्नः। महोदधिं तरित्वा लङ्कापुर्यां प्रविष्टः, पापरावणस्य शीर्ष्णि पादं न्यधाम्। स्ववीर्येण त्वां द्रष्टुमागतः, न यथात्वं मन्यसे, मम वाक्येषु विश्वासं कुरु, शङ्कां जहि। श्रृणु अधुना पञ्चत्रिंशं सर्गं श्रीमद्वाल्मीकि रामायणे सुन्दरकाण्डे। हनुमतो रामकथां श्रुत्वा, वैदेही मधुरया वाचा सौम्यं वाक्यमुवाच। “कपे, पुनः रामलक्ष्मणयोः लक्षणानि कथय, यथा दुःखो मां न गृणाति। तस्य रूपं विस्तारं च, ऊरू बाहू च, लक्ष्मणस्य च वर्णय।” एवं उक्तः वैदेह्या, हनुमान् वायुसूनुः तदा रामस्य तत्त्वतः रूपं वर्णयामास। “सौम्ये, सौभाग्यं ते, यदेतदात्मजस्य तव लक्ष्मणस्य च रूपं मां पृच्छसि, विशाललोचने। मम वचः शृणु, विशालाक्षि, रामस्य लक्ष्मणस्य च लक्षणानि, यानि प्रसिद्धानि। रामस्य नयनानि पद्मपत्रसमानि, वदनं पूर्णचन्द्रसमं, शोभनं सौम्यं च, जनकात्मजे। प्रभया स सूर्यसमः, क्षमया पृथिवीसमः, बुद्ध्या बृहस्पतिसमः, यशसा चेन्द्रसदृशः। स प्रजापालकः, स्वजनरक्षकः, स्वाचाररक्षकः, धर्मरक्षकः, रिपूंश्च दग्धुम् अर्हति। चत्वारो वर्णाः येन रक्ष्यन्ते, स लोकसीमाप्रतिष्ठापकः च। स तेजस्वी, पूजितः, ब्रह्मचर्ये स्थितः, साधुषु कृतज्ञः, धर्मे निपुणः। नीतिशास्त्रकुशलः, ब्राह्मणभक्तः, बुद्धिमान्, सद्गुणसम्पन्नः, शास्त्रदृढः, रिपुदाहकः। यजुर्वेदे शिक्षितः, वेदविद्भिः पूजितः, धनुर्वेदे वेदाङ्गेषु च निष्णातः। स प्रलम्बबाहुः, महाबाहुः, शङ्खकण्ठः, सुन्दरवदनः, गूढजत्रुः, रक्ताम्बुजनयनः, लोके राम इति प्रसिद्धः।” एवं हनुमता कथिते रामलक्षणे, सीता हृष्टा, शोकं विस्मरन्ती, हनुमन्तं पुनः प्रणयेन पश्यति।