रामो धर्मात्मा जनानां च रक्षिता, वेदेषु तत्त्वज्ञः, तेषां शाखानां च ज्ञाता, धनुर्विद्यायामपि सिद्धः आसीत्। सः सर्वशास्त्राणां तत्त्वज्ञः, सजागः, प्रेयोऽस्मिन्, धर्मात्मा, अचिन्त्यः, विवेकी च आसीत्। सः सदा धर्मात्मा जनैः समुद्रं यथा नदिभिः अभिगम्यते, सर्वेषां प्रति निष्पक्षः, चित्तवृत्तिसंवर्धकः च आसीत्। सर्वगुणसम्पन्नः कौसल्यायाः हर्षः, समुद्रवत् गम्भीरः, हिमालयवत् धैर्यवान्, विष्णोः सदृशः वीर्ये, चन्द्रवत् मनोहरः, अग्निवत् क्रोधे, पृथिव्याः सदृशः क्षमायाम् आसीत्। सम्पूर्णधनस्य त्यागे सः धर्मस्य स्वरूपं प्रकटयन्, रामः सर्वगुणसम्पन्नः सत्ये च वीर्ये स्थिरः आसीत्। दशरथस्य प्रियः पुत्रः, ज्येष्ठः, वरिष्ठगुणानां धारणकर्ता, जनानां कल्याणे समर्पितः, तेषां हृदयेषु प्रियं विना तेषां सुखाय यत्नं करोति। राजा तं प्रियतेन उत्तराधिकारं दातुं इच्छति, किन्तु यदा तस्य अभिषेकस्य तयारीः दृष्टा, कैकेयी, तस्य पत्नी, तदा— सा यः पूर्वं वरं प्रापिता, तं वरं याचिता: "रामस्य वनवासः च भरतस्य अभिषेकः।" सत्यस्य बन्धनं च धर्मस्य बन्धनं बन्धितः, दशरथः, प्रियपुत्रं चिरं प्रेमात्, रामं वनं प्रेषितवान्। सः नायकः वनं गत्वा, प्रतिज्ञां पूर्त्यर्थं, पितुः आज्ञां पालनं कृत्वा, कैकेयीं प्रसन्नं कर्तुं प्रस्थितः। तस्य प्रियः भ्राता लक्ष्मणः, सः तं अनुगच्छन्, प्रेमात्, विनम्रः, सुमित्रायाः हर्षं वर्धयन्। भ्रातृस्नेहं प्रदर्शयन्, रामस्य प्रियपत्नी, सदा तस्य जीवनसमानं च तस्य कल्याणाय समर्पिता— जनकस्य गृहे जाताऽसौ, दिव्यप्रभा यथा सृष्टा, सर्वाशुभचिन्हैः सम्पन्ना, स्त्रीणां प्रमुखा आसीत्। सीता अपि रामं अनुगच्छति, यथा रोहिणी चन्द्रं; सः दीर्घमार्गं गत्वा, नगरवासिभिः च पितरं दशरथं सह गत्वा। श्रृंगवेरे नगरे, सः गंगा तटं चारीकं त्यक्त्वा, गुहं, धर्मात्मा प्रियं निष्यादानां प्रमुखं, दृष्टवान्। रामः गुहया सह, लक्ष्मणेन च सीतया सह, वनं प्रवेश्य, बहुनीं नदीनां पारं गत्वा। चित्तकूटं आगत्य, भरद्वाजस्य उपदेशेन, त्रीणि सुखदं निवासं कृत्वा, वनं सुखेन उपभुञ्जन्त। तत्र ते देवगणैः च गन्धर्वैः सदृशं सुखेन निवसन्ति; यदा रामः चित्तकूटे निवसति, तस्य पिता दुःखितः पुत्रस्य विषये। राजा दशरथः स्वर्गं गतः, पुत्रस्य विषये विलापं करोति; तस्य प्रस्थानात्, भरतः, वसिष्ठेन च प्रमुखैः ब्राह्मणैः प्रेरितः— यद्यपि राज्ये नियुक्तः, बलशाली भरतः राज्यम् इच्छति न; सः वनं गत्वा, रामस्य चरणयुग्मं प्राप्यते। महात्मा रामं गत्वा, सत्ये च वीर्ये स्थिरं, सः रामाय नमः कृत्वा, भ्रातुः प्रति वचनं प्रकटयति। सः रामं प्रति वदति, "त्वमेव राजा, धर्मज्ञः"; रामः, अतिशयदानी, कृपालु, महाप्रसिद्धः— किन्तु बलशाली रामः, पितुः आज्ञां पालनं कृत्वा, राज्यं न स्वीकृतवान्; पुनः पुनः तस्य च sandals दत्तवान्। ततः, भरतस्य ज्येष्ठ भ्राता भरतं पुनः प्रत्यागच्छति; यद्यपि तस्य इच्छा न पूर्ता, भरतः रामस्य चरणयोः स्पर्शं करोति। नन्दिग्रामे, प्रसिद्धः, सत्यात्मा, आत्मनियन्ता भरतः रामस्य आगमनं प्रतीक्ष्य राज्यं कुर्वन्। किन्तु रामः, नगरवासिनां आगमनं दृष्ट्वा, मनः संकेंद्रितं कृत्वा, दण्डकवनं प्रवेशति। महान वनं प्रवेश्य, कमलनयना रामः दैत्यं विराधं हत्वा शरभङ्गं दृष्टवान्। सः सुतिक्ष्णं, अगस्त्यं, अगस्त्यभ्रातृं च मिलित्वा; अगस्त्येन वाक्येन इन्द्रधनुषं प्राप्यते। महानन्देन, सः एकं खड्गं च अनन्तक्विवरं च प्राप्यते; यदा रामः वनवासिभिः सह निवसति। सर्वे ऋषयः तं आगत्य, दैत्याः च आसुराणां विनाशं याचन्ति; सः तेषां प्रार्थनां स्वीकृत्य, दैत्यानां विनाशं प्रकटयति। रामः दैत्यानां संग्रामे वधाय प्रतिज्ञां करोति, ऋषिणां कृते, यः दह्यन्ति च दण्डकवनं निवसन्ति। यदा तत्र निवसति, दैत्यकन्या शूर्पणखा, या यथाकामं रूपं धर्तुं शक्नोति, विकृतः; सा जनस्थाने निवसति। ततः शूर्पणखायाः वचः श्रूयमानः, सर्वे दैत्याः, खरः, त्रिशिराः, दुषणः च क्रियायाम् प्रवृत्ताः। रामः तानां संग्रामे हत्वा, तेषां अनुयायिभिः सह, तस्मिन् वनं निवसन् जनस्थाने। चतुर्दश सहस्राणि दैत्याः हताः; तदनन्तरं, तस्य स्वजनस्य वधं श्रुत्वा, रावणः क्रोधेन व्यापादितः। सः मारीचं मित्रं याचितवान्; यद्यपि मारीचः तं पुनः पुनः निवारयितुम् प्रयासं करोति, रावणः तस्य वचः न श्रुतवान्। मारीचः रावणं वदति, "त्वं यः शक्तिमान् तं प्रतिकृत्य न शक्नोति"; किन्तु भाग्येन प्रेरितः— सः मारीचेन सह तस्मिन् आश्रमं गत्वा; चतुर्युक्त्या, तौ राजपुत्रौ दूरं लुठितवान्।