उत्तमकुले जातायाः पुण्यवंशसमुत्थितायाः तस्याः वैदेह्याः श्रीमत्याः रावणं प्रति इदं वचनं समुपादिष्टम्। सा रावणं प्रति पृष्ठतः स्थित्वा पुनः उवाच—"नाहं तव योग्यपत्नी, अन्यस्य पतिव्रता अस्मि। धर्मं आचर, व्रतपालनं कुरु; यथा आत्मनः भार्या रक्ष्या, तथा परदाराः अपि रक्ष्याः, निशाचर। आत्मानं प्रमाणीकृत्य स्वदारेषु एव रतिं कुरु; यः स्वदारेषु असंतुष्टः, चपलेंद्रियः, चातुर्ययुक्तः, सः परदारैः विनश्यति। अत्र सत्पुरुषाः सन्ति वा न वा, त्वं तेषां मार्गं नानुसरति; तव मनः विकृतं, सदाचाररहितं च। हितं पण्डितैः उक्तं वचनं, यद् राक्षसानां कल्याणाय, त्वं न गृह्णासि; तव चित्तं मिथ्यायाम् एव प्रतिष्ठितम्। यदा राजा आत्मसंयमविहीनः, अधर्मनिष्ठः च दृश्यते, तदा समृद्धानि राज्यानि पुरीश्च विनश्यन्ति। एवं त्वं अधिपतित्वेन लङ्कां रत्नसमूहनिकरैः पूर्णां, केवलदोषेण शीघ्रं नाशयिष्यसि। यदा त्वद्वद् दूरदर्शी स्वकर्मभिः निहन्यते, तदा सर्वे प्राणी पापिनः विनाशे हृष्टाः भवन्ति। तव पापकर्मणः लोके एवमुक्तिः भविष्यति—'दैवेन तस्य घोरस्य एष विपत्तिः उपस्थिताऽस्ति' इति, जनाः च हर्षं लप्स्यन्ते। नाहं न धनैः न राज्येन न लुब्ध्या मोहितुं शक्या; राघवे एव निष्ठा मम, यथा ज्योतिः सूर्ये। विश्वस्य नाथस्य तस्य पूजितबाहौ आश्रितवती, कथं अन्यस्य कस्यचित् बाहुं विश्रान्तुं शक्नोमि? अहं तस्यैव महीपतिः धर्मपत्नी, यथा ज्ञानं आत्मसंयतस्य व्रतस्नातस्य मुनेश्च। हे रावण, मां रामस्य समीपं नय, यः दुःखितः अस्ति, यथा गजेन्द्रः वनं स्त्रीगजेन नीयते। रामः पुरुषर्षभः योग्यं संबन्धं कर्तुम् इच्छति, स्थानमिच्छन्, तव घोरं संबन्धं न कामयते। सः सर्वधर्मवित्, शरणागतवत्सलः; तेन सख्यं कुरु, यदि जीवितुम् इच्छसि। एवं रघुनन्दनस्यान्यायेन शमं कृत्वा सुखमवाप्स्यसि; अन्यथा, विपरीतेन, परमां विपत्तिं प्राप्स्यसि। शक्रवज्रं क्षिप्तं परिहर्यते, मृत्युः च दीर्घकालं विलम्ब्यते; परन्तु त्वद्वत् कश्चित् कोपितं लोकनाथं राघवं न परिहर्तुं शक्नोति। त्वं रामधनुषः महद् शब्दं श्रोतासि, यः इन्द्रवज्रनिस्वनसदृशः। अत्र शीघ्रं रामलक्ष्मणाभ्यां लक्षिताः दृढशल्याः शराः, ज्वलद्वदना भुजगाः इव, पतिष्यन्ति। न संशयः, ते शराः अस्मिन्पुरी राक्षसान् हनिष्यन्ति, पतङ्गाः आकाशात् पतन्ति इव। सः महागरुडः रामः शीघ्रं राक्षसराजं महोरगांश्च उद्धरिष्यति, यथा विनतासुतः सर्पान्। मम पतिः रिपुंसूदनः माम् त्वत्तः शीघ्रं उद्धरिष्यति, यथा विष्णुः त्रिभिः पदैः दैत्येभ्यः श्रीं हरन्। जनस्थानस्थले, यत्र राक्षसबलं हतं विनष्टं च, तत्र त्वं निरपराधः अधर्मं कृतवान्। सिंहसदृशयोः तयोः भ्रातृयोः रिक्ताश्रमे प्रविश्य, तयोः अपस्थितौ, नीच, माम् अपहृतवान्। रामलक्ष्मणयोः गन्धमपि न ज्ञात्वा, त्वं तयोः पुरतः स्थातुं न शक्नोषि, यथा श्वा व्याघ्रयोः पुरतः। युद्धे तयोः बाहुप्रग्रहः अस्थिरः, इन्द्रस्य वृत्रग्रहणमिव, योधबाहौ। शीघ्रं तव प्रभुः रामः सौमित्रिणा सह, तव प्राणान् शरैः हरिष्यति, सूर्यः अल्पजलमिव। त्वं कुबेरगिरिं वा तस्यालयं वा, वारुणस्य सभां वा गतः, न संशयः दशरथात्मजेन विमोक्ष्यसे, यथा कालकूटवृक्षः वज्रेण निहतः। एवं द्वाविंशतितमं सर्गं शृणु। सीतायाः कठोरवचनानि श्रुत्वा, राक्षसेन्द्रः रावणः ताम् शोभनवपुषीं सीतां प्रत्यप्रियम् उवाच। स्त्रीणां परितोषे प्रयत्नः यथाधिकं क्रियते, ततोऽपि ताः अधिकं वश्या भवन्ति; तथैव मृदुवचनं वदतः, ताः अधिकं अवज्ञां कुर्वन्ति। मयि त्वां प्रति कामो जातः, क्रोधं निगृह्णन्, यथा कुशलः सारथिः वेगेन धावन्तं अश्वं नियंत्रयति। यदा चपलः कामः जनं बध्नाति, तदा तस्मिन् दया स्नेहश्च जायते इति प्रसिद्धम्। अतः कारणात्, सुश्रोणि, त्वां न हन्याम्, यद्यपि त्वं मरणार्हा, निन्दार्हा च, मिथ्याचारनिष्ठा। यानि कठोरवचनानि त्वं मम प्रति वदसि, मैथिलि, तानि सर्वाणि क्रूरमरणार्हाणि। एवमुक्त्वा वैदेहीं रावणः राक्षसेन्द्रः क्रोधसमन्वितः, सीतां पुनः संबोधितवान्। द्वौ मासौ तव रक्षणाय मया विनिर्दिष्टौ; ततः परं, शुभानने, मम शय्यां आरोढव्या। यदि तयोः मासयोः अनन्तरं माम् पतिं न इच्छसि, तर्हि प्रातःकाले पाचकैः खण्डयिता भविष्यसि। राक्षसाधिपेन सीता यदा भीषिता, तदा देवगन्धर्वकन्याः दुःखार्ताः अभवन्, तासां नेत्राणि विकृतानि।