सीता रावणं समुपेत्य स्नेहपूर्णया परन्तु दृढया वाणीया प्रत्यवदत्— “मां न धनैः न राज्यैः न मोहयितुं शक्यं; अहं केवलं राघवाय समर्पिता, यथा तेजः सूर्याय। तस्य जगन्नाथस्य पूज्यबाहुं आश्रित्य, कथं अन्यस्य बाहुं समाश्रयेयम्? अहं भूमिपतेः तस्य एव धर्मपत्नी, यथा आत्मनिग्रहिणः स्नातव्रतस्य ज्ञानम्। हे रावण, राघवस्य दुःखितस्य समीपं मां नय, यथा गजपतिः वनं गजाङ्गनया नीयते। रामः पुरुषश्रेष्ठः, योग्यं सम्बन्धं कर्तुमिच्छति, स्थानं अन्वेषयति, तव भयकरं बन्धं न इच्छति। सः सर्वधर्मविचक्षणः, शरणागतवत्सलः; जीवितुमिच्छसि चेत्, तेन सह मैत्रीं कुरु। तद्रघुसर्वश्रेष्ठेन शान्तिं कृत्वा सुखं प्राप्स्यसि; अन्यथा, विपरीतं कृत्वा, महद् आपदं प्राप्स्यसि। वज्रं क्षिप्तं पलायितुं शक्यं, मृत्युम् दीर्घं विलम्बयितुं शक्यं; परन्तु राघवः क्रुद्धः तव इव न पलायितुं शक्यः। त्वं शीघ्रं रामधनुषः गर्जनं श्रोष्यसि, यथा इन्द्रवज्रनिस्स्वनः। अत्र, रामलक्ष्मणचिह्निताः वेगवन्तः बाणाः ज्वलन्मुखाः सर्पाः इव पतिष्यन्ति। न संशयः— राक्षसान् नगरे निहत्य, गृध्राः आकाशात् पतन्ति इव, तान् विनष्टाः करिष्यन्ति। महागरुडः रामः शीघ्रं राक्षसराजं महोरगं च उत्थापयिष्यति, यथा वैनतेयः सर्पान्। पतिर्मम शत्रुनाशनः त्वत्तः शीघ्रं उद्धरिष्यति, यथा विष्णुः त्रिभिः पादैः दैत्येभ्यः श्रीं गृहीत्वा। जनस्थानमधि, यत्र राक्षसबलं निहतं विनष्टं च, तत्र रक्षां कर्तुं अशक्तः त्वं अधर्मं अकरोत्। सिंहसदृशयोः भ्रातृयोः रिक्ताश्रमं प्रविश्य, तयोः गत्वा, त्वं दुर्गुणयुक्तः माम् तद्विषयात् अपाहरः। रामलक्ष्मणयोः गन्धं अपि न प्राप्य, त्वं तयोः पुरतः स्थातुं न शक्यः, यथा श्वा व्याघ्रयोः पुरतः। तयोः रूपे गृहीतं अस्थिरं अभवत्, यथा इन्द्रः वृत्रं युद्धे बाहुना गृहीत्वा। शीघ्रं तव स्वामी— रामः सौमित्रिसहितः— तव जीवितं बाणैः हरिष्यति, यथा सूर्यः अल्पं वारि हरेत्। कुबेरशैलं वा, तस्य निवासं वा, वरुणस्य सभां वा गत्वा, न संशयः— दशरथात्मजा त्वां मुंचिष्यति, यथा महान् वृक्षः वज्राघातेन पतति। एवं कथिते, रावणस्य प्रतिवचनं आरभ्य, राक्षसराजः सीतां रम्यदर्शनीं अप्रियं वचः अवदत्। “यथा स्त्रीषु अधिकं सान्त्वनं क्रियते, तथा ताः अधिकं वश्या भवन्ति; तथा मधुरं वचः वदन्, अधिकं तिरस्कृतः भवति। मम तव प्रति कामः उत्पन्नः, कोपं निगृह्य, यथा कुशलः सारथिः अश्वान् मार्गे योजयति। चञ्चलः कामः यं बध्नाति, तस्मिन् दया स्नेहः च उत्पन्नौ इति कथ्यते। तस्मात् हे सुन्दरमुखि, त्वं मृत्युयोग्या, तिरस्कारयोग्या, मिथ्याप्रव्रजिता सती, अपि न हन्यामि। यत् त्वं मम प्रति कठोरं वचः वदसि, हे मैथिली, तव क्रूरं मृत्युः अर्हः। इति उक्त्वा, वैदेहीं राक्षसराजः रावणः कोपदग्धः पुनः सीतां संबोधितवान्— ‘द्वौ मासौ रक्षणाय मया नियुक्तौ; ततो, हे उत्तमवर्णे, मम शय्यां आरोढव्या। यदि तयोः मासयोः, मम पतित्वं न इच्छसि, तदा, प्रातराशाय, पाकशालाः त्वां छिन्त्वा भागशः करिष्यन्ति।’ राक्षसराजेन सीता भीता दृष्ट्वा, देवगन्धर्वकन्याः दुःखिता अभवन्, तासां नेत्राणि विकृतानि। ताः काञ्चन सीतां, राक्षसद्वारेण त्रासितां, केचित् ओष्ठैः, केचित् नेत्रैः, केचित् मुखैः सान्त्वयन्। तासां सान्त्वनं लब्ध्वा, सीता राक्षसराजं रावणं स्वहिताय वचः अवदत्, धर्मनिष्ठा सती। ‘नूनं तव जन्तुषु कोऽपि धर्ममार्गे स्थितः नास्ति, यः त्वां निवारयेत् घोरकर्मणः। त्वदन्यः कः धर्मपत्नीं चिन्तनमात्रेण अपि इच्छेत्, यथा त्रिषु लोकेषु शचीं शचीपतिं कोऽपि न इच्छेत्? राक्षसाधम, त्वं रामपत्नीं अपरिमेयतेजसं अपहरन् पापकर्म अकरोत्; तस्य परिणामात् क्व गमिष्यसि? यथा वनमध्ये गर्वितः गजः शशः च समानौ न स्तः, तथा रामः गजः, त्वं अधमः शशः। इक्ष्वाकुवंशस्य नाथं अत्र तिरस्कृत्य, त्वं लज्जां न अनुभवसि, तस्य दृष्टिपथं न प्राप्तः। किं त्वं पाप, माम् क्रूरैः विकृतैः श्यामवर्णैः नेत्रैः पश्यसि, यानि भूमौ अपतितानि न। कथं तव जिह्वा न शुष्यति, यः धर्मपत्नीं दशरथस्य पुत्रस्य वदसि? केवलं रामस्य आज्ञा नास्ति, तपोपालनात् च, दशग्रीव, त्वां तेजसा भस्मीकर्तुं न शक्नोमि, यथा त्वं अर्हसि।” एवं सीता रावणं धर्मयुक्तया वाचा प्रत्यवदत्, तस्य अधर्मकृत्यं निन्दन्ती, स्वस्य पतिं स्तोतुम् अनुवर्तते स्म।