रावणः वैदेह्याः समीपं गत्वा, ताम् सुन्दरीं सुशोभितभ्रूवतीं प्रीत्या सम्बोधयन् इदं उवाच—"सुशोभितजघनायाः त्वया यथेष्टं रत्नानि, वैश्रवणस्य निधयोऽपि, लोकाः च, रम्यताम्। तपसा वा, बलवीर्येण वा, वित्तेन वा, रामः मम तेजस्वित्वे वा कीर्तौ वा न तुल्यः। पिब, विचर, रमस्व, सुखानि भुङ्क्ष्व; अहं ते वित्तसञ्चयान् भूमिं च दास्यामि। रम्ये, मया सह यथेष्टं रमस्व, तव बान्धवाः च त्वया सह सन्तुष्टाः सन्तु। भीरु, मया सह पुष्पितवृक्षवनानि, मधुकरैः कुलायितानि, समुद्रतीरं च, सुवर्णमालाभिः भूषितं विचर।" एवं राक्षसस्य भीषणं वचनं श्रुत्वा, शोकसन्तप्तः सीता, मन्दं दीनस्वरेण प्रत्युवाच। दुःखेन पीडिता, अश्रूणि स्रवयन्ती, कम्पमाना, तपस्यायाम् निष्ठिता, पतिसंनिष्ठा सीता, केवलं रामं चिन्तयन्ती स्थितवती। तस्याः तं राक्षसं समक्षं, तृणं स्थापयित्वा, शुद्धस्मिता सीता उवाच—"मम मनः त्वत्तः निवर्तय; हृदयम् स्वेषु रमय। त्वं मां न इच्छितुं योग्यः, यथा पापकृत् सिद्धिं न प्राप्नोति; अनुक्तं कार्यं न कर्तव्यम्, पतिसंनिष्ठायाः स्त्रियाः, तद् निन्दितम्। महाकुलोत्पन्ना, पुण्यवंशप्राप्ता, वैदेही, कीर्तिमती, रावणं इदं उवाच। रावणं प्रति दृष्टिं निवर्त्य पुनः उवाच—'त्वं मम पत्नीत्वाय न योग्यः; अहं अन्यस्य पत्नी, तस्मै सत्यं। धर्मं आचरतु, सद्व्रतम् पालनतु; स्वस्य पत्न्यः यथा, परस्याः पत्न्यः अपि रक्षितव्याः, निशाचर। आत्मानं प्रमाणं कृत्वा, स्वपत्नीषु रमस्व; स्वपत्नीषु असन्तुष्टाः, चपलाः, कृतघ्नाः, परपत्नीषु नष्टाः।" "साधुजनः इह अस्ति वा न वा, त्वं तान् न अनुसरति; तव मनः विपरीतम्, शीलहीनम्। हितं वचनं, विदुषां उक्तं, राक्षसहिताय, त्वं न गृह्णासि; तव मनः मिथ्यायाम् स्थितम्। राजा यः आत्मसंयमं नास्ति, अधर्मनिष्ठः, तं दृष्ट्वा, समृद्धानि राज्यानि नगराणि विनश्यन्ति। एवं, त्वं अधिपतिः सन्, लङ्का रत्नसञ्चयैः पूर्णा, तव एकस्य अपराधेन शीघ्रं विनश्यति। रावणः दीर्घदर्शी स्वकर्मणा हतः सन्, सर्वे प्राणी दुष्टनाशे हर्षं कुर्वन्ति। जनाः त्वां पापकृतं वदन्ति, 'दैवेन भीषणस्यायं विपत्तिः प्राप्ता' इति, तद् श्रुत्वा हृष्टाः भविष्यन्ति।" "धनैः वा सामर्थ्येन वा न मोहयितुं शक्ये; अहं राघवस्मिन् एव निष्ठिता, यथा ज्योतिः सूर्ये। जगदाधिपस्य तस्य पूजितबाहुं