सीता तदा रावणं प्रति दृढेन मनसा इदम् अवदत्—"न शक्यम् मया बलात् तस्मात् प्राज्ञात् रामात् अपनीयुम्; विधिना तव विनाशः निश्चितः, अत्र न सन्देहः।" एतद् वचनं श्रुत्वा राक्षसानां प्रभुः रावणः, क्रोधात् विशालाक्षः, जानकीं तीक्ष्णेन दृष्ट्या निरीक्ष्य, घोरतरेण चक्षुषा ताम् अपश्यत्। स मेघघननिभः, महाबाहुः, विशालशिराः, सिंहगमनो, दीप्तजिह्वः, घोरदृष्टिः च विराजमानः आसीत्। तस्य उच्चैः चलच्चूडामणिः विविधमाल्याभरणस्निग्धः, रक्तमाल्यवासाः, दीप्तस्वर्णभूषणैः भूषितः, शुशुभे। स महाविचित्रमेखलया कटिस्थले सुश्लिष्टः, अमृतमन्थने नागेन बद्धमन्दरशैलमिव बभौ। तस्य द्वाभ्यां पूर्णभुजाभ्यां राक्षसाधिपः मन्दरशैलस्य द्वौ शृङ्गावत् विराजमानः आसीत्। कर्णाभरणैः नवसूर्यसदृशैः शोभितः, अशोकपुष्पकिसलयैः भूषितशैलमिव बभौ। स कल्पवृक्षमिव, वसन्तरूपधारीव, शोभमानः अपि, श्मशानशिलानिकषणवत् भीषणः आसीत्। स क्रोधारुणेक्षणः वैदेहीं निरीक्ष्य, सर्पवत् श्वसन्, सीताम् इदम् अब्रवीत्—"त्वं या निष्ठिता, अर्थहीना, दैन्ययुक्ता च, अद्य मम बलात् नाशं प्राप्स्यसि, यथा सूर्यः सन्ध्याम् विनाशयति।" एवमुक्त्वा मैथिलीं रावणः, रिपुंप्रदः, सर्वान् भीषणदर्शना राक्षसीः समाह्वयत्। तत्र एकाक्ष्यः, एककर्ण्यः, पिहितकर्ण्यः, गोकर्ण्यः, गजकर्ण्यः, लम्बकर्ण्यः, निरकर्ण्यश्च राक्षस्यः आसन्। गजपादाभिहस्ताः, अश्वखुरपादाः, गवपादाः, लघुपादाः, एकाक्ष्यः, एकपादाः, विशालपादाः, अपादिकाश्च ताः। अतिविशालशिरोग्रीवाः, स्तनवक्षसः, उदरबृहत्यः, महाननाः, महानेत्राः, दीर्घजिह्वनख्यः च ताः। नासावर्जिताः, सिंहमुख्यः, गवमुख्यः, वराहमुख्यः च, यथा सीता जनकात्मजा शीघ्रम् अस्य वशं आगच्छेत्। ततः रावणः सर्वाः राक्षसीः इत्युक्त्वा—"यूयं सर्वाः शीघ्रम् एकत्र भवन्तु, विपरीतानुकूलैः उपायैः, सामदानभेददण्डैः च, वैदेहीं वशे कर्तुम् यतध्वम्। यदि न शक्यते, तर्हि दण्डेन ताम् उपनयध्वम्।" इति पुनः पुनः निर्दिश्य, राक्षसाधिपः कामक्रोधाभ्यां आक्रान्तः, जानकीं प्रति गर्जन्, राक्षसीधन्यमालिन्या शीघ्रं समुपेतः। सा तं दशग्रीवं आलिङ्ग्य, इदं वचनम् उक्तवती—"क्रीडस्व मया, महाबाहो; का त्वया सीता आवश्यकाऽस्ति?" "एषा वर्णहीना, दीनमानुषी, राक्षसाधिप; नूनं तस्यां देवाः, श्रेष्ठभोगाः, न दत्ताः।" "यः अनिच्छन्तीं स्त्रीं कामयते, तस्य शरीरं क्लिश्यते; इच्छन्त्याः तु रमणीं कामयतः सुखं शोभनं।" इति उक्त्वा राक्षसी, मेघसमूहसन्निभः सः बलवान्, हसित्वा निववृते। तस्य गच्छतः दशग्रीवस्य पृथिवी कम्पयन्तीव बभूव; स तेजसा दीप्तसूर्यसदृशः स्वमन्दिरं विवेश। तं तदा दिव्याः गन्धर्वकन्याः, नागकन्याः च, परिवृत्य तस्मिन् रम्ये मन्दिरे प्रविशन्। मिथिलात्मजां सीतां निर्भर्त्स्य, सा कम्पमाना सती, रावणः, काममोहितः, तां परित्यज्य स्वगृहं प्रविवेश। एवम् अध्यायं त्रयोविंशं शृणु। एवं मैथिलीं प्रति उक्त्वा, शत्रुभयदः रावणः, सर्वाः राक्षसीः निर्दिश्य, निर्गतः। राक्षसाधिपतेः निर्गते, स्वान्तःपुरं प्रविष्टे च, ताः भीषणदर्शना राक्षस्यः सीतां प्रति शीघ्रं प्रधावन्। ताः सीतां समीपं गत्वा, क्रोधात् मत्ताः, वैदेहीं तीव्रकटुवचनैः अभ्यद्रवत्। "सीते, त्वं न मन्यसे पॉलस्त्यश्रेष्ठस्य, महात्मनः दशग्रीवस्य, भार्याभावम्।" तदा एकजा नाम राक्षसी, क्रोधात् रक्तलोचना, उदरं हस्ते स्थापयित्वा, सीताम् उवाच। "षड्भ्यः प्रजापतेः एषः चतुर्थः, पुलस्त्यः नाम, ब्रह्मणः मानसपुत्रः प्रसिद्धः।" "पुलस्त्यस्य तेजस्वी मानसपुत्रः महर्षिः विश्रवा नाम, प्रजापतिसमप्रभः।" "तस्य पुत्रः, विशाललोचने, रावणः रिपुंप्रदः; त्वं तस्य राक्षसाधिपस्य भार्याभवितुम् अर्हसि।" "किं त्वं, सुश्रोणि, मम उक्तं वचनं न गृह्णासि?" तदा हरिजटा नाम राक्षसी अब्रवीत्। "क्रोधात् मृगाक्ष्या नेत्रे विवृत्य, या त्रयस्त्रिंशद्देवान् इन्द्रं च जितवती।" "त्वं तस्य राक्षसाधिपस्य भार्याभवितुम् अर्हसि, महाबलस्य, वीर्यवन्तः, युद्धे न निवर्तते; किं त्वं तस्य भार्यां न इच्छसि?" "स महाबलः राजा प्रियतमा भार्यां परित्यज्य, त्वां समुपैष्यति, सौभाग्यवती, रावणस्त्वां वरेण्यां मन्यते।" "सहस्रस्त्रीशतसमलङ्कृतं स्वान्तःपुरं परित्यज्य, रावणस्त्वां प्रति आगमिष्यति।" तदा विकटा नाम राक्षसी अब्रवीत्—"यस्य भीषणवीर्येण गजाः, गन्धर्वाः, राक्षसाश्च पुनःपुनः संग्रामे पराजिताः, स तव समीपमागतः।" एवं ताः राक्षस्यः क्रोधात् सीतां विविधैः कठोरैः वचनैः अभ्यभाषन्त।