सा जानकी, दुःखेन क्लिष्टा, स्वगृहे यथाऽज्ञा निष्फला, यथा दीप्तिर्नष्टा, यथा विधिविहिता पूजा समये विघटिता, तथा विराजमानासीत्। सा पूर्णचन्द्ररात्रिरिव तमसा हृता, कमलिनीव विनष्टा, सेनैव वीरविहीना, शोकार्ता बभूव। यथा प्रभा तमसा आवृता, नदीव शुष्कता प्राप्ता, वेदिवद् दूषिता, दीपशिखेव नष्टा, सा दुःखाभिभूता दृष्टा। कमलिन्याः पत्रपुष्पाणि विकीर्णानि, विहङ्गाः भीताः, गजस्य सन्निपातेन विक्षुब्धेव सा बभूव। सा पुनः शुष्कनदीव, पतिस्मरणदुःखेन पीडिता, परित्यक्ता, अमावास्यायां चन्द्ररहितेव रात्रिरिव स्थिताऽभूत्। सा सौम्या, सुगात्रा, रत्नगृहवासिनी, नवोत्प्लुतकमलनालवत् ताम्रांशुना पीड्यमाना, शोकार्ता बभूव। हृता, स्थम्भे बद्धा, सखीभिः वियुक्ता, दुःखेन दीर्घनिःश्वासिनी, गजराजपत्नीव बन्धने स्थिता। उपवासेन, शोकात्, ध्यानात्, भयाच्च कृशा, दीनाङ्गी, दुःखिता, लघ्वशना, तपसा समृद्धा, दयनीया सा सञ्जाता। दुःखेन पीडिता, हृदयेन रघुपतेः प्रति स्थितचित्ता, दशग्रीववधमपेक्षमाणा, सा देवीव अञ्जलिं कृत्वा प्रार्थयामास। तस्याः रामे नित्ययुक्तायाः, दीर्घनेत्रायाः, रुचिरलोचनायाः, अश्रुपूर्णायाः, निर्दोषायाः, रावणः मृत्युमिच्छया मायया प्रलोभयितुम् इच्छन् समीपमुपागमत्। तत्रैव श्रीमद्रामायणे सुन्दरकाण्डे विंशः सर्गः श्रोतव्यः। ततः रावणः, मधुरस्निग्धवचनैः, परितो राक्षसीभिः परिवृतः, दुःखितः, अनन्दितः, तपसि स्थितः, सीताम् आत्मानं प्रकाशयन् अवदत्— "सुकेशिनी, मां दृष्ट्वा स्तनौ च उदरं च छादयसि, भीत्या द्रष्टुम् इच्छसि इति मन्ये। त्वां कामये, विशालाक्षि; मां प्रीत्या पश्य, सर्वगुणसम्पन्ने, लोकमोहिनि। अत्र न मानवाः, नापि रूपान्तरेण राक्षसाः त्वां हिंसितुं शक्नुवन्ति; मयि भीः त्यज, हे सीते। राक्षसानां धर्मो नित्यः— परदारान् बलात् प्राप्नुयुः, इति न संशयः। तथापि, मैथिलि, तेच्छया त्वां न स्पृशामि; मम गात्रे यथेष्टं कामः प्रवर्तताम्। नात्र भीतव्या, मयि विश्वासं कुरु, प्रिये। मयि नितान्तं शोकमग्ना मा भूः, मम स्नेहं सदा स्वीकुरु। एकवेणी, भूमौ शयनम्, ध्यानम्, मलिनवस्त्रधारणम्, अयुक्तकालोपवासश्च— एते ते न शोभनाः। अत्र ते पुष्पमालाः, चन्दनं, अगुरु, विविधानि वस्त्राणि, दिव्यानि भूषणानि च सन्ति। मह्यं लब्ध्वा, सुरद्रव्याणि, शय्यानि, आसनानि, गीतानि, नृत्यानि, वाद्यानि च उपभुङ्क्ष्व, हे मैथिलि। स्त्रीरत्नमसि— एवं मा भूः; भूषणैः शरीरं शोभय। मां लब्ध्वा, किम् अनर्हा भवसि, रूपवती सती? एष ते सुन्दरयौवनं गच्छति; गतं न पुनरायाति, यथा निर्झरिणी प्रवाहं न प्रतिनिवर्तते। रूपकर्ता विश्वकर्ता त्वां निर्माय कार्यं विरमितवानिति मन्ये, त्वदन्यं रूपं न विद्यते। त्वां समासाद्य, सौम्ये, रूपयौवनसम्पन्नां, ब्रह्मापि न प्रतिषेधयेत्। यद् यद् अङ्गं पश्यामि, शशाङ्कवदनाप्रिये, तत्र तत्र मम दृष्टिः पतति, विशालनितम्बे। मैथिलि, मम भार्या भव, एष मोहं त्यज; पत्निषु सर्वासु उत्तमा त्वं भव। सर्वाणि मणिरत्नानि, राज्यं च, यानि मया जितानि, तव ददामि। पृथिवीं नगरीभिः शोभितां जित्वा, तव पितरं ददामि, क्रीडायै। मम बलं तुल्यं न पश्यामि; युद्धे मम वीर्यं पश्य। माम् इच्छस्व, तवाङ्गेषु दिव्याभरणानि अद्यैव स्थापयन्तु। भूषणैः शोभया, रूपेण शोभनाङ्गि। यथेष्टं भुङ्क्ष्व, पिब, प्रिये, मुदस्व; यद् इच्छसि, पृथिवी वा वित्तं वा, ददामि। मयि यथासुखं रमस्व, आदेशं कुरु; मम प्रसादेन तव बान्धवाः अपि मुदन्ताम्। मम ऐश्वर्यं, धनं पश्य; किं त्वं रामेण, वल्कलधारेण, करिष्यसि? रामः, जयविहीनः, श्रियं त्यक्त्वा, वने वसन्, व्रतानि चरन्, भूमौ शयानः— जीवति वा न वा, न जानामि। वैदेहि, रामः त्वां न पश्यति, न प्राप्नोति; यथा शशांकः बकपङ्कैः छन्नः। राघवः त्वां न हर्तुम् शक्नोति, यथा हिरण्यकशिपुः इन्द्रस्य कीर्तिं न प्राप्नोति। प्रिये, स्मितमधुरवदने, सुहासिनि, सुनेत्रे, त्वं मम हृदयं हरसि, भीरु, यथा गरुडः पन्नगम्। त्वां शिथिलां, अलङ्कृताम्, मलिनपटधारिणीं दृष्ट्वा, मम स्वपत्नीषु न किञ्चिद् रमणीयं पश्यामि।" इति रावणः मैथिलीं विविधैः प्रलोभनैः वशयितुम् प्रयत्नं चकार।