आश्रित्य, कथं अन्यस्य बाहुं विश्रान्तुं शक्यं? अहं भूमिपतेः तस्य एव धर्मपत्नी, यथा ज्ञानं यतिनः आत्मसंयमिनः स्नातव्रतस्य। रावण, मां रामं प्रति नय, यः दुःखितः, यथा गजपतिः वनं गजिन्या नीयते।" "रामः पुरुषश्रेष्ठः योग्यं सन्धिं कर्तुम् इच्छति, स्थानं याचते, तव संयोगं न इच्छति। सः सर्वधर्मवित्, शरणागतपोषकः; तस्मै सख्यम् कुरु, जीवितुम् इच्छसि चेत्। रघुवंशश्रेष्ठेन सन्धिं कृत्वा श्रेयः भविष्यति; अन्यथा विपरीतं कृत्वा परमं अनर्थं प्राप्स्यसि।" "वज्रं प्रक्षिप्तं परिहर्यते, मृत्युं दीर्घं विलम्ब्यते; परन्तु कोपितं राघवं न कोऽपि परिहर्यते। रामधनुषः महद् शब्दं श्रोष्यसि, यथा इन्द्रस्य वज्रस्य गर्जनम्। अत्र शीघ्रं रामलक्ष्मणाभ्यां चिह्निताः, दृढशराः, विषमूखाः, सर्पाः इव पतिष्यन्ति। न संशयः, नगरे राक्षसान् हत्वा, ते विनेष्यन्ति, यथा गृध्राः आकाशात् पतन्ति। महागरुडः रामः शीघ्रं राक्षसाधिपं महासर्पं च उद्धरिष्यति, यथा वेनतेयः सर्पान्।" "मम पति शत्रुनाशकः त्वत्तः शीघ्रं मां उद्धरिष्यति, यथा विष्णुः त्रिभिः पादैः दैत्येभ्यः श्रीं हरति। जनस्थानं यत्र राक्षसबलं हतं विनष्टं, तत्र त्वं रक्षितुं न अशक्तः, अधर्मं अचरः। सिंहसदृशयोः भ्रातृयोः रिक्ताश्रमं प्रविश्य, तयोः बहिर्गते, त्वं दुष्टः, मां तद्वेशात् अपाहरः। रामलक्ष्मणयोः गन्धं अपि न घ्रात्वा, त्वं तयोः पुरतः स्थितुं न शक्यः, यथा श्वा व्याघ्रयोः पुरतः।" "तयोः रूपे गृहो ध्रुवं न स्थिरः, यथा युद्धे इन्द्रस्य बाहुः वृत्रे, बाहौ एकस्य। शीघ्रं तव स्वामी रामः सौमित्रिणा सह, शरैः तव प्राणान् हरिष्यति, यथा सूर्यः अल्पं जलं हरति।" "कुबेरगिरिं वा, तस्य निवासं वा, वरुणराजस्य सभां वा प्रविश्य, न संशयः, दशरथपुत्रेण त्वं विमोक्ष्यसे, यथा महावृक्षः वज्राघातेन कालसमये पतति।" एवं एकविंशतितमं सर्गं शृणु। राक्षसस्य भीषणं वचनं श्रुत्वा, सीता दुःखिता, दीनं प्रत्युवाच। राक्षसाधिपः सीतायाः तीक्ष्णं वचनं श्रुत्वा, ताम् रम्यरूपां अप्रियं वचनं प्रत्युवाच। एवं रामायणे सुन्दरकाण्डे, रावणस्य प्रलोभनं, सीतायाः धर्मनिष्ठं प्रत्युत्तरं, तस्याः पतिसंनिष्ठा, रावणस्य अधर्माचरणं, लङ्कायाः विनाशस्य पूर्वसूचना, रामलक्ष्मणयोः वीर्यं, सीतायाः रामे निष्ठा, सर्वं क्रमशः वर्णितम्।