रावणः सीतायाः समीपं गत्वा प्रियं वाक्यम् उवाच — “जनकि, मम अन्तःपुरे याः सर्वगुणसम्पन्नाः स्त्रियः निवसन्ति, ताः सर्वाः त्वया अधिष्ठिताः स्युः। मम खड्गस्य अन्ते त्रैलोक्यस्य अग्र्याः स्त्रियः त्वाम् उपसेविष्यन्ति, यथा अप्सरसः लक्ष्म्याः सेवा कुर्वन्ति। सुकेतुः सुशोभितवदना, यानि रत्नानि निधयः च वैश्रवणस्य समीपे सन्ति, तानि च लोकाः अपि, त्वं यथेष्टं भुङ्क्ष्व। न तपसा, न बलवीर्येण, न धनसम्पदा, रामः मम तेजसः कीर्तेः च तुल्यः। पिब, विचर, रमस्व, सुखानि भुङ्क्ष्व; अहं त्वाम् अतीव धनसम्पदं भूमिं च दास्यामि। रम्ये त्वया सह, यथेष्टं, त्वदीयान् बान्धवान् च एकत्रितान् आनन्दय। भीरु, मया सह वनानि पुष्पितवृक्षाणि मधुकृत्सङ्घातानि समुद्रतीरे सुवर्णमालाभिः भूषितानि विचर।” एवं राक्षसस्य तीक्ष्णं वाक्यं श्रुत्वा, सीता दुःखिता मन्दस्वरेण विषण्णा प्रत्युवाच। शोकग्रस्ताः अश्रुपूर्णा कम्पमाना तपस्विनी सीता, पतिसंनिष्ठा, केवलं रामं चिन्तयन्ती तस्थौ। तृणं उपनिधाय, शुद्धस्मिता सीता उवाच — “मम प्रति मनः निवर्तय; हृदयम् स्वेषु रमय। त्वं मम कामयितुं न अर्हसि, यथा पापकृत् सिद्धिं न अर्हति; पतिसंनिष्ठया स्त्रियाः कर्तव्यम् अनुचितं न कर्तव्यम्, तद् निन्दितम्। महाकुलोत्पन्ना, पुण्यवंशप्राप्ता अहं, इति वैदेही रावणं प्रथिता उवाच। रावणं प्रति पृष्ठं कृत्वा पुनः उवाच — 'अहम् तव पत्नी न योग्याः; अन्यस्य पत्नी, तस्मिन् सत्यव्रता अस्मि। धर्मं आचर, सद्व्रतं पालय; यथा स्वस्य, तथा परस्त्रियः रक्ष्याः, निशाचर। आत्मानं प्रमाणीकृत्य, स्वपत्नीषु रमस्व; स्वेषु असन्तुष्टाः, चञ्चलेंद्रियाः, कुशलाः, परस्त्रीभिः नश्यन्ति।' 'सद्भावोऽत्र अस्ति वा न वा, त्वं तं न अनुसरति; तव चित्तं विपरीतम्, शीलहीनम्। साधुभिः हिताय राक्षसाणां यः शुभः वाक्यः उक्तः, तं त्वं न गृह्णाति; तव मनः मिथ्यायाम्। राजा यः आत्मसंयमहीनः, अधर्मनिष्ठः, तं लब्ध्वा, समृद्धानि राज्यानि नगराणि च नश्यन्ति। एवं, त्वं अधिपः सन्, लङ्का रत्नसमूहैः पूर्णा, तव एकस्य अपराधेन शीघ्रं विनश्यति। यथा रावणः दूरदर्शी स्वकृत्येन हन्यते, तथा सर्वे प्राणी पापिनः विनाशे हर्षयन्ति। जनाः तव पापकृतं कथयिष्यन्ति — 'दैवेन, तीक्ष्णस्य आपद् अभूत्', इति हर्षयन्ति।' 'धनैः वा शक्त्या वा न मोहयितुं शक्ये; अहं राघवे समर्पिता, यथा ज्योतिः सूर्ये। विश्वस्य अधिपतिः तस्य पूजितबाहुं आश्रित्य, कथं अन्यस्य बाहुं विश्राम्येयम्? भूमिपतेः तस्य एव अहं धर्मपत्नी, यथा ज्ञानं आत्मसंयतस्य तपस्विनः। रावण, रामं दुःखितं मम समीपं आनय, यथा गजपतिः वनं गज्याः द्वारा नीयते। रामः नरश्रेष्ठः योग्यम् सम्बन्धं कर्तुम् इच्छति, स्थानं अन्वेषयति, तव सह भयंकरं बन्धं न इच्छति। सः सर्वधर्मवित् शरणागतपरः; तेन मित्रं कुरु, यदि जीवितुम् इच्छसि।' 'रघुनन्दनस्य शान्त्या तव कल्याणम्; अन्यथा, विपरीतेन, परमं आपदं प्राप्स्यसि। वज्रं क्षिप्तं पर्यवर्तयितुं शक्यं, मृत्युः दीर्घं विलम्बयितुं शक्यं; किंतु कोपितं राघवम् न तवोद्वेगः। रामधनुषः महत् शब्दं श्रोष्यसि, यथा इन्द्रवज्रस्य गर्जनम्। अत्र, शीघ्रं, रामलक्ष्मणाभ्यां चिह्नितानि दृढशराणि, ज्वलन्मुखा भुजङ्गा इव, पतिष्यन्ति। न सन्देहः, नगरे राक्षसान् हत्वा, ते नष्टाः करिष्यन्ति, यथा गृध्राः आकाशात् पतन्ति।' 'गरुडः रामः शीघ्रं राक्षसराजं महाभुजङ्गं उद्धरिष्यति, यथा वैनतेयः सर्पान्। मम पतिः शत्रुनाशकः शीघ्रं माम् तवात् उद्धरिष्यति, यथा विष्णुः त्रिभिः पादैः दैत्येभ्यः लक्ष्मीं हरति। जनस्थानं यत्र राक्षसबलं हतं नष्टं च, तत्र रक्षितुम् न शक्ता, अधर्मं कृतवती। सिंहसमानयोः भ्रातृयोः रिक्ताश्रमे प्रविश्य, गत्वा, त्वं दुष्टः तेषां देशात् माम् अपहृतवान्।' 'रामलक्ष्मणयोः गन्धं अपि न जिघ्रन्, त्वं तेषां पुरतः स्थातुं न शक्यः, यथा श्वा व्याघ्रयोः पुरतः। तयोः रूपे गृहीतं अस्थिरम्, यथा युद्धे इन्द्रस्य बाहुं वृत्रे, बाहुं धारयतः। शीघ्रं तव स्वामी — रामः सौमित्रिणा सह — तव जीवितं शरैः हरिष्यति, यथा सूर्यः अल्पं जलं हरति।' 'कुबेरस्य पर्वतं वा गृहम् वा, वरुणराजस्य सभां वा प्रविश्य, न संशयः, दशरथपुत्रेण विमुक्तः स्याः, यथा वज्राघातेन महान् वृक्षः समये पतति।' एवं सीता रावणं धर्मयुक्तं, सत्यं, निर्भयम्, तर्कयुक्तं वाक्यं उवाच, तस्य दुष्कृत्यं निन्दयन्ती, रामस्य तेजः, धर्मनिष्ठां च प्रकटयन्ती, तं शान्तिं, धर्मं, मित्रत्वं च उपदेशयन्ती, तस्य विनाशस्य कारणं स्पष्टं कृत्वा, स्वस्य पतिसंनिष्ठां, सत्यं च उद्घोषयन्ती।