सा सीता, रात्रौ पूर्णचन्द्रमिव तमसा गृहीता, सरसि पद्मवनमिव भग्ना, सेना वीरशून्येव दृश्यते। तेजः तमसा आवृतमिव, नदी शुष्केव, यज्ञवेदिका मलिनेव, दीपः शान्तमिव अभूत्। पद्मवनस्य पत्रपुष्पाणि भग्नानि, पक्षिणो व्याकुलाः, गजस्य शुण्डास्पर्शेन विक्षिप्ता इव साभूत्। सा नदी शुष्केव, पतिसम्बन्धनात दुःखिता, परित्यक्ता, कृष्णपक्षे चन्द्रहीनरात्रिरिव आसीत्। सा सूक्ष्मा, सुगात्रा, रत्नगृहवासिनी, नवपुष्पितपद्मनालमिव, तापनात कषायिता अभूत्। गृहीता, स्तम्भे बद्धा, सखिभिः वियुक्ता, महान्व्यथायाम् दीर्घनिश्वासं कुर्वन्ती, गजराजपत्नीव बन्धनगता इव अभूत्। उपवासात, शोकात, ध्यानात, भयात च कृशा, दुःखिता, अल्पभोजिनी, तपस्विनी च सा अभूत्। शोकवशीकृता, देवीव अञ्जलिं कृत्वा, रघुनाथे मनः स्थापयन्ती, दशग्रीववधस्य प्रतीक्षां कुर्वन्ती, सा विलप्यति। रावणः मैथिलीं मोहितुम् इच्छन्, रामे नित्यनिष्ठां, दृष्ट्वा, रुदन्ती, निर्दोषा, दीर्घनेत्रा, रक्तवर्णा, विशालदीप्तनेत्रा, तस्याः विनाशाय प्रयत्नं अकरोत्। अथ, वाल्मीकिरामायणे, सुन्दरकाण्डे विंशतितमः सर्गः श्राव्यः। ततः रावणः, मधुरमनोहरवचनैः, तस्यै स्वयम् प्रकटितवान्—परिवृतः, विषण्णः, निरानन्दः, तपसि यतमानः। सः ताम् उवाच—"सुमध्याम्, माम् दृष्ट्वा, स्तनं च उदरं च छादयसि, भीत्या आत्मानं अप्रकाशयितुम् इच्छसि इव। विशालाक्षि, त्वां कामये; सर्वगुणसम्पन्ने, सर्वलोकविमोहिनी, माम् उन्नतं चिन्तय। अत्र, मानवाः वा रूपान्तरराक्षसाः वा तव अहितं कर्तुं न शक्नुवन्ति; राक्षसी, मम भयम् त्यज। राक्षसाणां प्रवृत्तिः—निश्चितं—परस्त्रीं उपेत्य वा बलात् अपि गृहीतुं; किन्तु, अहं तव अनिच्छायाः मैथिलि, न स्पृशिष्यामि; कामः मम शरीरे यथेष्टं वर्तताम्। देवि, अत्र भीतव्या नास्ति; विश्वासं कुरु, प्रियाम्। प्रीतिं दत्त्वा, दुःखेन न निमग्ना भव। एकबद्धकेशा, भूमिशयनम्, ध्यानम्, मलिनवस्त्रधारणम्, अकाले उपवासः—एते ते न युक्ताः। अत्र उत्तममाल्यं, चन्दनं, अगुरु, विविधवस्त्राणि, दिव्याभरणानि च सन्ति। अत्र बहुमूल्यपेयाः, शय्याः, आसनानि, गीतानि, नृत्यं, वाद्यं च। मम प्राप्य, मैथिलि, एतानि उपभुज। त्वं स्त्रीरत्नम्; एवं न भूत्वा, शरीरम् अलङ्कुरु; मम प्राप्त्या, सुन्दरी, कथम् अयोग्या भवेत्? यौवनं ते शोभनं गच्छति; गतं न पुनः आगच्छति, यथा निर्गता नदी न प्रतिनिवर्तते। रूपकारः, विश्वनिर्माता, त्वां निर्माय कार्यं समाप्तवान् इति मे मन्ये; तव तुल्यं रूपं अन्यत्र नास्ति। को वा, वैदेहि, सौन्दर्ययुक्तां, यौवनसम्पन्नां, त्वाम् उपेत्य, विरमेत्—even ब्रह्मा अपि? यत् यत् तव शरीरभागं पश्यामि, शीतांशुमुखि, तत्र एव मम दृष्टिः आकर्ष्यते, विशालजघनायाः। मैथिलि, मम पत्नी भव; मोहम् त्यज; मम उत्तमपत्नीषु, मुख्यपत्नी भव। लोकात् जितानि रत्नानि, राज्यं च, सविधे, ते सर्वं ददामि। पृथिवीं नगरेषु भूषितां, जित्वा, तव पितरं दास्यामि, ललिते। मम बलं तुल्यं न कश्चन दृश्यते; युद्धे मम अप्रतिमं वीर्यं पश्य। मम कामं कुरु; आज्यं तवाङ्गेषु उत्तमाभरणानि स्थापयन्तु। तव रूपं अलङ्कारे युक्तं पश्यामि; अलङ्कृताभरणा, शोभनमुखि। इच्छया सुखानि उपभुज, पिब, भीतव्या, रमस्व; यथेष्टं ददातु, भूमिं वा धनं वा। मयि रमस्व, आज्ञां देहि; मम अनुग्रहेण, तव सुखे, तव बान्धवाः अपि मुदं कुर्वन्तु। मम ऐश्वर्यं, धनं पश्य, सौभाग्यशालिनी, कीर्तिमती; रामे किं करिष्यसि, सुन्दरी, वल्कलधारिणि? रामः, जयः हृतः, भाग्यं नष्टम्, वनवासिन्, नियमपालकः, भूमिशयनः; जीवति वा न वा इति मम संशयः। वैदेहि, रामः त्वां न पश्यति, न गच्छति, यथा चन्द्रकान्तिः बकपङ्कैः छादिता। राघवः त्वां मम हस्तात् न नेतुम् शक्नोति, यथा हिरण्यकशिपुः इन्द्रकीर्तिं न हृतवान्। सुन्दरस्मिते, मधुरहासे, मनोज्ञनेत्रे, भीतव्या, त्वं मम हृदयं हरसि, यथा गरुडः सर्पम्। त्वां दृष्ट्वा, सूक्ष्मां, अनलङ्कृतां, मलिनपटवासिनीं, मम पत्न्यः मम प्रियं न भवन्ति। जानकि, मम अन्तःपुरवासिन्यः सर्वगुणसम्पन्नाः; तासां सर्वासां अधिपत्यं कुरु।