सा सीता, तमसा नाशिता दीप्तिरिव, शुष्कनदीनदीव, कलुषितवेदिकेव, शमितशिखेव च, ददृशे। हस्तिहस्तसंस्पर्शविक्षुब्धा, भग्नपत्रपुष्पा, विहगविनुतापद्मिनीव सा बभूव। पतिसंश्रयवियोगदुःखार्ता सा नदीव शुष्का, रजनीव च शशिविरहिता कृष्णपक्षे, दृश्यते स्म। सा ललिता सुकुमारतराङ्गी, रत्नगृहवासिनी, तदीयगात्रे तप्तमिव नवोत्पाटितं कमलनालं शोषमुपगतम्। गृहीता सा, स्तम्भसंलग्ना, सखीभिः पृथक्कृता, दीर्घनिःश्वासवती, महतीं क्लेशदशां प्राप्य, गजपत्नीव बन्धने दृश्यते स्म। उपवासशोकध्यानभीश्च कृशा, दुर्बला, दुःखिता, अल्पाहारिणी, दीनदर्शना, तपस्विन्येव सा बभूव। दुःखेन पीडिता सा, अञ्जलिं बध्नती, स्वर्गवतीव, हृदि रघुपतिस्मरणं कृत्वा, दशग्रीववधं प्रतीक्षमाणा स्थितवती। रावणस्तु मैथिलीं राक्षसीं रामे नित्यनिष्ठां, निरीक्षन्तीं, रुदतीं, निर्दोषां, दीर्घविशालरक्तदीप्तलोचनां, मृत्युं प्रति प्रलोभयितुं प्रचक्रमे। ततः श्रीमद्वाल्मीकीये रामायणे सुन्दरत्काण्डे विंशः सर्गः श्रोतव्यः। तत्र रावणः, मधुरसुभाषितैः वाक्यैः, तस्यै स्वं प्रकाशयामास। स तु राक्षसाधिपः, परिवृतः, विषण्णः, हीनहर्षः, तपस्यनिष्ठश्च बभूव। स तां सुभगां सुकुमारपीनस्फिग्दर्शिनीं सीतां संबोधयन् उवाच—"त्वं मां दृष्ट्वा स्तनौ चोदरसंवृत्य, भीतैवात्मानं गुह्यं कर्तुमिच्छसि। त्वां कामये विशालाक्षि, मां चोत्तमं मन्यस्व, प्रिये, सर्वगुणसम्पन्ने लोकमोहिनि। अत्र न मानुषा न च मायाविनो राक्षसाः त्वां हिंसितुं शक्नुवन्ति; मयि ते भीरु भयमपास्तु। राक्षसानां स्वभाव एव सदा—न संशयः—परदारगमनं वा बलात्संग्रहणं वा। तथापि अहं त्वां मैथिलि, अनिच्छन्तीं, न स्पृशामि; कामो मम वपुषि यथेष्टं वर्तताम्। नात्र भीरु भीषां कुरु; विश्वासं कुरु, प्रिये। यथार्थं मम प्रीतिं ददातु; दुःखे न एवमाविष्टा भूयाः। एकवेणी, भूमिशयनं, ध्यानं, मलिनाम्बरं, अयुक्तकाले चोपवासः—एतानि तव न शोभनानि। इह अलंकाराः, चन्दनं, अगुरु, विविधवस्त्राणि, दिव्यानि भूषणानि च सन्ति। सुरद्रव्याणि, शय्याः, आसनानि, गीतानि, नृत्यानि, वाद्यानि च—मम प्राप्य, मैथिलि, एतान्यनुभव। त्वं स्त्रीरत्नमसि—एवं न भूयाः; भूषणैः तव गात्रं भूषय। मामलभ्य, सुन्दरि, कथं त्वं अनर्हा स्यात्? एष ते वयः शोभनं गच्छति; गतं न पुनरायाति, यथा प्रवाहः न प्रतिनिवर्तते। अहं मन्ये रूपकारः विश्वकर्ता त्वां निर्माय कार्यं समाप्तवान्; त्वदन्यत् रूपं नास्ति। त्वां समाश्रित्य, रूपयौवनसम्पन्नां, को न जिगृह्यात्—साक्षाद्ब्रह्मा अपि? यदङ्गं पश्यामि, शशिप्रभामुखि, तत्र मे दृष्टिः आकर्ष्यते, विशालनितम्बे। मैथिलि, मम भार्या भव, एष मोहः त्यज; मम बहुषु पत्निषु प्रमुखा भव। यानि रत्नानि लोकेभ्यः संगृहीतानि, भीरु, राज्यं च—सर्वं तुभ्यं ददामि। विजित्य पृथिवीं नगरीभिः भूषितां, तव पितरं, प्रिये, तव हेतोः दास्यामि। मम तुल्यं बलं लोके न पश्यामि; युद्धे मम महदपराजितं वीर्यं पश्य। मां कामयस्व—अद्य तव श्रेष्ठानि भूषणानि निर्मीयन्तां; तव अङ्गेषु शोभनानि भूषणानि स्थाप्यन्ताम्। तव रूपं भूषणयोग्यं पश्यामि; भूषणैः शोभिते, सुन्दरमुखि। सुखानि यथेष्टं भुङ्क्ष्व, पिब, भीरु, रमस्व; ददातु यथेष्टं, भूमिं वा वित्तं वा। मयि यथेष्टं रमस्व, आज्ञापय; मम प्रसादात्, तव भोगे, तव बान्धवाः अपि मुदां लप्स्यन्ते। मम ऐश्वर्यं, वित्तं पश्य, सौभाग्यशालिनी, कीर्तिमती; रामे किं करिष्यसि, शोकवस्त्रधारिणि? रामः जितश्रीः, हतलक्ष्मीः, वनवासी, नियमपालकः, भूमौ शयी—जीवति वा न वा इति सन्देहं गच्छामि। वैदेहि, रामस्त्वां न द्रष्टुं शक्नोति, न च त्वां प्राप्नोति; यथा शशिकान्तिः श्येनमेघैः छाद्यते। राघवः त्वां मम हस्तात् न नेतुमर्हति, यथा हिरण्यकशिपुः इन्द्रगृहीतां कीर्तिं न शक्तः प्राप्तुम्। सुन्दरस्मिते, मृदुवदने, विशाललोचने, त्वं मम हृदयं हरसि, भीरु, यथा गरुडः पन्नगं। त्वां कृशां, अलङ्कृताम्, मलिनपटधारिणीं दृष्ट्वा, मम स्वपत्निषु न किञ्चित् रतिर्भवति। जानकि, मम अन्तःपुरनिवासिन्यः सर्वगुणसम्पन्नाः स्त्रियः—तासां सर्वासां त्वं स्वामिनी भव। मम खड्गस्य अग्रे, त्रिषु लोकेषु श्रेष्ठास्त्रियः त्वां सेविष्यन्ति, यथा लक्ष्मीं सुराप्सरः।