वैदेही, पतिसंनता, रावणं प्रति धर्मयुक्तं वचनं प्राह। सा उवाच – “अहं त्वां न इच्छे, यथा पापी सिद्धिं न प्राप्नोति; न युक्तं कर्तुं मया, पतिसंनता या धर्मनिन्दितं कर्म। महती कुलोत्पन्ना, श्रेष्ठवंशप्राप्ता, धर्मिष्ठा अहं – इत्येवम् वैदेही दीप्तिमती रावणं अभ्यधत्त। सा रावणं पृष्ठतः कृत्वा पुनः उवाच – ‘अहं तव पत्नीत्वाय न योग्याऽस्मि, अन्यस्य पत्न्यस्मि, तस्मिन्नेव सत्याऽस्मि।’ धर्मं आचर, धर्मव्रतम् अनुष्ठ, यथा स्वपत्नी तथा परपत्नी अपि रक्षितव्या, हे निशाचर। आत्मानं प्रमाणीकृत्य, स्वपत्नीषु एव रमस्व; ये स्वपत्नीषु तुष्टिं न यान्ति, चञ्चलान् इन्द्रियान्, कृतघ्नान्, ते परपत्नीभिः विनश्यन्ति। अस्मिन् स्थले सत्पुरुषाः सन्ति वा न वा, त्वं तान् न अनुसरति; तव मनः विपथगं, सदाचाररहितम्। यद् युक्तं हितं वचः, तद् त्वया न ग्राह्यं; राक्षसहिताय यद् बुद्धिमन्तः भाषन्ति, तव मनः मिथ्यायाम् स्थितम्। राजा यः स्वनिग्रहम् न जानाति, धर्मनिष्ठः न भवति, स सम्प्राप्तः सति, राज्यनगराणि नश्यन्ति। एवं तव अधिपत्ये लङ्का रत्नसमूहैः पूर्णा, एकस्य दोषस्य कारणात् शीघ्रं विनश्यति। रावणादिवत् दूरदर्शी स्वकर्मणि पतितः सति, सर्वभूतानि दुष्टनाशे हर्षयन्ति। एवं जनाः त्वां पापकर्मणम् वदन्ति, ‘दैवात् घोरस्यायं व्यसनम् आगतम्,’ इति हर्षयन्ति। अहं न धनैः न बलैः मोदितुं शक्या; राघवे एव निष्ठा, यथा प्रकाशः सूर्ये। तस्य लोकनाथस्य मान्ये भुजे विश्वासम् स्थाप्य, कथं अन्यस्य भुजमुपविष्टुम् शक्यं? अहं भूमिपतेः तस्यैव धर्मपत्नी, यथा आत्मज्ञः स्नातव्रती ज्ञानम्। हे रावण, मां रामं प्रति नय, यः दुःखितः, यथा द्विपपतिः वनं गच्छति द्विपपत्नीया। रामः पुरुषश्रेष्ठः योग्यं सम्बन्धम् इच्छति, स्थानं अन्वेषयति, तव घोरसम्बन्धं न इच्छति। स सर्वधर्मवित्, शरणागतप्रियः, तेन सह मैत्री भवतु, यदि जीवितुम् इच्छसि। रघुकुलश्रेष्ठेन शान्तिं कृत्वा तव कल्याणं भविष्यति; अन्यथा, भिन्नकर्मणा महद्व्यसनम् प्राप्स्यसि। वज्रप्रहारं परिहर्तुं शक्यं, मृत्युं दीर्घं विलम्बयितुं शक्यं; किंतु राघवस्य कोपात् त्वं न मोक्तुं शक्यः। त्वं रामधनुषः महत् शब्दम् श्रोष्यसि, यथा इन्द्रवज्रस्य गर्जनम्। अत्र शीघ्रं रामलक्ष्मणाभ्यां चिह्निताः, दृढशराः, मुखदीप्ताः सर्पाः इव पतिष्यन्ति। न संशयः, राक्षसान् नगरे विनिहत्य, ते विलप्स्यन्ति, यथा गृध्राः आकाशात् पतन्ति। महागरुडः रामः, शीघ्रं राक्षसराजं महोरगं च उड्डीय, वैनतेयः सर्पानिव गृहीत्वा। मम पति शत्रुनाशकः शीघ्रं मां त्वत्तः उद्धरिष्यति, यथा विष्णुः त्रिभिः पादैः दीप्तश्रीं दैत्येभ्यः आदत्त। जनस्थानं यत्र राक्षसबलं हतं विनष्टं, तत्र त्वं रक्षयितुं असमर्थः, अधर्मं अकरोत्। सिंहसदृशयोः भ्रातयोः रिक्ताश्रमं प्रविश्य, तयोः क्षेत्रात्, त्वं दुर्मेधा मां हृतवान्। रामलक्ष्मणयोः गन्धं अपि न घ्रात्वा, त्वं तयोः पुरतः स्थातुं न शक्यः, यथा श्वा व्याघ्रयोः पुरतः। तयोः रूपग्रहणं युद्धे इन्द्रस्य भुजैः वृत्रम् यथा, अस्थिरम् आसीत्। शीघ्रं तव स्वामी – रामः सौमित्रिणा सह – शरैः तव प्राणान् हरिष्यति, यथा सूर्यः अल्पम् अपि जलम् अपाकर्षति। कुबेरगिरिं वा, तस्य निवासं वा, वरुणराजस्य सभां प्रविश्य वा, न संशयः, दशरथस्य पुत्रेण त्वं विमोक्ष्यसे, यथा महावृक्षः वज्रप्रहारेण कालसमये पतितः। एवं द्वाविंशतितमं सर्गं शृणु। सीतायाः तीक्ष्णं वचनं श्रुत्वा, राक्षसाधिपः रावणः सीतां, शोभनां, अप्रियं वचनं प्रत्युवाच। स्त्रीषु यः अधिकं सान्त्वयति, ताः अधिकं वश्या भवन्ति; यथा यः मधुरं भाषते, तेन अधिकं तिरस्कृतः भवति। त्वं प्रति कामः मम उत्पन्नः, कोपं निगृह्य, यथा कुशलः सारथिः मार्गे धावन्ति अश्वान् नियंत्रयति। कपटनिष्ठः कामः यदा जनं बध्नाति, तदा तस्मिन् दया स्नेहः च उत्पद्यते। तस्मात् हे शोभनमुखि, त्वं मया न हन्यसे, यद्यपि त्वं मृत्युं निन्दनं च अर्हसि, मिथ्याश्रमनिष्ठा सति। यद् यद् त्वं मम तीक्ष्णं वचनं भाषसे, हे मैथिली, त्वं क्रूरमृत्युम् अर्हसि। एवं वदित्वा रावणः, राक्षसाधिपः, कोपदुःखपरिपूर्णः, सीतां पुनः अभ्यधत्त। द्वौ मासौ मया रक्षितौ, ततः, हे उत्तमवर्णे, मम शय्यां आरोढव्या। यदि तयोः मासयोः, त्वं मां न इच्छसि पतिम्, तदा प्रातःभोजनाय, पाकशाला त्वां छिन्त्वा अंशशः करिष्यन्ति।