रावणः सीतां सान्त्वयन् इदं वक्तुम् आरभत—“सुन्दरमुखि! ते रूपं भूषणाभरणैः शोभनं दृश्यते। यथेष्टं सुखानि भुञ्जस्व, पिब, रमस्व, यथाकामं ददातु, पृथिवीं वा धनं वा। मयि यथेष्टं रमस्व, निर्भया आज्ञापय—मम प्रसादेन त्वया सह बान्धवाः अपि आनन्दन्ताम्। पश्य मम ऐश्वर्यं, मम सम्पदं, सुभगे यशस्विनि! किं त्वं रामेण करिष्यसि—सा च त्वं वल्कलधारिणं रामं किमर्थं स्मरसि? स विजयहीनः, लक्ष्मीहीनः, वनवासः, नियमपरायणः, भूमौ शयानः—जीवति वा न वा इति मम सन्देहः। वैदेहि! रामस्त्वां न पश्यति, न च त्वां प्राप्नुयात्—यथा मेघैः आवृतं चन्द्रकान्तं न पश्यन्ति। न च राघवः त्वां मम हस्तात् नेष्यति, यथा हिरण्यकशिपुः इन्द्रगृहं यशः नेष्यत्। सुहासिनि, मृद्वास्मिते, विशाललोचने! त्वं मम हृदयं हरसि, भयवती, यथा गरुडः पन्नगं हरति। त्वां कृशां, अनलङ्कृतां, मलिनपटवासिनीं दृष्ट्वा, मम स्वदाराभ्यः न कश्चिद् रमणीयता दृश्यते। जनकि! मम अन्तःपुरनिवासिन्यः सर्वगुणसम्पन्नाः—त्वं सर्वासां स्वामिनी भव। मम शस्त्रस्य अग्रे, त्रैलोक्यस्य अग्र्याः स्त्रियः त्वां सेविष्यन्ति, यथा लक्ष्म्याः अप्सरः सेवां कुर्वन्ति। सुश्रोणि! यावन्ति रत्नानि, यावन्ति वैश्रवणस्य निधयः, तानि च भुञ्जस्व, यथेष्टं लोकान् अपि। तपसा न, न बलवीर्येण, न वित्तेन—रामः मम तेजसा वा यशसा वा तुल्यः। पिब, विचर, रमस्व, सुखानि भुञ्जस्व—अहं त्वां धनराशीन्, पृथिवीं च दास्यामि। मयि यथेष्टं रमस्व, तव बान्धवाः अपि त्वया सह आनन्दन्ताम्। भयवति! मया सह, सागरतीरे, पुष्पितविटपिनि, भ्रमराकीर्णे, सुवर्णहारभूषिता, वनानि विचर।" एवं राक्षसस्य तस्य भीमस्य वचनानि श्रुत्वा, सीता दुःखार्ता, मन्दं शोकसन्तप्तया वाचा प्रत्युवाच। सा शोकेन पीडिता, रुदन्ती, कम्पमाना, तपस्विन्यनन्या, पतिस्नुषा सीता केवलं राममेव चिन्तयन्ती तस्थौ। सा निर्मलस्मिता सीता, तस्य च रावणस्य मध्ये कुशं स्थापयित्वा, प्रत्युवाच—"मां प्रति चित्तं नय, स्वसु हृदयं स्वदारेषु रमय। त्वं मम स्पृहणीयो नासि, यथा पापः सिद्धिम् अर्हति न; एकपत्नीव्रता या अहम्, तया अयुक्तं कर्म न कर्तव्यम्, तत् गर्हितम्।" सुभगे वैदेही, महतीं कुलोत्पत्तिं, श्रेष्ठं वंशं प्राप्य—एवं रावणं प्रति उवाच। सा रावणं प्रतिनिवृत्य पुनरुवाच—"न अहं तव पत्न्यर्हा; अहं परदाराः, पतिसत्ता च। धर्मं आचर, सद्व्रतम् आचर; यथा आत्मनः, एवं परदाराः रक्ष्याः, निशाचर। आत्मानं प्रमाणीकृत्य, स्वदाराभ्यः एव रमस्व; ये स्वदारैः तृप्तिम् न प्राप्नुवन्ति, चपलाः, परदाराभिलाषिणः, ते विनश्यन्ति।" "इह सन्तः सन्ति वा न वा, त्वं तेषां मार्गं नानुसरस्येव; तव चित्तं विपरीतम्, सदाचाररहितम्। हितवचनानि यानि बुधैः उक्तानि, तानि त्वं न गृह्णासि; तव चित्तं मिथ्यायामेव स्थितम्।" "यदा राजा आत्मसंयमविहीनः, अधार्मिको भवति, तदा समृद्धानि राज्यपुराणि विनश्यन्ति। एवं त्वां स्वामिनं कृत्वा, रत्नसमृद्धां लङ्कां, त्वदीयेनैव अपराधेन शीघ्रं विनश्यिष्यति।" "यदा त्वद्वद् दूरदर्शी स्वकर्मवशात् निपात्यते, तदा सर्वे प्राणी दुष्टनाशे प्रमुद्यन्ते। एवं लोके त्वां पापकारिणं कथयिष्यन्ति—'दैवयोगात् एष महाभयं प्राप्तम्' इति, हृष्टाः च भविष्यन्ति।" "न मां धनैः, न राज्येन मोहितुं शक्यः; अहं केवलं राघवे समर्पिता, यथा प्रकाशः सूर्ये।" "विश्वस्य नाथस्य तस्य विश्वस्तबाहौ विश्रान्तिं कृत्वा, कथं अन्यस्मिन् बाहौ विश्राम्येयम्?" "स एव अहं धर्मिणः, भूमिपतेः भार्या, यथा विद्या स्वात्मसंयतस्य मुनेश्च व्रतस्नातस्य।" "रावण! मां रामाय, दुःखिताय, नय—यथा द्विरदपतिं द्विरद्या वनाय नयन्ति।" "रामः, नरश्रेष्ठः, उचितं संयोगं इच्छति, स्थानम् अन्विच्छति, न तु त्वया घोरं बन्धम् इच्छति।" "सर्वधर्मज्ञः, शरणागतवत्सलः सः—तस्मिन्न् सख्यं कुरु यदि जीवितुम् इच्छसि।" "एवं रघुकुलश्रेष्ठेन सन्धिं कृत्वा तव श्रेयः स्यात्; अन्यथा, विपरीतेन मार्गेण, परमं विनाशं प्राप्स्यसि।" "विद्युल्लतेव पतितां वज्रवेगं निवारयेत्, मृत्युम् अपि चिरम् अपसरन् निवारयेत्; न तु त्वादृशः, कोपितं राघवं लोकनाथं निवारयेत्।" "त्वं शीघ्रं रामधनुषः घोरं शब्दं श्रोष्यसि, यथा इन्द्रेण प्रहितस्य वज्रस्य निनदः।" "अत्र शीघ्रं, रामलक्ष्मणाभ्यां लक्षिताः, दृढशल्याः बाणाः, ज्वलद्वदनाः सर्पाः इव, पतिष्यन्ति।" एवं रावणस्य बन्धनगृहे स्थितायाः सीतायाः, तस्य भीमस्य राक्षसस्य वाक्यानि श्रुत्वा, धर्मपत्नी सा सीता, पतिस्मरणपरायणा, धर्म्यं प्रत्युत्तरं दत्तवती।