सीता, अशोकवनिकायां रावणेन हृताभूता, दुःखेन क्लिश्यमाना, स्वचिन्तां विचिन्तयन्ती स्वयम् एव इदं मनसि विचारयति—नूनम्, यदा पापात्मा राक्षसाधिपः रावणः हन्यते, तदा अजय्या लङ्का विधवा पतिहीना स्त्रीव शोचिष्यति। या लङ्का, यत्र पूर्वं मङ्गलोत्सवैः समृद्धिः आसीत्, राक्षसैः च पूर्णा, सा अपि पतिहीना स्त्रीव भविष्यति। नूनम्, नचिरात् अहम् अत्र प्रत्येकगृहे राक्षसीनां विलापनं श्रोष्यामि, या दुःखार्ताः सन्ति। लङ्का, या अन्धकारेणावृता, या तेजोहीना, या श्रेष्ठराक्षसैः हीना, सा रामबाणैः दग्धा भविष्यति। यदि स वीरः रामः रक्तलोचनः जान्यात् यत् अहम् अत्र राक्षसगृहे वसामि, तर्हि स मां रक्षेत्। किन्तु, एषः क्रूरः नीचः रावणः यः समयः मम कृते निश्चितः, स अधुनैव प्राप्तः। मम मृत्युः अपि, यस्य पापस्य कृतः, समीपे एव वर्तमानः; रात्रिचराः च ते अधर्मिष्ठाः न धर्मं जानन्ति। नूनम्, एषा महती विपत्तिः अधर्मात् उत्पत्स्यते; एते मांसभक्षका राक्षसाः धर्मं न जानन्ति। नूनम्, राक्षसः माम् प्रभातभोजनार्थम् नियोजयिष्यति; कथं वा अहम् प्रियदर्शनवियुक्ता स्थितुं शक्नोमि? शोकाभिपीडिता, रामस्य रक्तलोचनस्य दर्शनं अलभमाना, शीघ्रं अहम् वैवस्वतं देवम् पतिदर्शनवियुक्ता द्रक्ष्यामि। यदि रामः भरताग्रजः न जानाति यत् अहम् जीवामि, तर्हि सः लक्ष्मणेन सह अपि मां अन्वेष्टुं न शक्नोति। नूनम्, मयि शोकात् स वीरः लक्ष्मणाग्रजः देहं त्यक्त्वा स्वर्गं गतः। धन्याः देवाः, गन्धर्वाः, सिद्धाः, महर्षयः ये मम वीरं पद्मलोचनं रामं पश्यन्ति। अथवा, तस्मिन् धर्मज्ञे रामे मम भार्याभावेन किमपि प्रयोजनं नास्ति। दृश्ये स्नेहः, अदृश्ये न स्नेहः; कृतघ्नाः हन्ति, रामः तु न हन्ति। किं नु मयि गुणाभावः, उत वा मम भाग्यपराभवः, यः अहम् सीता, उत्तमार्हा, श्रीमतो रामस्य वियोगं प्राप्नोमि? उत्तमात्मनः रामस्य वियोगे जीवितात् मरणमेव मे श्रेयः। अथवा, तौ वीरौ भ्रातरौ धनुष्यम् अस्त्रं च त्यक्त्वा, वनमध्ये मूलफलभक्षौ विचरन्ति। अथवा, रावणेन दुष्टबुद्धिना तौ रामलक्ष्मणौ कपटेन हतौ। एवं सति, सर्वथा अहम् मरणमिच्छामि; तथापि, मम नियतं मरणं, यत् मां अतिव्यथां दुःखात् न मोचयति। धन्याः ते महात्मानः, सत्यम् आस्तेयान् ऋषयः, आत्मसंयताः, महाभाग्यवन्तः, येषां प्रियाप्रियं नास्ति। प्रियात् दुःखं जायते, अप्रियात् अपि महद्भयं; किन्तु, ते महात्मानः तेन न बाध्यन्ते, तान् अहम् नमामि। एवं प्रियात् आत्मनं वेत्ति रामेण परित्यक्ता, पापरावणवशे स्थित्वा, अहम् प्राणान् त्यक्ष्यामि। एवमेव, वाल्मीकिमुनिना विरचितस्य रम्यस्य रामायणस्य सुन्दरकाण्डस्य सप्तविंशतितमे सर्गे, सीताया वचनानि श्रुत्वा, ताः राक्षस्यः कोपात् केचन त्वरया रावणस्य समीपं गत्वा तस्य पापस्य कथयामासुः। ताः पुनः सीतायाः समीपं गत्वा, भीषणरूपाः, क्रुद्धा, ताम् उग्रवचनानि, तदर्थानि, दुष्टचित्तानि च, पुनः पुनः ऊचुः—"अद्य, हे अनार्या सीते, त्वं पापकर्मणा, राक्षस्यः यथेष्टं तव मांसं खादिष्यन्ति।" एवं ताः क्रूराः राक्षस्यः सीतां भयेन त्रासयन्त्यः दृष्ट्वा, तत्र वृद्धा राक्षसी त्रिजटा, जागरिता, ताः इदम् उवाच—"स्वं मांसं खादत क्रूराः, न यूयं जानकिं दशरथस्य स्नुषां खादिष्यथ। अद्य अहम् भयंकरं रोमाञ्चकरं स्वप्नं दृष्टवती, यः राक्षसानां विनाशं, तस्या पतिसंयोगं च सूचयति।" एवं त्रिजटया उक्ताः ताः राक्षस्यः क्रोधात् भयभीताः त्रिजटां प्रार्थयन्त्यः ऊचुः—"यः स्वप्नः त्वया दृष्टः, सः कथ्यतां।" तदा त्रिजटा समये स्वप्नं निवेदयन्ती इदम् अवदत्—"दिव्यं हस्तिदन्तमयं विमानं नभसि पतन्तं दृष्टवती।" "राघवः स्वेतमाल्यवस्त्रधारी, लक्ष्मणेन सह, सहस्राश्वयुक्तं तं विमानमधिरूढः। अद्य स्वप्ने अहम् सीतां अपि श्वेतवस्त्रधारिणीं, सागरपरिवृतं श्वेतशैले स्थितां दृष्टवती।" "सीता रामेण संयुक्ता, यथा प्रभा सूर्येण; पुनः राघवः चतुर्दन्तमहागजः दृष्टः।" "सः गजः, पर्वतसन्निभः, लक्ष्मणेन सह आसीनः, स्वतेजसा दीप्तिमान्; तौ च सूर्यसन्निभौ बभूवतुः।" "श्वेतमाल्यवस्त्रधारिणौ, तौ जनक्याः समीपमागच्छतुः; तदा तस्याः शैलस्य शृङ्गे, तस्मिन् गजस्य पुरतः—" "जनकी, पतिना आलिङ्गिता, तस्य स्कन्धे विश्राम्यति; ततः पतिसंलापात् उत्थाय, पद्मलोचना—" "सौम्यौ चन्द्रसूर्यौ हस्ताभ्यां मुखे स्पृशन्ती, तौ राजकुमारौ सह, सैव उत्तमा गजा, विशाललोचना सीता, लङ्कायाः उपरि स्थिताः।" एवं त्रिजटायाः स्वप्नवर्णनं श्रुत्वा, ताः राक्षस्यः विस्मिता अभवन्, सीता च आशां पुनः अलभत।