ये महात्मानः, येषां भस्म गङ्गाजलैः सिक्तं जातम्, ते सर्वे स्वपूर्वजैः सह परं स्वर्गं प्राप्नुयुः—एवं भगिरथः परमं वरं प्रार्थयन् स्वकुलस्य नाशं निवारयितुम् इक्ष्वाकुवंशस्य हितार्थं तं देवं प्रार्थयामास। तदा लोकपितामहः तं राजानं शुभैः मधुरैश्च वाक्यैः सम्बोधितवान्। स उवाच—"महान् एष ते भावः, भगिरथ, रथसत्तम; तथेति भवतु, इक्ष्वाकुवंशवर्धन, ते कल्याणं भूयात्। एषा हि हिमालयस्य ज्येष्ठा दुहिता गङ्गा धार्या, तत्र हरः स्थाप्यः, सैव तां धारयितुं योग्यः। पृथिवी गङ्गावतरणं न सहिष्यते; न अन्यं पश्यामि त्रिशूलधारिणं विना येन सा ध्रियेत।" एवं उक्त्वा स पितामहः गङ्गां च राजानं च सम्बोध्य, सर्वैः देवैः मरुद्गणैश्च सह स्वर्गं प्रस्थितवान्। एवं श्रीमद्रामायणे वाल्मीक्याः आदिकाव्ये बालकाण्डे द्विचत्वारिंशः सर्गः समाप्तः। अथ त्रिचत्वारिंशः सर्गः श्रूयताम्। देवाधिपतौ तत्र प्रस्थिते, भगिरथः भूमौ अङ्गुष्ठं स्थाप्य वर्षमेकं पूजां चकार। वर्षे समाप्ते, सर्वभूताधिपतिः उमापतिः पशुपतिश्च तं राजानं वाक्यम् उवाच—"अहं त्वया तुष्टः, नरश्रेष्ठ; यद् इच्छसि तत् करिष्यामि। पर्वतराजकन्यां शिरसि धारयिष्यामि।" ततः हिमवत्प्रसवा सा गङ्गा सर्वलोकसम्मिता, अतिविस्तीर्णरूपा दुर्वारवेगायुक्ता अभवत्। आकाशात् सा गङ्गा शिवस्य शिरसि पतिता; तं मार्गं विचिन्त्य, दुर्निवार्या सा देवी गङ्गा शिवमभ्यपतत्। सैव गङ्गा, अहं भूमिम् अधः प्रविष्ट्वा तं प्रवाहं च शिवं च गृहीत्वा, तस्याः गर्वं विज्ञाय, भगवतः हरस्य कोपः अभवत्। त्रिनेत्रधारी तदा तां निगूढुम् उद्युक्तः; सा पुण्या नदी रुद्रस्य शिरसि पतिता। तस्य जटाजूटगुहायां, या हिमालयसदृशी, सा गङ्गा बहून् वर्षान् भूमिं गन्तुं न शशाक, मार्गं न प्राप्नोति स्म। तत्र पुनः, परमं तपः कुर्वाणः कश्चन तां दृष्ट्वा अतीव तुष्टः अभवत्। तदा हरः गङ्गां बिन्दुसरः सरोवराय मोचयामास; तस्याः मुक्तायाः सप्त धाराः उत्पन्नाः। ह्लादिनी, पावनी, नलिनी च—एताः शिवस्य पुण्यसलिलाः पूर्वदिशं प्रवहन्ति स्म। शुचक्षुः, सीता, सिन्धुश्च—एताः तिस्रः पुण्यनद्यः पश्चिमदिशं ययुः। सप्तमी सा गङ्गा भगिरथस्य रथानुगामिनी अभवत्। राजर्षिः भगिरथः दिव्येन रथेन अग्रे ययौ; सा महती गङ्गा तस्य पुरतः प्रवहन्ती, शिवशिरसो भूमौ पतिता। तत्र सलिलं घोरनिनादं कृत्वा प्रवहद्भिः मत्स्यकच्छपशिशुमारगणैः सहितम्। पतिते तस्मिन्नेव सलिले, भूमिः शोभमानाभवत्; तदा दिव्यर्षयः, गन्धर्वाः, यक्षाः, सिद्धाश्च तत्र समागताः। ते सर्वे आकाशात् भूमिं प्रति पतन्तीं गङ्गां ददृशुः—विमानानि पुरीरूपाणि, अश्वान्, नागान् च विचित्ररूपेण। देवाः तत्र नौकायाम् स्थित्वा, तस्याः गङ्गायाः अद्भुतं लोके अवतरणं दृष्टवन्तः। द्रष्टुकामाः देवगणाः अतिबलिनः समागताः; गगनं तेषां भूषणैः दीप्तिमान् जातम्। मेघैः पूर्णं गगनं शतसूर्यसंकाशम्, शिशुमारैः, भुजगैः, मत्स्यैः च चलद्भिः शोभितम्। विद्युत्सदृशं गगनं, श्वेताम्बुधाराभिः सहस्रधाराभिः व्याप्य, पतितं जलम्। शरदम्बुदैः हंसयूथैः गगनं आवृतम्; किञ्चिद्वेगया, किञ्चिद्वक्रया, किञ्चिद्विस्तीर्णया नदी प्रवहन्ती। क्वचित् उत्क्षिप्य, क्वचित् मन्दमन्दं प्रवहन्ती; क्वचित् जलं जलेन पुनः पुनः स्पृशति। पुनः पुनः उत्क्षिप्य, पुनः भूमौ पतितम्; यत् शङ्करशिरसः पतितं, तद् भूमौ पुनः पतितम्। तत् सलिलं शुद्धं पावनं दीप्तिमान् अभवत्; तत्र भूमौ स्थिताः ऋषयः, गन्धर्वाश्च— ते भगवतः भवस्य शरीरे पतितं जलं स्पृष्ट्वा, "इदम् पवित्रम्" इति प्रोचुः; ये च आकाशात् भूमिं पतिताः शापात्— ते तत्र स्नानं कृत्वा मलरहिताः अभवन्; तेषां पापानि तेन सलिलेन क्षालितानि, पुण्यसम्पन्नाः अभवन्। ते आकाशं प्रविश्य स्वं लोकं प्राप्तवन्तः; जनाः अपि तेन दीप्तेन जलप्रवाहेन हृष्टाः अभवन्। गङ्गायां स्नानं कृत्वा ते शुद्धाः अभवन्; भगिरथः राजर्षिः दिव्येन रथेन पुनः अग्रे जगाम। महान् स राजा अग्रे, गङ्गा तस्य पृष्ठतः; सर्वे देवाः, ऋषयः, दैत्याः, दानवाः, राक्षसाश्च तस्य अनुगमने अभवन्।